Amazon Sizin Hakkınızda Ne Düşünüyor? Nasıl Öğrenilir?

Amazon, kullanıcıların satın aldığı ürünleri yalnızca sipariş geçmişinde tutmakla kalmıyor. Platform, bu alışverişlerden hareketle kullanıcıların ilgi alanları, yaşam tarzları ve bazı kişisel özellikleri hakkında tahminler de oluşturuyor. Kedi kumu satın alan bir müşterinin kedi sahibi olabileceği veya akne karşıtı ürünler alan bir kişinin cilt sorunlarıyla ilgileniyor olabileceği gibi çıkarımlar, alışveriş davranışlarının nasıl yorumlandığını gösteriyor.

Bu tahminler, bazı kullanıcıların beklemediği kadar kişisel sonuçlar içerebiliyor. Bir Threads kullanıcısı, Amazon hesabındaki kişisel çıkarımlar bölümünde kendisi için “kalçaları düz” ifadesinin yer aldığını fark etti. Kullanıcı, bu değerlendirmenin “butt scrunch leggings” olarak bilinen taytlardan satın almasıyla bağlantılı olabileceğini düşündü. Paylaşımın bir günden kısa sürede bir milyondan fazla görüntülenmesi, başka kullanıcıların da Amazon’un kendileri hakkında hangi sonuçlara ulaştığını merak etmesine yol açtı.

Amazon alışveriş geçmişinden hangi tahminleri yapıyor?

Amazon’un kullanıcılar için hazırladığı listede yalnızca fiziksel görünüme ilişkin değerlendirmeler bulunmuyor. Kullanıcının kadın reyonlarından alışveriş yaptığı, Shark marka robot süpürge sahibi olabileceği, fotoğrafçılıkla ilgilendiği veya koleksiyonluk kart oyunları oynadığı gibi farklı çıkarımlar da listelenebiliyor.

Bazı hesaplarda kullanıcıların Apple ekosistemine bağlı olduğu, plak ya da seramik ürünleriyle ilgilendiği, ev dekorasyonunda doğal malzemeleri tercih ettiği veya kıyafet seçiminde rahatlığı önceliklendirdiği yönünde değerlendirmeler görülebiliyor. Bu sonuçların bir kısmı alışveriş alışkanlıklarıyla uyumlu olabilir. Ancak Amazon’un sunduğu liste, kullanıcıların kendilerini doğrudan tanımladığı bir anketten değil, platformdaki davranışlardan üretilen otomatik tahminlerden oluşuyor.

Amazon, kullanıcıların bazı kişisel bilgileri kendilerinin eklemesine de izin veriyor. Ayakkabı numarası, ilgi alanları ve beslenme tercihleri bu bölüm üzerinden düzenlenebiliyor. Kullanıcının doğrudan girdiği bilgilerle şirketin satın alma geçmişinden çıkardığı varsayımlar birbirinden ayrı alanlarda gösteriliyor. Bu ayrım, hangi bilgilerin kullanıcı tarafından paylaşıldığını ve hangilerinin sistem tarafından tahmin edildiğini anlamayı kolaylaştırıyor.

Amazon’un hakkınızdaki çıkarımları nasıl görülür?

Amazon hesabını masaüstü tarayıcı üzerinden kullananların öncelikle ana sayfanın sağ üst köşesindeki “Hello, [adınız]” bölümünün üzerine gelmesi gerekiyor. Açılan menüden “Your Account” başlığı altındaki “Account” seçeneğine giriliyor. Daha sonra “Ordering and shopping preferences” bölümünde bulunan “Your Shopping preferences” bağlantısına tıklanıyor.

Karşınıza çıkan sayfada, kişisel tercihlerin eklenebildiği alanın en altına inildiğinde “Manage your information” adlı mavi bir bağlantı bulunuyor. Bu bağlantı, Amazon’un alışveriş geçmişinden oluşturduğu kişisel çıkarımların yer aldığı bölümü açıyor. Hesabı İngilizce kullanmayan kişilerde menü adları farklı görünebilir; ancak ilgili alanlar alışveriş ve kişisel tercih seçenekleri altında yer alıyor.

Mobil uygulamada ise alt menüde bulunan hamburger simgesine dokunmak gerekiyor. Ardından “Account”, “Shopping preferences” ve “About you” adımları takip edilerek aynı bilgi alanına ulaşılabiliyor. Böylece Amazon’un hesabınızla ilişkilendirdiği ilgi alanlarını, alışkanlıkları ve diğer tahminleri doğrudan inceleyebilirsiniz.

Kişiselleştirme hangi noktada mahremiyet sorununa dönüşüyor?

Amazon’un alışveriş deneyimini kişiselleştirmek için sipariş geçmişinden yararlanması beklenen bir uygulama. Kullanıcıların daha önce satın aldığı ürünlere göre öneriler sunulması veya ilgi alanlarına uygun sonuçlar gösterilmesi, e-ticaret platformlarında yaygın olarak kullanılıyor. Ancak alışveriş verilerinden fiziksel görünüm, yaşam tarzı ya da kişisel eğilimler hakkında sonuçlar çıkarılması, aynı süreci daha hassas bir noktaya taşıyor.

Bu listede yer alan tahminler, Amazon’un kullanıcıları kesin biçimde tanımladığı anlamına gelmiyor. Sistem, platformdaki ürün seçimlerinden ve alışveriş alışkanlıklarından hareketle olasılıklara dayalı bir profil oluşturuyor. Dolayısıyla listedeki her değerlendirme doğru olmayabilir. Yine de bu profil, kullanıcıların teknoloji şirketleriyle paylaştığı verilerin yalnızca saklanmadığını, farklı davranış kalıplarını ortaya çıkarmak için yorumlanabildiğini gösteriyor.

Amazon hesabı bulunan kullanıcılar, belirtilen menüleri izleyerek şirketin kendileri hakkında hangi çıkarımları yaptığını kontrol edebilir. Bu bölüm, alışveriş geçmişinin platform tarafından nasıl anlamlandırıldığını görmek ve kullanıcı tarafından eklenen bilgilerle otomatik tahminleri birbirinden ayırmak için kullanılabiliyor.