Apate, dolandırıcıları yapay zekâ ajanlarıyla tuzağa çekiyor

Dolandırıcılık girişimlerini tespit etmek için genellikle mağdurun şikâyet etmesi, bankaların işlemleri incelemesi veya telekom şirketlerinin telefon numaralarını engellemesi bekleniyor. Avustralya merkezli Apate.ai ise bu yaklaşımı tersine çevirmeyi hedefliyor. Şirket, dolandırıcılarla iletişim kurmak ve onların kullandığı yöntemler hakkında bilgi toplamak için yapay zekâ ajanları kullanıyor.

Apate’nin ajanları kendilerini gerçek birer mağdur gibi gösteriyor. Telefon aramalarını yanıtlıyor, şüpheli mesaj ve e-postalara karşılık veriyor, kimlik avı bağlantılarını takip ediyor ve dolandırıcıların bulunduğu sosyal medya gruplarına katılıyor. Amaç, saldırganı mümkün olduğunca uzun süre iletişimde tutarak normalde ancak dolandırıcılık gerçekleştikten sonra elde edilebilen verileri önceden toplamak.

Yapay zekâ ajanları dolandırıcıları nasıl izliyor?

Sistem, farklı yaşlara, cinsiyetlere ve aksanlara sahip kişiler gibi davranabilen ajanlardan oluşuyor. Ajanlar çeşitli dillerde iletişim kurarak dolandırıcıların güvenini kazanmaya ve konuşmayı sürdürmeye çalışıyor. Bu süreçte saldırganların kullandığı banka hesapları, kripto cüzdanları, telefon numaraları ve zararlı internet siteleri gibi bilgiler belirlenebiliyor.

Apate ayrıca dolandırıcıların hangi markaları taklit ettiğini ve hangi yöntemlerle insanları hedef aldığını da incelemeye çalışıyor. Elde edilen istihbarat, şirketin müşterileri olan bankalar, telekomünikasyon firmaları, kamu kurumları ve hizmet sağlayıcılarına aktarılıyor. Bu kuruluşlar, verileri dolandırıcılık önleme sistemlerini ve güvenlik çalışmalarını geliştirmek için kullanabiliyor.

Şirketin paylaştığı verilere göre ajan filosu şimdiye kadar dolandırıcıların toplam 17 yıllık zamanını boşa harcadı. Bu süre, 2,5 milyon görüşme üzerinden hesaplanıyor. Buradaki hedef yalnızca saldırganların zamanını tüketmek değil; onların altyapısını, iletişim biçimlerini ve kullandıkları finansal kanalları daha erken aşamada ortaya çıkarmak.

Fikir gerçek bir dolandırıcılık aramasından çıktı

Apate’nin kuruluş fikri, şirketin kurucusu ve üst yöneticisi Dali Kaafar’ın yaşadığı bir telefon aramasına dayanıyor. Kaafar, birkaç yıl önce ailesiyle piknik yaptığı sırada tanımadığı bir numaradan gelen aramayı yanıtladı. Karşısındaki kişinin dolandırıcı olduğunu anlayınca telefonu hemen kapatmak yerine saf numarası yaparak konuşmayı 44 dakika sürdürdü.

Bu deneyim Kaafar’a iki farklı şey düşündürdü: Dolandırıcı, o süre boyunca gerçek bir mağduru arayamamıştı; ancak aynı zamanda Kaafar’ın kendi zamanı da boşa gitmişti. Bunun üzerine benzer bir sürecin otomatikleştirilip otomatikleştirilemeyeceğini ve dolandırıcılar hakkında işe yarar bilgiler sağlayıp sağlayamayacağını araştırmaya başladı.

Bu fikir daha sonra Kaafar’ın Macquarie University’deki araştırmalarına dönüştü. Kaafar ve çalışma arkadaşları, makine öğrenimi ile doğal dil işleme tekniklerini kullanarak dolandırıcılık aramalarının içeriğini inceledi. Araştırmalar, dolandırıcılık girişimlerini daha iyi tespit etme ve önleme yöntemlerinin geliştirilmesine zemin hazırladı. Apate ise 2024 yılında bu çalışmalar temel alınarak kuruldu.

Yapay zekâ destekli dolandırıcılıklar büyüyor

Apate’nin yaklaşımı, yapay zekânın yalnızca savunma tarafında değil, saldırı tarafında da hızla kullanılması nedeniyle daha fazla önem kazanıyor. ABD Federal Soruşturma Bürosu’nun verilerine göre 2025 yılında yapay zekâyla bağlantılı suçlar hakkında 22 binden fazla şikâyet alındı. Bu olaylar yaklaşık 893 milyon dolarlık kayba yol açtı.

Bu kaybın 632 milyon dolardan fazlası yatırım dolandırıcılıklarıyla ilişkilendirildi. Kuruma göre dolandırıcılar bu tür girişimlerde konuşmaları yürütmek için yapay zekâdan yararlanabiliyor; ünlülerin, yöneticilerin ve güvenilir kişilerin seslerini ya da görüntülerini taklit eden sahte içerikler de kullanabiliyor.

İnsanların dolandırıcıları bilerek uzun süre hatta tutması yeni bir fikir değil. Ancak bunu binlerce yapay zekâ ajanıyla sürekli ve otomatik biçimde gerçekleştirmek, yöntemi bireysel bir şakadan çıkarıp güvenlik istihbaratı aracına dönüştürüyor. Apate, bu çalışmayla dolandırıcılık tespitinin mağduriyet sonrasından saldırganın kendisine ulaşan daha proaktif bir modele taşınabileceğini göstermeye çalışıyor.

Şirket, bu yılki Startup Battlefield 200 programında finalistler arasında yer alıyor. Apate’nin yaklaşımı, bankalar ve diğer kurumlar için yalnızca gerçekleşmiş saldırıları analiz etmek yerine, saldırganların kullandığı altyapıyı ve yöntemleri daha erken öğrenme imkânı sunuyor. Bu da dolandırıcılık girişimlerinin mağdura ulaşmadan engellenmesine yardımcı olabilecek verilerin daha hızlı toplanmasını sağlayabilir.