Apollo ekonomisti: Yapay zekâ çoğu şirkete kazanç sağlamadı

Şirketler yapay zekâya büyük yatırımlar yaparken, bu teknolojinin finansal sonuçlara katkısı teknoloji sektörü dışındaki büyük şirketlerde henüz belirginleşmiş değil. Apollo Global Management’ın başekonomisti Torsten Slok’un değerlendirmesine göre, bu şirketlerde kâr marjları ve çalışan başına gelir artmıyor; yapay zekânın verimliliği yükselttiğine dair de net bir işaret bulunmuyor.

Slok, incelemesinde S&P 500 endeksindeki 500 şirketin yedisini dışarıda bırakarak kalan grubu “S&P 493” olarak ele alıyor. Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia ve Tesla’nın çıkarıldığı bu gruptaki tablo, yapay zekânın şirketler genelinde kârlılığı şimdiden artırdığı yönündeki beklentiyi desteklemiyor. Değerlendirmeye göre gelir ve kâr göstergeleri büyük ölçüde yatay.

Yatırım ve finansal getiri arasındaki fark

Şirketlerin yapay zekâ araçlarına yönelmesi, bu araçların bilançolara hemen olumlu yansıyacağı anlamına gelmiyor. Bir sistem belirli görevleri daha hızlı tamamlayabilir veya çalışanların bazı işlerini kolaylaştırabilir. Ancak bu verimlilik, tek başına daha fazla gelir ya da daha yüksek kâr marjı yaratmıyor. Üretkenlik artışının finansal kazanca dönüşmesi için şirketin iş süreçlerinde ölçülebilir bir değişim sağlaması gerekiyor.

Slok’un yaklaşımı, teknoloji sektöründeki şirketlerle diğer sektörler arasındaki farkı da gündeme getiriyor. Yapay zekâ ürünleri geliştiren ya da bu sistemleri doğrudan müşterilere sunan teknoloji şirketleri, teknolojinin yaygınlaşmasından gelir elde edebiliyor. Buna karşılık, yapay zekâyı kendi operasyonlarına ekleyen geleneksel şirketlerin aynı ölçüde kazanç sağlayıp sağlamadığı henüz açık değil. Apollo ekonomisti, bu şirketlerin zamanla teknoloji devlerini yakalayacağı varsayımına temkinli yaklaşıyor.

İş dünyasında hesaplama kadar yargı da gerekiyor

Yapay zekâ, bilgi işleme ve hesaplama gibi alanlarda güçlü bir araç olabilir. Fakat şirketlerin kararları yalnızca veriye dayanmaz. Sorumluluk, güven, kurum kültürü, yazılı olmayan kurallar, etik tercihler ve adalet algısı da iş sonuçlarını etkiler. Bu unsurlar müşteri ilişkilerinden itibar riskine kadar pek çok başlıkta rol oynar.

Bir yapay zekâ sistemi öneri sunabilir; ancak bu önerinin sonuçlarını kimin üstleneceği veya belirli bir durumda hangi tercihlerin yapılacağı, şirketlerin yönetim ve karar mekanizmalarına bağlıdır. Slok’un değerlendirmesinde öne çıkan nokta da bu: İş dünyasında “zekâ” yalnızca hızlı yanıt üretmek değil, belirsizlik içinde muhakeme yürütmek ve kararların sorumluluğunu taşımak anlamına geliyor. Bu nedenle teknolojinin teknik kapasitesi ile kuruma sağladığı ekonomik değer aynı şey değil.

Verimlilik artışı henüz netleşmiş değil

Slok’un bulguları, yapay zekânın şirketlerde hiçbir işe yaramadığı anlamına gelmiyor. Daha çok, yaygın kullanım ve yüksek yatırım beklentilerine rağmen, teknoloji dışındaki büyük şirketlerin finansal göstergelerinde henüz açık bir karşılık görülmediğine işaret ediyor. Yapay zekâ uygulamalarının iş akışlarını iyileştirmesi mümkün; ancak bu iyileşmenin ne ölçüde gelir artışına veya maliyet düşüşüne dönüştüğü ayrı bir soru.

Önceki araştırmaların da yapay zekânın verimlilik üzerindeki etkisinin şimdilik sınırlı kaldığına işaret ettiği aktarılıyor. Bu tablo, şirketlerin teknolojiye ayırdığı kaynakları değerlendirirken yalnızca kullanım oranlarına değil, sonuçlara da bakması gerektiğini gösteriyor. Çalışanların araçları kullanması veya belirli görevleri daha çabuk tamamlaması, tek başına işletme genelinde daha yüksek üretkenlik kanıtı sayılmıyor.

Yapay zekânın kurumsal ekonomiye katkısı için temel soru, teknolojinin ne kadar gelişmiş olduğu kadar şirketlerin onu nasıl kullandığı. Süreçlerdeki değişim gelir, maliyet ve verimlilik verilerine yansımadıkça, yatırımın gerçek finansal getirisi belirsiz kalıyor. Apollo’nun değerlendirmesi, teknoloji dışındaki büyük şirketler için bu getirinin henüz ortaya konamadığını söylüyor.