ASELSAN, 198 Uydulu GÖKBAĞ Projesinin İlk Uydusunu Tanıttı

ASELSAN, Türkiye’nin haberleşme ve konumlandırma altyapısında kullanılması planlanan GÖKBAĞ uydu projesinin ilk gerçek uydusunu kamuoyuna tanıttı. Alçak Dünya yörüngesinde görev yapacak şekilde tasarlanan proje, 198 uydudan oluşan bir takımın kurulmasını hedefliyor. Uyduların temel görev alanları ise navigasyon ve haberleşme olarak açıklanıyor.

GÖKBAĞ projesine ilişkin bilgiler, Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde paylaşıldı. ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, uydu takımının fırlatılmasına 2028-2029 yıllarında başlanmasının planlandığını belirtti. Bu takvim, projenin yalnızca tek bir uydu geliştirme çalışması olmadığını, zaman içinde genişletilecek bir yörünge altyapısı olarak ele alındığını gösteriyor.

İlk gerçek uydunun tanıtılması, GÖKBAĞ’ın kavramsal tasarım aşamasının ötesine geçtiğini ortaya koyuyor. Bununla birlikte 198 uydunun hangi aralıklarla uzaya gönderileceği, takımın tam kapasiteye ne zaman ulaşacağı ve hizmetlerin kullanıcı tarafında hangi kapsamda sunulacağı konusunda ayrıntılı bir takvim açıklanmadı.

GÖKBAĞ takımında 198 uydu görev yapacak

GÖKBAĞ, devletin ihtiyaçları doğrultusunda başlatılan bir uydu geliştirme projesi olarak yürütülüyor. Planlanan yapı, alçak Dünya yörüngesinde birlikte çalışacak 198 uydudan meydana gelecek. Böylece haberleşme ve konumlandırma görevlerinin tek bir uzay aracına bağlı kalmadan, birden fazla platformun oluşturduğu takım üzerinden yürütülmesi amaçlanıyor.

Uydu takımının entegre biçimde çalışması planlanıyor. Bu yapı, görev sürekliliği ve kapsama açısından farklı bir sistem yaklaşımı sunmayı hedefliyor. Ancak uyduların teknik görev dağılımı, kapsama alanları, veri aktarım kapasitesi veya son kullanıcı hizmetlerinin ayrıntıları henüz paylaşılmış değil. Bu nedenle GÖKBAĞ’ın günlük kullanım senaryoları hakkında mevcut açıklamalar, navigasyon ve haberleşme hedefleriyle sınırlı kalıyor.

Alçak Dünya yörüngesi, projenin görev mimarisindeki temel unsurlardan biri. GÖKBAĞ’ın başarısı yalnızca uyduların üretilip fırlatılmasına değil, yörüngedeki platformların birbirleriyle ve yeryüzündeki kontrol birimleriyle uyumlu çalışmasına da bağlı olacak. Uydu takımının yönetimi, veri akışının sürdürülmesi ve yer istasyonlarıyla bağlantının kurulması projenin uzay segmenti kadar kritik parçalarını oluşturuyor.

Uyduyla birlikte çip ve yer istasyonu teknolojileri geliştiriliyor

ASELSAN’ın GÖKBAĞ çalışmaları, uydunun fiziksel platformuyla sınırlı tutulmuyor. Şirket, uydu sistemlerinde kullanılacak mikroelektronik bileşenler ve farklı alt sistemler üzerinde de çalışıyor. Frekans verimliliğini artırmak amacıyla tasarlanan BFIC çipleri, proje kapsamında geliştirilen bileşenler arasında yer alıyor.

Uydu platformlarında kullanılacak bazı alt sistemlerin ASELSAN tarafından tasarlanması planlanıyor. Bu yaklaşım, kritik elektronik birimlerin geliştirilmesinde şirketin kendi mühendislik çalışmalarına dayanılmasını sağlıyor. GÖKBAĞ’ın bağımsızlık hedefi bu nedenle yalnızca uyduların yörüngeye yerleştirilmesini kapsamıyor. Uydu içindeki elektronik bileşenler, haberleşme birimleri ve yeryüzünde görev yapacak istasyonlar da aynı teknolojik zincirin parçaları olarak ele alınıyor.

Yer segmentinde AESA tabanlı uydu alıcıları hazırlanıyor. Geleneksel çanak antenler, uyduları takip edebilmek için mekanik hareketlerden yararlanıyor. AESA tabanlı alıcılar ise uydu takibini dijital yöntemlerle gerçekleştirebiliyor. Hareketli parçalara ihtiyaç duymayan bu tasarımın yer birimlerinde operasyonel verimliliği artırması hedefleniyor.

Fırlatmalar için hedef 2028-2029 yılları

GÖKBAĞ uydularının uzaya gönderilmesine 2028-2029 yıllarında başlanması planlanıyor. 198 uyduluk takımın tek bir fırlatmayla değil, zamana yayılan bir programla oluşturulması bekleniyor. Buna karşın fırlatma sırası, her görevde gönderilecek uydu sayısı ve takımın tamamlanma tarihiyle ilgili ayrıntılar henüz açıklanmadı.

Proje, Türkiye’nin uzay çalışmalarında uydu üretiminin yanında haberleşme, navigasyon ve yer altyapısını birlikte geliştirmeye yöneldiğini gösteriyor. İlk gerçek uydunun tanıtılmasıyla birlikte GÖKBAĞ’ın uzay aracı, mikroelektronik bileşen ve yer istasyonu tarafları aynı çerçevede görünür hâle geldi. Bundan sonraki süreçte belirleyici başlıklar, planlanan fırlatmaların başlaması ve uyduların yörüngede kesintisiz biçimde birlikte çalıştırılması olacak.