Beyinde Konuşma Öncesi Kelimeleri Planlayan Bölge Bulundu

SanalData’yı Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin

UCSF araştırmacıları, konuşmadan önce kelimelerin bazı özelliklerini hazırlayan küçük bir beyin bölgesi belirledi. Bulgular, konuşma yetisini kaybeden kişiler için geliştirilen beyin-bilgisayar arayüzlerinin nasıl tasarlanabileceğine ışık tutabilir.

Beyinde Konuşma Öncesi Kelimeleri Planlayan Bölge Bulundu
Kapak görseli yapay zeka ile üretilmiştir. Temsili görseldir; gerçek fotoğraf veya ürün çekimi değildir. Editoryal ilkeler
Reklam

Konuşma, yalnızca ağız ve yüz kaslarının hareket etmesiyle ortaya çıkmıyor. Beyin, sesler duyulmadan önce söylenecek kelimelerle ilgili bazı bilgileri de hazırlıyor olabilir. Kaliforniya Üniversitesi San Francisco’dan (UCSF) araştırmacıların Science dergisinde yayımladığı çalışma, bu hazırlıkta rol oynayan küçük bir beyin bölgesine işaret ediyor.

Araştırmaya göre sol arka süperior temporal girus (lpSTG), kişi konuşmaya başlamadan yaklaşık 250 milisaniye önce etkinleşiyor. Bölgenin faaliyeti yalnızca konuşma kaslarına hareket komutu göndermekle sınırlı görünmüyor. Söylenecek kelimelerin uzunluğu, kullanım sıklığı ve hece sayısı gibi özellikler de ses çıkmadan önce burada işleniyor.

Konuşmayı anlamanın ötesinde bir rol

Wernicke alanı, Alman nörolog Carl Wernicke’nin 1870’lerdeki çalışmalarından bu yana öncelikle duyulan konuşmayı anlamayla ilişkilendiriliyor. Yeni araştırma, bu tanımın bölgenin bütün işlevlerini açıklamayabileceğini gösteriyor. Bulgular, Wernicke alanının küçük bir bölümünün kişinin kendi konuşmasını hazırlarken de devreye girdiğine işaret ediyor.

Bu bulgu, dilin beyinde nasıl işlendiğine dair temel bir soruyla bağlantılı: İnsanlar duydukları sesleri nasıl tanıyor ve öğreniyor, ardından benzer sesleri kendileri nasıl üretiyor? Araştırmacıların ameliyat hazırlığındaki hastalar üzerinde yaptığı ölçümlerde bazı beyin hücrelerinin hem başka birini dinlerken hem de kişinin kendi konuşması hazırlanırken etkin olduğu görüldü. İki durumda ortak hücrelerin çalışması, dinleme ve konuşma üretimi arasındaki ilişkinin anlaşılmasına yardımcı olabilir.

lpSTG’nin konuşma öncesindeki etkinliği, kelimelerin yalnızca son anda seçilmediğini de düşündürüyor. Beyin, konuşma başlamadan önce kelimelerin biçimiyle ilgili bazı bilgileri düzenliyor. Buradaki “biçim”, kelimenin ne kadar uzun olduğu ya da kaç heceden oluştuğu gibi özellikleri kapsıyor. Araştırma, bu bilgilerin ses üretilmeden önce beyin etkinliğinde izlenebildiğini ortaya koyuyor.

Ancak sonuçlar, konuşmanın bütün aşamalarının tek bir bölgede gerçekleştiği anlamına gelmiyor. Çalışma, dil üretiminde rol oynayan mekanizmalardan birini inceliyor; beynin konuşma için gereken tüm işlemleri lpSTG’de yürüttüğünü göstermiyor. Bu ayrım, bulguların nasıl yorumlanması gerektiği açısından önemli.

Beyin-bilgisayar arayüzleri için yeni bir araştırma yönü

Çalışmanın olası uygulamalarından biri, konuşma yetisini kaybeden kişiler için geliştirilen iletişim teknolojileri. Beyin-bilgisayar arayüzleri, beyindeki etkinliği okuyup bilgisayar üzerinden iletişim kurmayı hedefliyor. Önceki yaklaşımlar çoğunlukla konuşma sırasında yüz kaslarının hareketleriyle bağlantılı sinyallere odaklanıyordu. Felç geçiren kişilerde bu hareketleri yöneten bölgelerin hasar görmesi, kas hareketlerine dayalı yöntemin kullanımını zorlaştırabiliyor.

Kelimeleri konuşmadan önce planlayan lpSTG’den gelen sinyaller, bu nedenle araştırmacılara farklı bir seçenek sunabilir. Çalışmada aktarılan denemelerde felçli gönüllülerin içlerinden geçirdikleri kelimeler bilgisayar tarafından anlaşılabildi. Bu sonuç, beyin sinyallerinden iletişim kurma araştırmalarının yalnızca kas hareketlerini çözümlemeye bağlı kalmak zorunda olmadığını gösteriyor.

Yine de bulgular, bu tür bir yaklaşımın günlük kullanım için hazır olduğunu kanıtlamıyor. Bir beyin bölgesinin konuşma öncesinde etkinleştiğini saptamak, aynı sinyallerin farklı kişilerde güvenilir ve hızlı biçimde çözülebileceği anlamına gelmez. Bir arayüzün kelimeleri doğru yorumlaması ve kullanıcının iletişim ihtiyacına uygun çalışması için ek araştırmalar gerekiyor.

Bu araştırma, konuşmanın beyinde nasıl hazırlandığını daha iyi anlamanın yanında, iletişim kurmakta zorlanan kişiler için geliştirilen sistemlerin hangi sinyalleri inceleyebileceğine dair bir yön sunuyor. Kelime ses hâline gelmeden önce oluşan beyin etkinliğinin çözümlenmesi, gelecekteki beyin-bilgisayar arayüzlerine katkı sağlayabilir. Bunun pratik bir iletişim aracına dönüşmesi ise bu sinyallerin ne kadar doğru ve tutarlı okunabildiğine bağlı olacak.

Reklam

Günün zaman çizelgesi

Haber eklenme saatine göre sıralanır.

  1. Bugün
  2. GTA 6’da Gizli Birinci Şahıs Modu Nasıl Açılır?
  3. Volkswagen Golf GTI Rabbit Edition ABD’ye özel geliyor
  4. Yeni Hyundai Elantra tanıtıldı: Hibrit motor ve sesli asistan
  5. Beyinde Konuşma Öncesi Kelimeleri Planlayan Bölge Bulundu Bu haber
  6. Dragos testi: Yapay zekâ istemleri nasıl sızdırılıyor?
  7. NIO Firefly Haven, Avrupa’da tanıtıldı: Teslimatlar 2027’de
  8. Ukrayna’nın Starshield erişimi ABD Kongresi’nde sorgulanacak
  9. Realistic Air Resistance v1.1 ETS2 Gerçekçi Yakıt Tüketimi Modu
  10. Çankırı Özlem Seyahat MAN Lion’s Coach ETS2 Otobüs Skin Modu
  11. 2016 Audi RS6 C7 Avant ETS2 1.62 Station Wagon Araba Modu
  12. Job Screen v2.0 ETS2 1.62 Kabin İçi İş Durumu Ekranı Modu
  13. Audi A6 C7 3.0 TFSI ETS2 1.62 Araba Modu ve Motor Sesi
Emre Kaya
Yazar

Emre Kaya

Teknoloji Editörü

  • SanalData editörü
  • Aktif köşe
  • Uzmanlık alanı tanımlı

Emre Kaya, SanalData’da bilim ve teknoloji haberlerini yazar. Yeni ürünler, yazılım ve dijital gündem üzerine çalışır.

  • Bilim ve teknoloji
  • Yazılım
  • Dijital gündem

Emre Kaya’ın tüm yazıları · 995 yazı

Yorum yaz