Musk, ABD’deki Her Çocuğa SpaceX Hissesi Verecek

Elon Musk, 2027 yılında ABD’de yaşayan her çocuğa bir adet SpaceX hissesi vermeyi planladığını açıkladı. Musk’ın paylaşımına göre hisseler doğrudan halka ulaştırılacak. Ancak bu dağıtımın hangi yasal ve finansal mekanizma üzerinden yapılacağı henüz açıklanmış değil.

SpaceX’in mevcut hisse fiyatı 146 dolar seviyesinde bulunuyor. ABD’de 18 yaşın altında 70 milyondan fazla çocuk olduğu dikkate alındığında, Musk’ın vaat ettiği dağıtımın toplam değeri 10 milyar doların üzerine çıkabilir. Bu miktar, Musk’ın yaklaşık 1 trilyon dolar olarak ifade edilen servetinin kabaca yüzde 1’ine denk geliyor.

Hisseler çocuklara nasıl ulaştırılacak?

Musk, ilk paylaşımında hisseleri “doğrudan halka” vermek istediğini belirtti. Fakat çocukların adına doğrudan hisse tanımlanıp tanımlanamayacağı, dağıtımın ebeveynler veya yasal vasiler üzerinden yürütülüp yürütülmeyeceği ve hisselerin ne zaman satılabileceği konusunda ayrıntı paylaşmadı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın yönetimi tarafından çocuklar için oluşturulan Trump Accounts adlı hesaplar, varlıklı bağışçıların hisse bağışlarını kabul edebilecek bir yapı sunuyor. Bu hesaplar, Musk’ın planı için kullanılabilecek olası kanallardan biri olarak değerlendirilebilir. Yine de Musk, bağışın bu hesaplar üzerinden yapılacağını açıklamadı.

SpaceX halka açık bir şirket olmadığı için şirket hisselerinin dağıtımı, borsada işlem gören şirketlerdeki standart hisse transferlerinden farklı bir süreç gerektirebilir. Hisselerin sınıfı, transfer koşulları, vergilendirme ve alıcıların hisseleri elinde tutup tutamayacağı gibi ayrıntılar da henüz belirsizliğini koruyor.

Açıklama, Anthropic paylaşımının ardından geldi

Musk’ın vaadi, Anthropic’in halka arz sonrasında hisselerinin yüzde 5’ini yeni bir kamu yararı fonuna aktarma planını duyurmasından birkaç saat sonra geldi. Anthropic, bu fon aracılığıyla geleneksel sivil toplum kuruluşlarına büyük bağışlar yapmayı veya belirli topluluklara doğrudan ödeme gerçekleştirmeyi hedeflediğini açıkladı.

Musk, Anthropic’in sosyal medya paylaşımına yanıt vererek şirketin parayı “doğrudan halka” dağıtması gerektiğini savundu. Birkaç saat sonra da aynı yöntemi kendisinin uygulayacağını yazdı. Ardından SpaceX hisselerini ABD’deki çocuklara verme planını duyurdu.

Bu zamanlama, Musk’ın açıklamasının yalnızca SpaceX’in finansal yapısıyla değil, şirketlerin halka arz sonrasında elde ettikleri değeri topluma aktarma biçimiyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor. Ancak ortada henüz tamamlanmış bir bağış programı, resmi başvuru süreci veya dağıtım takvimi bulunmuyor.

Musk’ın SpaceX’teki payı

Musk’ın yaklaşık 849 milyon Class A adi SpaceX hissesi ve 5,5 milyardan fazla Class B üstün oy hakkına sahip hissesi bulunuyor. Ayrıca gelecekte daha fazla hisse elde etme potansiyeli de var. Bu tablo, vaat edilen bağışın teorik olarak Musk’ın mevcut hisseleri üzerinden yapılabileceğini gösterse de hangi sınıftaki hisselerin dağıtılacağı belli değil.

Musk’ın bugüne kadarki hayır faaliyetleri ağırlıklı olarak kendi adını taşıyan Musk Foundation üzerinden yürütüldü. Bu vakıf, ABD’deki en büyük beşinci özel yardım kuruluşu olarak anılıyor. Bununla birlikte vakfın harcamalarıyla ilgili önceki incelemeler, aktarılan paranın önemli bölümünün Musk’la bağlantılı kuruluşlara gittiğini ortaya koymuştu. Toplam harcamaların yaklaşık yüzde 60’ı, para yöneticisi Jared Birchall’ın yönettiği The Foundation adlı başka bir yardım kuruluşuna aktarılmıştı.

Yeni planın hayata geçmesi halinde, milyonlarca çocuğun adına SpaceX hissesi tanımlanması şirketin ortaklık yapısını da etkileyebilir. Musk’ın açıklaması şimdilik bir vaat niteliğinde; uygulamanın kapsamı, hisselerin gerçek değeri ve dağıtım yöntemiyle ilgili ayrıntılar ilerleyen dönemde netleşecek.