Replit CEO’su: İş dünyasının geleceği kendi kendini yöneten şirketler

Yapay zekâ araçları iş dünyasında yalnızca belirli görevleri otomatikleştirmekle kalmıyor, şirketlerin çalışma biçimini de değiştiriyor. Replit CEO’su ve kurucu ortağı Amjad Masad, şirketinin deneyimlerinden yola çıkarak bu dönüşümü “kendi kendini yöneten şirket” fikriyle açıkladı. Masad’a göre yapay zekâ ajanları operasyonlardaki tekrar eden işlerin büyük bölümünü üstlenirken, çalışanların karar verme, öncelik belirleme ve yaratıcı değerlendirme becerileri daha fazla önem kazanacak.

Masad, San Francisco’da düzenlenen teknoloji etkinliğinde yaptığı konuşmada, yapay zekânın çalışma hayatını son bir yıl içinde belirgin biçimde değiştirdiğini söyledi. Ona göre teknoloji sektöründeki çalışanların bir bölümü bu dönüşümü yakından deneyimliyor. Ancak dünyanın ve ABD’nin geniş bir kesimi, çalışma biçimindeki değişimin etkilerini henüz tam olarak görmüş değil.

Replit’in çalışma modelinde ajanlar daha fazla görev üstleniyor

Replit’in kendi operasyonları, Masad’ın anlattığı modelin somut örneklerinden birini oluşturuyor. Şirkete gelen destek talepleri önce bir yapay zekâ ajanı tarafından inceleniyor. Ajan, talebi değerlendirirken GitHub kayıtlarını, kaynak kodunu ve Linear üzerindeki görevleri kontrol ediyor. Böylece destek ekibindeki bir çalışana ulaşan başvurunun yanında, sorunun geçmişi ve ilgili teknik bilgiler de hazır bulunuyor.

Destek çalışanı bir düzeltme yapılmasına karar verdiğinde, gerekli yamayı uygulamak üzere başka bir ajanı devreye alabiliyor. Bu süreçte teknik inceleme, bilgi toplama ve düzeltmenin hazırlanması gibi aşamaların önemli bir bölümü yapay zekâ tarafından yürütülüyor. Buna rağmen son karar insanda kalıyor. Masad, insanların değerlendirme gücü ve “zevk” olarak tanımladığı niteliklerin kısa vadede ortadan kalkmayacağını vurguluyor.

Bu yaklaşım, yapay zekânın her durumda çalışanların yerini alacağı fikrinden farklı bir tablo ortaya koyuyor. Replit CEO’suna göre ajanlar bazı görevleri devralırken, çalışanların mesaisi başka alanlara kayıyor. Şirket içinde hangi ürünün veya özelliğin geliştirileceğine karar verme, mimariyi tasarlama ve sorunlara farklı çözümler üretme gibi işler daha fazla zaman alıyor.

İnsanların rolü karar vermek ve doğru problemi seçmek olacak

Masad, Replit’te yapay zekâ ajanlarının kullanımının çalışanları tamamen devre dışı bırakmadığını, aksine çalışma gündemini değiştirdiğini belirtiyor. Şirket içinde daha fazla tartışma ve beyaz tahta çalışması yapıldığını, ekiplerin ürün mimarisi ve geliştirme planları üzerinde daha uzun süre düşündüğünü ifade ediyor.

Bu modelde çalışanların temel sorumluluğu yalnızca verilen görevi yerine getirmek değil, doğru görevi seçmek haline geliyor. Bir yapay zekâ ajanı kod yazabilir, kayıtları inceleyebilir veya bir destek talebini sınıflandırabilir. Ancak şirketin hangi probleme odaklanacağı, hangi çözümün kullanıcılar için daha anlamlı olduğu ve hangi risklerin kabul edilebilir sayılacağı gibi sorular insan değerlendirmesi gerektiriyor.

Masad’ın “kendi kendini yöneten şirket” tanımı, robotların fiziksel olarak şirketleri yönetmesi anlamına gelmiyor. Buradaki fikir, ajanların iş akışlarının içine yerleşerek operasyonların bir bölümünü sürekli biçimde yürütmesi ve şirketin kendini geliştiren bir yapıya yaklaşması. İnsanlar ise bu sistemin hedeflerini ve sınırlarını belirlemeye devam ediyor.

Yapay zekâ, iş deneyimini daha yaratıcı hâle getirebilir

Replit’in diğer şirketlerle yaptığı görüşmelerde de benzer bir eğilim görülüyor. Masad, kurumların yapay zekâyı yalnızca maliyet azaltma aracı olarak değil, çalışanların verimliliğini ve iş memnuniyetini artırabilecek bir teknoloji olarak değerlendirmeye başladığını aktarıyor.

Yapay zekâ ajanlarının sıkıcı ve tekrarlayan görevleri azaltması, çalışanların daha yaratıcı işlere zaman ayırmasına yardımcı olabilir. Bunun gerçekleşmesi için şirketlerin ajanları doğrudan insan kararlarının yerine koymak yerine, çalışanların kontrol ettiği iş akışlarına dâhil etmesi gerekiyor. Replit’in destek süreçlerinde kullandığı yöntem de bu yaklaşımı gösteriyor: Ajanlar hazırlık ve uygulama aşamalarını hızlandırıyor, nihai değerlendirme ise insanda kalıyor.

Masad’ın yaklaşımı, iş dünyasındaki yapay zekâ tartışmasının yalnızca istihdam kaybı üzerinden yürütülmemesi gerektiğini savunuyor. Önümüzdeki dönemde asıl değişim, insanların hangi görevleri yaptığı ve zamanlarını nasıl kullandığı konusunda yaşanabilir. Ancak bu dönüşümün çalışanlar açısından olumlu sonuç vermesi, şirketlerin insan denetimini korumasına ve yapay zekâ sistemlerini net sorumluluklarla kullanmasına bağlı olacak.