ABD, robotaksiler için camgöbeği ışık standardı önerdi

ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), otonom araçların otomatik sürüş modunda olduğunu çevredekilere gösterecek camgöbeği renkli işaret lambaları önerdi. Kurumun Federal Motorlu Araç Güvenlik Standardı No. 108 için hazırladığı taslak, robotaksilerin trafikte daha kolay tanınmasını amaçlıyor. Öneri, sürücüsüz araçlarda işlevini yitirebilecek bazı donanım zorunluluklarını da yeniden değerlendirmeye açıyor.

Taslağa göre, otonom sürüş sistemi aracın kontrolünü üstlendiğinde camgöbeği lambalar yanabilecek. NHTSA, bu işaretin kolluk kuvvetleri ve diğer yol kullanıcıları için aracın durumunu anlaşılır kılmasını hedefliyor. Böylece araçta direksiyon başında bir insan olup olmadığını anlamak için farklı şirketlerin farklı sinyaller geliştirmesine gerek kalmayabilir.

Yeni renk, trafik işaretlerinden ayrılmayı hedefliyor

Araç aydınlatmasında renkler çoğunlukla belirli anlamlarla eşleşiyor. Kırmızı fren lambaları, sarı sinyal ve uyarı ışıkları, beyaz farlar için kullanılıyor. Acil durum araçları ise yanıp sönen kırmızı ve mavi ışıklarla tanınıyor. NHTSA’nın değerlendirmesinde camgöbeği, bu renklerle karıştırılma ihtimali daha düşük olabilecek ayrı bir işaret olarak ele alınıyor.

Öneri, camgöbeği lambaları bütün otonom araçlarda zorunlu kılmıyor. Üreticiler bu işareti kullanıp kullanmamaya kendileri karar verebilecek. Ancak kullanmayı tercih edenler için rengin, parlaklığın ve lambaların konumunun federal düzeyde belirlenmesi planlanıyor. Ortak teknik kurallar, farklı markaların benzer bir görsel işaret kullanmasını sağlayabilir.

Bu tür bir standart, yolda karşılaşılan robotaksilerin nasıl anlaşılacağına ilişkin belirsizliği azaltabilir. Waymo, Nuro ve Zoox gibi robotaksi işletmecileri ile GM ve Mercedes-Benz gibi otomobil üreticileri aynı işaretleme yaklaşımını benimseyebilir. Sürücüsüz araçların çevresine bilgi vermesi için metin, sesli uyarı veya özel ışıklar gibi yöntemler gündeme gelmişti. NHTSA’nın taslağı, bu seçenekler arasında ışık kullanımına ilişkin ortak bir çerçeve öneriyor.

Sürücüye yönelik bazı kontroller yeniden değerlendiriliyor

Düzenleme taslağı yalnızca araçların dışındaki lambaları kapsamıyor. NHTSA, sürücüsü bulunmayan araçlarda insanın kullanacağı bazı fiziksel kontrollerin zorunlu tutulmamasını da öneriyor. Fiziksel dörtlü flaşör düğmesi, manuel uzun-kısa far kumandası ve sinyal kolu bu kapsamda değerlendirilen parçalar arasında. Tamamen otomatik çalışan bir araçta bu kontrollerin gerekli olup olmadığı, geleneksel araçlardan farklı biçimde ele alınabilir.

Kurum ayrıca 12,8 voltluk test standardını güncellemeyi gündemine aldı. Amaç, üreticilerin LED aydınlatma mimarilerine geçerken karşılaşabileceği idari engelleri azaltmak. Taslakta uzun farlarla ilgili bazı şartların kaldırılması da değerlendiriliyor; ancak bu değişikliğin hangi kuralları kapsayacağına ilişkin ayrıntılar kesinleşmiş değil.

Camgöbeği ışık fikri daha önce de sınırlı ölçekte gündeme geldi. Mercedes-Benz, Seviye 3 Drive Pilot sistemine sahip araçlarında turkuaz ışıklar için eyalet düzeyinde onay almıştı. Şirket daha sonra, sürücünün sorumluluğunun devam ettiği Seviye 2++ sistemlerine yönelirken bu yaklaşımı bıraktı. NHTSA’nın taslağı ise tek bir şirketin ya da eyaletin uygulamasından farklı olarak, bu ışıkları kullanmayı seçen üreticiler için ülke çapında ortak ölçütler oluşturmayı hedefliyor.

Taslak, işaretin her robotakside bulunacağını garanti etmiyor

Camgöbeği lambaların isteğe bağlı olması, düzenleme kabul edilse bile her sürücüsüz araçta bu ışıkların yer alacağı anlamına gelmiyor. Önerinin etkisi, üreticilerin ortak teknik kurallarla uyumlu bir seçenek kullanabilmesine bağlı olacak. Ayrıca araç içi kontroller ve aydınlatma testleriyle ilgili değişikliklerin nihai metinde nasıl yer alacağı da henüz belli değil.

Otonom araçların trafikte daha sık görünmesiyle, insan sürücüler, yayalar ve kolluk kuvvetleri için aracın otomatik modda olup olmadığını anlamak pratik bir mesele haline geliyor. NHTSA’nın önerisi bu bilgiyi renkli bir ışıkla aktarmaya çalışırken, geleneksel araçlar için hazırlanmış kuralların sürücüsüz tasarımlara ne ölçüde uyduğunu da sorguluyor. Taslak yürürlüğe girerse, üreticilere hem dışarıdaki işaretler hem de bazı araç içi donanımlar için daha net bir federal çerçeve sunabilir.