Carta ve NewView, startup çalışanlarının hisse satışını kolaylaştırıyor

Startup çalışanları ücretlerinin bir bölümünü şirket hisseleri olarak alabiliyor. Ancak şirket halka açılmadığı veya başka bir likidite olayı yaşanmadığı sürece bu hisselerin değerini nakde çevirmek kolay değil. Carta ile NewView Capital, çalışanlara erken likidite sağlayan hisse satış tekliflerinin startup’lar tarafından planlanmasını ve yönetilmesini kolaylaştırmak için iş birliği yaptı.

Ortaklık, Carta’nın öz sermaye yönetimi platformunu NewView’ün ikincil piyasa işlemlerindeki deneyimiyle buluşturuyor. Şirketler tender teklifi adı verilen bu yöntemle çalışanlara ve kimi zaman erken dönem yatırımcılara, hisselerinin bir bölümünü önceden belirlenen koşullarla onaylı yatırımcılara satma imkânı sunabiliyor. Böylece hisse sahipleri, şirketin halka arzını beklemeden kısmi likidite elde edebiliyor.

Özel şirketlerde uzayan bekleme süresi

Startup’ların özel şirket olarak daha uzun süre faaliyet göstermesi, çalışanların hisse karşılığında elde ettiği kazanca ulaşmasını geciktiriyor. NewView’ün kurucusu ve yönetici ortağı Ravi Viswanathan, şirketlerin 12 ila 15 yıl boyunca özel kalabildiğini belirtiyor. Bu kadar uzun bir bekleyiş, çalışanların hisselerinden yararlanabilmesi ve şirketlerin yetenekli ekiplerini elde tutması konusunu daha önemli hâle getiriyor.

NewView ile Carta’nın yakın tarihli araştırmasına göre, Seri C ve sonraki yatırım aşamalarındaki startup’larda tender tekliflerinin önümüzdeki üç yılda üç katına çıkması bekleniyor. Buna karşın, tekliflerin mevcut kullanımı sınırlı. 2026’nın ilk yarısında toplam 44 tender teklifi gerçekleştirildi. Bu sayı, erken likiditeye yönelik ilgi artsa da yöntemin henüz sektör genelinde yaygınlaşmadığını gösteriyor.

Viswanathan, çalışanlara likidite sağlamanın şirketler için hem elde tutma aracı hem de moral desteği olabileceğini savunuyor. Ona göre milyar dolarlık şirket olma ihtimali, geçmişteki kadar güçlü bir yetenek çekme unsuru olmayabilir. Çalışanların şirket büyümeye devam ederken hisselerinin bir kısmını nakde çevirebilmesi, uzun vadeli bir yatırımın karşılığını daha erken görmelerine yardımcı olabilir.

Tender teklifleri daha geniş bir şirket grubuna yayılıyor

Bu yöntem daha önce çoğunlukla yüksek değerlemeli ve tanınmış özel şirketlerle gündeme geliyordu. Son dönemde ise farklı alanlardaki girişimler de çalışanlarına tender teklifi sundu. Müşteri destek alanında çalışan yapay zekâ girişimi Decagon, otonom sürüş teknolojileri geliştiren Wayve ve yapay zekâ tabanlı ses üretim şirketi ElevenLabs bu şirketler arasında yer alıyor. ElevenLabs, bir yıldan kısa süre içinde iki teklif gerçekleştirdi.

NewView, geleneksel girişim sermayesi yatırımlarının yanı sıra ikincil piyasa işlemlerine de odaklanıyor. Şirketin liderlik ettiği işlemlerden biri, pazarlama kişiselleştirme girişimi HighTouch için düzenlenen tender teklifi oldu. HighTouch bu işlem sırasında yedi yaşındaydı ve 1,3 milyar dolar değerlemeyle anılıyordu.

Carta ile NewView’ün ortaklığı, tender tekliflerini hazırlama ve yönetme sürecindeki operasyonel yükü azaltmayı amaçlıyor. Bu tür işlemler, hisselerin kimlere ve hangi koşullarla satılabileceğinin belirlenmesini gerektiriyor. Çalışanlar da genellikle hisselerinin tamamını değil, belirlenen sınırlar içindeki bir bölümünü elden çıkarabiliyor. Dolayısıyla tender teklifi, halka arzın yerine geçmiyor; şirket özel kalmaya devam ederken çalışanlara kısmi likidite sağlayan ayrı bir seçenek sunuyor.

Startup’ların karşı karşıya olduğu temel denge, çalışanların şirkette uzun vadeli değer yaratma motivasyonunu korurken hisse karşılığını belirsiz bir tarihe kadar ertelememek. Tekliflerin yürütülmesini kolaylaştırmak bu seçeneği daha fazla şirket için erişilebilir kılabilir. Ancak 2026’nın ilk yarısındaki 44 teklif, erken hisse satışının henüz yaygın bir uygulama olmadığını da ortaya koyuyor.