Apple-1, açık artırmada 1 milyon 148 bin dolara satıldı

Apple’ın kişisel bilgisayar tarihindeki ilk ürünlerinden biri olan Apple-1, düzenlenen açık artırmada 1 milyon 148 bin 200 dolara alıcı buldu. Bonhams tarafından çevrim içi gerçekleştirilen müzayedede satılan bilgisayar, çalışır durumda olması ve ilk sahibine kadar izlenebilen geçmişi sayesinde koleksiyoncuların ilgisini çekti.

Satış, Apple’ın henüz küçük ölçekli bir bilgisayar üreticisi olduğu döneme ait donanımların neden yüksek fiyatlara ulaşabildiğini de gösteriyor. Apple-1 yalnızca eski bir elektronik cihaz olarak değerlendirilmiyor. Aynı zamanda şirketin kişisel bilgisayar alanındaki ilk çalışmalarını ve daha sonra büyüyen Apple markasının başlangıç aşamasını temsil ediyor.

Hatfield Apple-1’in geçmişi izlenebiliyor

“Hatfield” Apple-1 olarak bilinen cihaz adını ilk sahibi Fred Hatfield’dan alıyor. Bilgisayarın orijinal sahibine kadar takip edilebilen geçmişi, müzayededeki değerini artıran başlıca özelliklerden biri oldu. Koleksiyon ürünlerinde cihazın kimlere ait olduğunun belgelenebilmesi, parçanın tarihsel konumunu daha net ortaya koyuyor.

Anakart üzerinde Apple’ın kurucu mühendislerinden Steve Wozniak’ın imzası bulunuyor. Satışa bilgisayarın yanı sıra Steve Jobs imzalı bir mektup da dahil edildi. Böylece alıcı, yalnızca Apple-1 donanımını değil, cihazın geçmişiyle bağlantılı yazılı bir belgeyi de elde etmiş oldu.

Apple-1’in çalışır durumda bulunması da satış sonucunu etkileyen unsurlar arasında yer aldı. Erken dönem bilgisayarlar günümüzdeki ürünler gibi kullanıma hazır, eksiksiz sistemler olarak sunulmuyordu. Bu nedenle geçmişi belgelenebilen ve çalıştığı doğrulanabilen bir örnek, benzer cihazlar arasında daha ayrıcalıklı bir konuma sahip oluyor.

2013’teki satış fiyatı geride bırakıldı

Fred Hatfield’a ait aynı Apple-1, 2013 yılında düzenlenen başka bir açık artırmada 686 bin dolara satılmıştı. Son müzayedede ulaşılan 1 milyon 148 bin 200 dolarlık fiyat, önceki satış bedelini belirgin biçimde aştı ve cihaz için yeni bir satış rekoru oluşturdu.

İki satış arasındaki fark, nadir Apple donanımlarına yönelik koleksiyoncu ilgisinin sürdüğünü ortaya koyuyor. Bilgisayarın tarihi, orijinal sahibinin belli olması, imzalar ve çalışır durumda bulunması gibi unsurlar birlikte değerlendirildiğinde yüksek fiyatın arkasındaki tablo daha net hâle geliyor. Buradaki değer yalnızca cihazın teknik özelliklerinden değil, Apple’ın kuruluş dönemine ait fiziksel bir belge olmasından kaynaklanıyor.

Steve Jobs’un Apple II teklifi

Satışla birlikte gündeme gelen Steve Jobs imzalı mektubun arkasında da dikkat çekici bir hikâye bulunuyor. Fred Hatfield, Apple-1 için kullanılabilen yazılım seçeneklerinin sınırlı olmasından şikâyet ederek Apple’a yazdı. Jobs ise yanıtında Apple-1’in bir Apple II ile değiştirilmesini teklif etti.

Hatfield bu teklifi kabul etmedi ve bilgisayarını elinde tuttu. Yıllar sonra aynı cihazın milyon dolar seviyesinde satılması, bu kararı Apple tarihinin en ilginç koleksiyon hikâyelerinden birine dönüştürdü. Jobs’un imzasını taşıyan mektup, bilgisayarın geçmişini açıklayan ve cihazla doğrudan bağlantı kuran bir parça niteliği taşıyor.

Apple-1’i koleksiyoncular için değerli kılan unsurlar

Apple-1, şirketin kişisel bilgisayar pazarındaki ilk dönemini temsil ettiği için teknoloji tarihindeki yeriyle öne çıkıyor. Üretim döneminden kalan sınırlı sayıdaki örnekler, Apple’ın daha sonraki başarısına giden sürecin somut kanıtları arasında yer alıyor.

Hatfield modelini diğer eski bilgisayarlardan ayıran özellikler şöyle sıralanıyor:

• İlk sahibi Fred Hatfield’a kadar takip edilebilen bir geçmişe sahip olması
• Anakartında Steve Wozniak’ın imzasının bulunması
• Steve Jobs tarafından imzalanmış bir mektupla birlikte satılması
• Çalışır durumda olması
• 2013’teki satış fiyatını aşarak yeni rekor kırması

Bu özelliklerin aynı cihazda birleşmesi, Apple-1’i sıradan bir eski bilgisayar olmaktan çıkarıyor. Son açık artırma, erken Apple donanımlarının koleksiyon pazarındaki değerinin yıllar içinde artabildiğini gösterdi. Hatfield’ın Apple II teklifini reddetmesiyle başlayan hikâye ise bugün hem bilgisayarın geçmişini hem de satış değerini anlamlandıran en dikkat çekici ayrıntılardan biri olarak öne çıkıyor.