Apple ve ABD yönetimi antitröst davasında uzlaşamadı

Apple ile ABD Adalet Bakanlığı, şirketin akıllı telefon pazarındaki rekabet uygulamalarını konu alan antitröst davasında belge teslim takvimi üzerinde uzlaşamadı. Taraflar, mahkemeye sundukları ortak bildirimde Apple’ın hangi tarihe kadar oluşturulan kayıtları delil inceleme sürecine dahil etmesi gerektiği konusunda farklı görüşlerini korudu.

Belge teslimiyle ilgili anlaşmazlık davanın esasına ilişkin nihai bir karar anlamına gelmiyor. Ancak tarafların mahkeme öncesinde hangi kanıtlara erişebileceğini belirlediği için sürecin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. ABD Adalet Bakanlığı, davanın açılmasından bu yana devam eden ve rekabete aykırı olduğu öne sürülen uygulamaları değerlendirebilmek için daha güncel belgelerin de incelenmesi gerektiğini savunuyor. Apple ise daha önce üzerinde anlaşılan tarihin sonradan genişletilmesine karşı çıkıyor.

Antitröst davasının arka planı

ABD Adalet Bakanlığı, 15 eyalet ve Columbia Bölgesi ile birlikte Mart 2024’te Apple’a karşı dava açtı. Hükümet, şirketin akıllı telefon pazarındaki güçlü konumunu rekabeti sınırlamak için yasa dışı biçimde kullandığını iddia ediyor. Davadaki suçlamalar arasında rakip ürünlerle birlikte çalışabilirliği kısıtlamak, geliştiriciler ve diğer şirketler üzerindeki şartları ağırlaştırmak ve tüketicilerin farklı cihazlara geçişini zorlaştırmak bulunuyor.

Apple ise bu iddiaları kabul etmiyor. Şirket, dava boyunca yürütülen keşif sürecinde belge üretim yükümlülüklerini yerine getirdiğini savunuyor. Keşif olarak adlandırılan bu aşamada taraflar, davayla bağlantılı kayıtları topluyor, inceliyor ve karşı tarafa sunuyor. Hangi belgelerin kapsam içine alınacağı ve kayıtların hangi tarihe kadar güncelleneceği, sürecin ilerleyişini doğrudan etkiliyor.

Taraflar daha önce de kaç Apple çalışanının kayıtlarının inceleneceği, ABD dışındaki belgelerin teslim edilip edilmeyeceği ve hükümetin 14 federal kurumdan kayıt istemesi gibi konularda karşı karşıya geldi. Belge toplama takviminin birkaç kez uzatılması, mevcut tartışmanın ortaya çıkmasında etkili oldu.

Kesim tarihi neden değişebilir?

Taraflar, Apple’ın belge üretimi için 20 Haziran 2025 tarihini esas alan bir kesim tarihi belirlemişti. ABD Adalet Bakanlığına göre bu tarih, gerçeklere ilişkin delil incelemesinin 31 Temmuz 2026’da tamamlanmasının beklendiği ilk takvime dayanıyordu. Ancak dava takvimi iki kez ertelendi. Mevcut plana göre delil toplama sürecinin 2027 yılının mayıs ayının sonlarına doğru tamamlanması bekleniyor.

Hükümet, takvimdeki bu değişiklik nedeniyle Apple’ın belgelerini delil incelemesinin sona ermesinden 30 gün öncesine kadar güncelleyebilmesi gerektiğini düşünüyor. Bakanlığın yaklaşımına göre 2025 tarihindeki sabit kesim tarihi korunursa, Apple’ın sonraki dönemdeki faaliyetleriyle ilgili kayıtlar inceleme dışında kalabilir. Bu durum, davada değerlendirilecek uygulamaların güncel durumunun tam olarak ortaya konmasını zorlaştırabilir.

Davacı taraf, Apple’ın belgeleri yalnızca belirli vaka başlıkları için güncellemesini öngören teklifin de pratikte yeni anlaşmazlıklara yol açacağını savunuyor. Bakanlığa göre belge üretiminin her olay için ayrı ayrı ele alınması, tarafların delil sunma yükümlülükleriyle uyumlu olmayabilir ve keşif sürecini daha karmaşık hâle getirebilir.

Apple: Keşif süreci yeniden başlayabilir

Apple, 20 Haziran 2025 tarihinin taraflar arasındaki müzakereler sonucunda belirlendiğini ve bu anlaşmanın tek taraflı biçimde genişletilemeyeceğini belirtiyor. Şirket, hükümetin talebinin belge keşfini fiilen yeniden başlatacağını ve davaya aylarca ek süre ekleyebileceğini ileri sürüyor.

Şirket, mevcut belge üretimini yaklaşık 12 ay içinde büyük ölçüde tamamladığını ve bu çalışma için önemli miktarda kaynak ayırdığını söylüyor. Apple’ın açıklamasına göre süreçte yüzlerce yüklenici görev yaptı. Yeni bir belge taraması yapılması hâlinde kayıtların yeniden toplanması, incelenmesi ve hazırlanması gerekecek. Şirket, bunun için 54 kayıt sorumlusunun yanı sıra başka kaynakların da tekrar değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Mahkemenin vereceği karar, Apple’ın hangi dönemden kalan belgeleri davaya sunacağını netleştirecek. Karar ayrıca 2027’ye uzanan keşif takviminde yeni gecikmeler yaşanıp yaşanmayacağını da etkileyebilir. Taraflar şimdilik belge tesliminin daha önce kararlaştırılan sabit bir tarihle mi sınırlı kalacağı, yoksa davanın ilerleyen takvimine göre güncellenerek mi sürdürüleceği konusunda anlaşmış değil.