Azerbaycan ile Türkiye arasında 500 milyon dolarlık anlaşma

Azerbaycan, savunma kapasitesini farklı ülkelerden tedarik ettiği sistemlerle geliştirirken Türkiye ile imzaladığı yeni anlaşmalar da bu yaklaşımın parçası oldu. Bakü’de düzenlenen ADEX 2026 Savunma Fuarı sırasında yapılan anlaşmaların toplam değerinin yaklaşık 500 milyon dolar olduğu bildirildi. Tutar, tek bir ürünün fiyatını değil, fuar kapsamındaki anlaşmaların toplam büyüklüğünü ifade ediyor.

Paketin öne çıkan başlığı, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen HÜRKUŞ-II eğitim uçağının Azerbaycan’a ihracatı. Azerbaycan’ın 14 uçak alacağı belirtilirken, ülke HÜRKUŞ-II’nin ilk yurt dışı kullanıcısı olacak. Teslimatların 2026’da başlaması planlanıyor. Bu takvim, uçakların aynı yıl içinde teslimat sürecine girmesinin öngörüldüğünü gösteriyor; ancak mevcut bilgiler uçakların hizmete giriş tarihini açıklamıyor.

14 uçaklık HÜRKUŞ-II alımı

Eğitim uçağı alımı, hava kuvvetlerine yalnızca yeni bir platform kazandırmıyor. Pilotların yetiştirilmesi ve eğitim süreçlerinin sürdürülmesi için kullanılan uçaklar, personel kapasitesiyle doğrudan bağlantılı. HÜRKUŞ-II anlaşması bu nedenle Azerbaycan’ın eğitim altyapısına yönelik bir tedarik olarak da değerlendirilebilir.

Uçakların hangi eğitim aşamalarında kullanılacağına veya teslimatların ayrıntılı takvimine ilişkin ek bilgi paylaşılmış değil. Bu nedenle anlaşmanın operasyonel etkisi konusunda kesin sonuçlara varmak için teslimat sürecinin ilerlemesini beklemek gerekiyor. Açıklanan 14 uçaklık sayı ise alımın tekil bir deneme siparişinden ibaret olmadığını ortaya koyuyor.

ADEX 2026, 30 Eylül ile 2 Ekim 2026 tarihleri arasında Bakü’de düzenlendi. Fuar sırasında Türkiye ile Azerbaycan arasında imzalanan savunma sanayisi anlaşmalarının toplam değeri yaklaşık 500 milyon dolar olarak açıklandı. Bu toplamın ürünler arasındaki dağılımı paylaşılmadığı için HÜRKUŞ-II anlaşmasının paketteki mali payını belirlemek mümkün değil.

Anlaşmalar havacılıkla sınırlı değil

Türk savunma sanayisi ürünleri arasında ROKETSAN’ın BARBAROS Kıyı Savunma Sistemi ve ALP 100 radarı da Azerbaycan’ın gündemindeki sistemler olarak anılıyor. Bu ürünlerin tedarik veya kullanım koşulları hakkında, HÜRKUŞ-II alımındaki kadar ayrıntılı bilgi bulunmuyor. Dolayısıyla bunların hangi takvimle ve hangi kapsamda envantere katılacağı net değil.

Yine de eğitim uçağının yanı sıra radar ve kıyı savunma sistemlerinin gündeme gelmesi, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki savunma iş birliğinin birden fazla alana yayıldığını gösteriyor. Söz konusu alanlar farklı ihtiyaçlara karşılık geliyor: HÜRKUŞ-II pilot eğitimine, radar hava gözetimine, kıyı savunma sistemi ise deniz kıyısındaki savunma görevlerine yönelik. Ancak mevcut bilgiler, bu sistemlerin tamamı için kesin tedarik kararlarının veya teslimat tarihlerinin açıklandığını doğrulamıyor.

Bu ayrım, 500 milyon dolarlık toplam değeri yorumlarken de önemli. Anlaşma paketinin büyüklüğü açıklanmış olsa da hangi ürün için ne kadar ödeme yapılacağı belirtilmedi. Bu nedenle toplam tutarı yalnızca 14 HÜRKUŞ-II uçağına bağlamak ya da tüm sistemlerin teslim edildiğini varsaymak doğru olmaz.

Bakü’nün tedarik yaklaşımında çeşitlilik

Azerbaycan’ın savunma tedariki Türkiye ile yaptığı anlaşmalardan ibaret değil. Ülke Pakistan’dan JF-17 savaş uçakları alırken İsrail menşeli savunma sistemlerini de envanterinde bulunduruyor. Farklı kaynaklardan sistem temin etmesi, savunma ihtiyaçlarını tek bir tedarikçiye bağlı kalmadan karşılamaya çalıştığını gösteriyor. Yerli üretim kapasitesini artırma hedefi de Azerbaycan’ın savunma yaklaşımının aktarılan unsurları arasında yer alıyor.

Türkiye ile imzalanan anlaşmaların önemi bu çerçevede yalnızca ürün satışından ibaret değil. Eğitim uçağı tedariki, pilot yetiştirme kapasitesiyle bağlantı kurarken radar ve kıyı savunma sistemleri farklı operasyonel ihtiyaçlara temas ediyor. HÜRKUŞ-II’nin ilk yurt dışı müşterisinin Azerbaycan olması da uçağın uluslararası kullanıcı geçmişi bakımından öne çıkan bir ayrıntı.

Anlaşmaların sahadaki karşılığı, teslimatların başlaması ve diğer sistemlere ilişkin tedarik ayrıntılarının açıklanmasıyla daha net görülecek. Şimdilik doğrulanabilen çerçeve; ADEX 2026’da yaklaşık 500 milyon dolarlık toplam değere sahip anlaşmaların imzalanması, Azerbaycan’ın 14 HÜRKUŞ-II alması ve teslimatların 2026’da başlamasının planlanmasıyla sınırlı.