Flox Intelligence hayvanları raylardan uzak tutacak

Yaban hayvanları ile ulaşım altyapısı arasındaki karşılaşmalar, hem canlılar hem de insanlar için ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Trenlerin raylardaki hayvanlara çarpması seferleri aksatırken uçaklar, yollar ve altyapı tesisleri de benzer risklerle karşı karşıya kalıyor. İsveç merkezli Flox Intelligence, bu soruna hayvanın türüne ve davranışına göre tepki verebilen yapay zekâ destekli cihazlarla çözüm arıyor.

Şirketin kurucusu Sara Nozkova, ulaşım ve otonom araçlar alanında 13 yıl çalıştıktan sonra KTH Kraliyet Teknoloji Enstitüsü’ndeki yapay zekâ laboratuvarına katıldı. Buradaki çalışmaları, doğayla karşılaşan makinelerin kontrollü ortamlara kıyasla ne kadar zorlandığını görmesine yol açtı. Flox Intelligence da bu araştırmaların devamında, 2020 yılında KTH’den ayrılarak bağımsız bir şirket olarak kuruldu.

Hayvanın türünü ve davranışını analiz ediyor

Flox’un sistemi, verileri buluta göndermek yerine cihaz üzerinde işliyor. Bu yaklaşım, kenar bilişim olarak adlandırılıyor ve özellikle bağlantının sınırlı olabileceği açık alanlarda hızlı tepki verilmesini sağlayabiliyor. Sistem, hareket sensörü çevrede bir hareket algıladığında devreye giriyor. Ardından kamera görüntüyü inceliyor ve cihaz üzerinde çalışan modeller yakındaki hayvanı tanımlamaya çalışıyor.

Tanımlamanın ardından cihaz, hayvanın türüne uygun bir ses yayıyor. Amaç, her durumda aynı alarmı vermek yerine çevredeki canlıya göre değişen bir caydırma yöntemi kullanmak. Şirketin yaklaşımı yalnızca ilk tepkiyle sınırlı kalmıyor. Sistem, önceki deneyimlerden yararlanarak yanıtlarını çeşitlendirmeye çalışıyor. Böylece hayvanların sürekli tekrarlanan seslere alışmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Geleneksel yöntemler arasında sirenler, ışıklar, çitler, yırtıcı kuşlar ve hayvanların itlaf edilmesi bulunuyor. Flox’un kurucusuna göre daha yüksek sesli bir caydırıcı üretmek yerine, hayvanın ne yaptığını anlayabilen ve buna göre tepki veren bir sistem geliştirmek gerekiyor. Bu yaklaşım, canlıları fiziksel olarak yaralamadan ulaşım alanlarından uzaklaştırmayı amaçlıyor.

Havacılık ve demir yollarında maliyetli bir sorun

Yaban hayvanlarının ulaşım araçlarıyla çarpışması dünyanın farklı bölgelerinde düzenli olarak yaşanıyor. ABD Federal Havacılık İdaresi’nin verilerine göre, 1990-2025 arasında kuşlar ve diğer yaban hayvanlarıyla yaşanan çarpışmalar ABD sivil havacılığına yılda ortalama 272 milyon dolara mal oldu.

Fransa’da demir yolu işletmecisi SNCF, dolaşan hayvanların her yıl 8.000’den fazla treni etkilediğini bildiriyor. Hayvan kaynaklı olaylar, ülkedeki tren gecikmelerinin en sık görülen beş nedeninden biri olarak gösteriliyor. Yalnızca Brittany bölgesinde 2023 yılında hayvanların karıştığı 120 tren kazası yaşandı. Bu olaylar 660 seferin aksamasına ve toplam 15.000 dakikadan fazla gecikmeye neden oldu.

Bu rakamlar, problemin yalnızca kırsal bölgelerde yaşanan münferit olaylardan ibaret olmadığını gösteriyor. Bir hayvanın raylara veya havaalanı pistine girmesi, doğrudan çarpışma riskinin yanı sıra sefer iptallerine, gecikmelere ve altyapı hasarına da yol açabiliyor. Daha isabetli bir algılama sistemi, hem operasyonel maliyetleri azaltabilir hem de hayvanların zarar görmesini önleyebilir.

İlk ürünler direk ve ağaçlara monte ediliyor

Flox Intelligence şu anda pille çalışan cihazlar satıyor. Bu ürünler direklere, ağaçlara ve benzer yapılara takılabiliyor. Şirket ayrıca müşterilerin cihazların nerede bulunduğunu ve sahada neler yaşandığını takip edebildiği bir yazılım platformu sunuyor.

Platform, düzenleyici kurumların talepleri için rapor hazırlamaya ve biyolojik çeşitliliğin izlenmesine de yardımcı olabiliyor. Böylece donanım yalnızca hayvanları uzaklaştıran bağımsız bir cihaz olarak kalmıyor; kurulumların ve gözlemlenen hareketliliğin merkezi biçimde takip edilmesini sağlıyor.

Şirketin uzun vadeli hedefi, yazılımı açık alanlarda çalışan farklı makinelere taşıyabilmek. Trenler, otomobiller ve insansız hava araçları bu hedef kapsamında değerlendiriliyor. Flox Intelligence ayrıca bu çalışmalarıyla 2026’daki Startup Battlefield 200 programının finalistleri arasında yer alıyor. Şirket, San Francisco’da düzenlenen etkinlikte yatırımcılardan oluşan bir jüriye sunum yaptı.

Flox’un yaklaşımı, yapay zekânın yalnızca şehir, fabrika veya depo gibi kuralları önceden belirlenmiş ortamlarda değil, sürekli değişen doğal alanlarda da kullanılabileceğini göstermeye çalışıyor. Sistemin gerçek dünyadaki etkisi, farklı hayvan türleri ve ulaşım sahalarında yapılacak uygulamalarla daha net ortaya çıkacak.