Giraffe Bio, bakır açığını biyomoleküllerle kapatmayı hedefliyor

Bakır, elektrikli sistemlerin ve yüksek işlem gücü gerektiren veri merkezlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte daha fazla talep gören hammaddelerden biri hâline geldi. Elektrik şebekeleri, enerji depolama sistemleri, elektrikli araçlar ve veri merkezi altyapıları bakır kullanımını artırırken, yeni madenlerin üretime alınması aynı hızda ilerlemiyor. Mevcut projeksiyonlara göre küresel bakır arzı 2040 yılında talebin yaklaşık yüzde 25 gerisinde kalabilir.

Arz açığını kapatmak için yeni maden sahaları açmak kolay bir seçenek değil. Yeni projeler yüksek maliyet gerektiriyor, uzun geliştirme süreçlerinden geçiyor ve keşif aşamasından üretime ulaşana kadar ciddi belirsizlikler taşıyor. Araştırılan maden sahalarının yalnızca yüzde 0,3’ünün üretime geçebilmesi de bu alandaki zorluğu ortaya koyuyor. Bu nedenle bazı girişimler, yeni kaynak bulmak yerine hâlihazırda çalışan tesislerin verimini artırmaya odaklanıyor.

Giraffe Bio, bu yaklaşımı biyoteknolojiyle birleştiren şirketlerden biri. Girişim, maden sahalarına canlı mikroorganizmalar bırakmak yerine, belirli cevher yapılarına göre tasarlanan biyomoleküller üretiyor. Amaç, mevcut işleme hatlarında daha fazla bakırın ayrıştırılmasını sağlamak ve üretim sırasında kaybedilen miktarı azaltmak.

Canlı mikroplar yerine üretilen moleküller kullanılıyor

Giraffe Bio’nun platformu, farklı madenlerin mineral bileşimine uyarlanabilecek kimyasal bileşikler geliştirmeye dayanıyor. Şirket, genetiği değiştirilmiş mikroorganizmaları biyoreaktörlerde yetiştirerek hedeflediği molekülleri üretiyor. Daha sonra elde edilen bileşikler, madenin hâlihazırda kullanılan işleme sürecine ekleniyor.

Bu model, mikroorganizmaların maden ortamında canlı kalmasını ve görev yapmasını gerektirmiyor. Madenlerdeki sıcaklık, kimyasal yoğunluk ve diğer zorlu koşullar canlı mikropların çalışmasını güçleştirebilir. Giraffe Bio ise mikroorganizmaların molekül üretme kapasitesinden yararlanıyor, ancak biyolojik sürecin kendisini maden sahasına taşımıyor. Şirketin kurucu ortağı ve Üst Yöneticisi Alejandro Buffo Sempé, yaklaşımın bu nedenle daha uygulanabilir olabileceğini belirtiyor.

Girişim, geliştirdiği bileşiklerle madenlerin bakır kazanımını yüzde 5’e kadar artırabileceğini ifade ediyor. Madencilikte yüzde 1 ila 2 arasındaki verim artışları bile anlamlı kabul ediliyor. Bu nedenle yüzde 5’e ulaşabilecek bir iyileşme, yeni bir tesis kurulmadan mevcut üretim hattından daha fazla bakır alınmasını sağlayabilir. Ancak bu oranın farklı madenlerde ve gerçek üretim koşullarında nasıl sonuç vereceği, teknolojinin yaygınlaşması açısından belirleyici olacak.

Flotasyon aşamasında daha seçici ayrıştırma

Biyomoleküllerin kullanılacağı temel süreçlerden biri flotasyon. Bu yöntemde öğütülmüş cevher, su ve çeşitli kimyasallarla karıştırılıyor. Kimyasallar, bazı minerallerin kabarcıklara tutunarak karışımın yüzeyine çıkmasını sağlarken diğer minerallerin karışım içinde kalmasına yardımcı oluyor. İşletmeciler de yüzeye taşınan bölümden değerli mineralleri ayırıyor.

Giraffe Bio’nun molekülleri, bakır içeren minerallere daha seçici biçimde bağlanmak üzere tasarlanıyor. Hedef minerale daha güçlü ve isabetli şekilde bağlanılması, yüzeye taşınan bölümdeki bakır yoğunluğunu artırabilir. Böylece flotasyon hattında ayrıştırılabilen bakır miktarının yükselmesi amaçlanıyor.

Şirket aynı platformu, istenmeyen mineralleri bastıran bileşikler geliştirmek için de kullanıyor. Madencilikte kullanılan bastırıcılar, arsenik gibi istenmeyen bileşiklerin yüzeye çıkmasını engelleyerek bunların karışım içinde kalmasına yardımcı oluyor. Bu yaklaşım, yüzeyde toplanan bölümde daha arzu edilen ürünlerin bulunmasını sağlıyor. Giraffe Bio, biyomoleküller sayesinde flotasyon sırasında kullanılan bazı zararlı kimyasalların azaltılabileceğini savunuyor.

Girişim 6,4 milyon dolarlık yatırım aldı

Giraffe Bio, teknolojisini laboratuvar çalışmalarından gerçek maden süreçlerine taşımak amacıyla 6,4 milyon dolarlık çekirdek yatırım turunu tamamladı. Tura Orion Industrial Ventures liderlik etti. BHP Ventures, Twynam, Air Capital ve Baruch Future Ventures da yatırım turuna katıldı.

Şirketin ilk hedefi bakır üretimindeki verimi artırmak. Bununla birlikte platformun altın ve gümüş gibi farklı minerallere göre uyarlanabileceği belirtiliyor. Her madenin mineral yapısı farklı olduğundan, aynı molekülün tüm tesislerde aynı sonucu vermesi beklenmiyor. Giraffe Bio’nun yaklaşımı, bu farklılıklara göre yeni bileşikler tasarlamayı ve biyomolekülleri mevcut işleme hatlarına uyarlamayı hedefliyor.

Teknoloji başarılı olursa yeni maden açma ihtiyacını ortadan kaldırmayacak, ancak mevcut tesislerden daha fazla kaynak çıkarılmasına katkı sağlayabilir. Bu da bakır arzındaki açığın kapatılmasında, yalnızca yeni saha keşiflerine bağlı kalmayan bir seçenek oluşturabilir. Bununla birlikte laboratuvar sonuçlarının gerçek maden koşullarında tekrarlanması, maliyetlerin ve çevresel etkilerin üretim ölçeğinde değerlendirilmesi gerekiyor. Giraffe Bio’nun aldığı yatırım, bu geçiş için gereken çalışmaları ilerletmeyi amaçlıyor.