Kanser sonrası sesini kaybetti, ses için akıllı gözlük geliştiriyor

Konrad Zieliński, yıllar önce kanser tedavisi sırasında sesini kaybetti. O dönemde Varşova Üniversitesi’nde öğrenciydi. Gırtlağı alınan kişilerin iletişim kurmak için kullandığı mevcut seçenekleri deneyimleyen Zieliński, bu alandaki cihazların ve yöntemlerin sınırlarını kendi hayatında gördü.

Geleneksel taşınabilir konuşma cihazları genellikle düz ve mekanik bir ses üretiyor. Cerrahi olarak yerleştirilen ses protezleri ise düzenli bakım gerektiriyor ve komplikasyonları önlemek için sürekli takip istiyor. Zieliński, bu sorunlara ameliyat gerektirmeyen bir alternatif geliştirmek amacıyla akademik çalışmalarını biyonik sistemler üzerine yoğunlaştırdı.

Sesin yalnızca anlaşılır olması yetmiyor

Zieliński’nin doktora çalışması, gırtlağı alınan kişilerin iletişim ihtiyaçlarına odaklandı. Kurduğu yaklaşımda amaç, kullanıcının söylediklerinin karşı tarafa ulaşmasını sağlamanın ötesine geçiyor. Sistem; konuşmaya duygu, vurgu ve farklı tonlar eklemeyi hedefliyor.

Bu hedef doğrultusunda Zieliński, 2023 yılında Uhura Bionics adlı girişimi kurdu. Şirket bugün iki giyilebilir cihaz sunuyor. Daha temel modelin yanında, adını şarkıcı Whitney Houston’dan alan üst seviye Whitney bulunuyor.

Whitney, kullanıcıların yalnızca kelimeleri aktarmasına değil, seslerini daha ifade edilebilir biçimde kullanmasına yardımcı olacak şekilde tasarlanıyor. Zieliński, cihazın gırtlağı alınmış kişiler için görme sorunu yaşayan insanların gözlük kullanmasına benzer, günlük hayatın doğal bir parçası hâline gelmesini istiyor.

Girişimin kurucusu, geliştirdiği sistemin sesine duygu katmasından memnun olduğunu belirtiyor. Kendi sesinin hâlâ hafif elektronik bir tını taşıdığı, ancak belirgin bir tonlama sunduğu aktarılıyor. Şirketin hedefleri arasında gülmek, bağırmak ve şarkı söylemek gibi ses kullanım biçimlerini desteklemek de yer alıyor.

Whitney için yeni hedef: Kişiye özel sesler

Uhura Bionics’in sıradaki çalışma alanları arasında kadın kullanıcılar için daha yüksek perdeli ses seçenekleri bulunuyor. Şirket ayrıca herkesin aynı sese sahip olmaması için kişiselleştirme özellikleri geliştirmek istiyor.

Bu özellik, sesini kaybeden kişilerin iletişimde kendi kimliklerini daha fazla koruyabilmesi açısından önem taşıyor. Mevcut elektronik konuşma çözümlerinde sesin robotik veya birbirine benzer olması, iletişimin duygusal yönünü sınırlayabiliyor. Uhura’nın yaklaşımı ise sesin kişiye daha fazla aitmiş gibi duyulmasını amaçlıyor.

Ürünler şimdilik sağlık sigortası kapsamı dışında

Uhura, ürünlerini şu anda sağlık ürünü yerine wellness cihazı olarak satıyor. Bu nedenle kullanıcıların ücretleri kendi bütçelerinden karşılaması gerekiyor. Temel model 500 dolar, Whitney ise 1.500 dolar fiyatla sunuluyor.

Girişim, cihazlarını Avrupa’da ve daha sonra ABD’de en düşük risk seviyesindeki Sınıf I tıbbi cihaz kategorisine sokmak için çalışıyor. Bu sınıflandırma alınırsa ürünler sağlık sigortaları tarafından kısmen karşılanabilecek. Böyle bir değişiklik, yüksek maliyet nedeniyle cihazlara erişemeyen kullanıcılar için belirleyici olabilir.

Zieliński, yalnızca gırtlağı alınan kişilere yönelik cihaz pazarının yaklaşık 2 milyar dolar büyüklüğünde olduğunu tahmin ediyor. Şirketin farklı konuşma bozukluklarına sahip kişilere de hizmet vermesi hâlinde bu pazarın daha geniş bir potansiyele ulaşabileceğini düşünüyor.

Uhura Bionics bu alanda tek başına çalışmıyor. Medikal cihaz şirketi Atos Medical ve Laronix gibi girişimler de sesini kaybeden kişilere yönelik çözümler geliştiriyor. Buna rağmen Zieliński, Whitney’in özellikle larenjektomi geçiren kullanıcıların ihtiyaçlarına karşılık vereceğine inanıyor.

Girişim, cihazlarını erken aşamadaki şirketlerin ürünlerini sergilediği Battlefield 200 seçkisinde tanıtacak. Zieliński ayrıca ekim ayında düzenlenecek SF Tech Week etkinliğinde Whitney’in yardımıyla sahnede şarkı söylemeyi planlıyor. Bu gösterim, cihazın yalnızca konuşma desteği değil, sesin sosyal ve sanatsal kullanımını da hedeflediğini ortaya koyacak.