Levent Alpöge’den Claude ile Riemann Hipotezi iddiası

SanalData’yı Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin

Anthropic’te çalışan matematikçi Levent Alpöge, Claude’la birlikte Riemann Hipotezi için bir kanıt geliştirdiğini duyurdu. Paylaşılan Lean dosyaları derlendi ancak iddia henüz bağımsız biçimde doğrulanmadı.

Levent Alpöge’den Claude ile Riemann Hipotezi iddiası
Kapak görseli yapay zeka ile üretilmiştir. Temsili görseldir; gerçek fotoğraf veya ürün çekimi değildir. Editoryal ilkeler
Reklam

Anthropic’te çalışan Türk kökenli matematikçi Levent Alpöge, yapay zekâ modeli Claude ile birlikte Riemann Hipotezi’ni kanıtladığını ileri sürdü. Matematik dünyasının uzun süredir çözülemeyen problemlerinden biri için ortaya atılan iddia, alışılmış bir akademik makaleyle değil, bilgisayarın denetleyebildiği Lean dosyalarıyla paylaşıldı.

Alpöge, 20 Kasım’da yayımladığı açıklamada Claude’la çalışarak hipoteze ilişkin bir kanıt bulduğuna inandığını belirtti. Yönteminin Genelleştirilmiş Riemann Hipotezi’ni de kapsadığını, daha fazla çalışma yapılması hâlinde Genişletilmiş Riemann Hipotezi’ne kadar uzanabileceğini ifade etti. Ancak bu aşamada bunlar araştırmacının kendi duyurusuna dayanan iddialar. Kanıt için hakem değerlendirmesi yapılmış değil ve matematik topluluğundan bağımsız bir doğrulama gelmedi.

Lean dosyaları neyi gösteriyor?

Lean, matematiksel ifadelerin ve kanıtların biçimsel bir dilde yazılmasına, ardından bir yazılım tarafından kontrol edilmesine imkân veriyor. Bu tür dosyalar, kanıtın bilgisayarın belirlediği kurallara göre tutarlı olup olmadığını sınamaya yardımcı olabilir. Alpöge’nin paylaştığı dosyaların MIT’den bir matematikçi tarafından derlendiği bildirildi. Bununla birlikte dosyaların derlenmesi, matematiksel iddianın uzmanlar tarafından bütünüyle incelenip kabul edildiği anlamına gelmiyor.

Özellikle büyük ve sonuçları geniş kapsamlı bir iddiada bilgisayar denetimi ile akademik doğrulama arasındaki farkı korumak gerekiyor. Lean kontrolü, biçimsel sistem içindeki kanıtın belirli kurallara uyup uymadığını denetliyor. Matematikçilerin kanıtın dayandığı yaklaşımı incelemesi, varsayımları değerlendirmesi ve sonucu bağımsız biçimde teyit etmesi ise ayrı bir süreç. Alpöge’nin çalışması için bu ikinci aşamanın tamamlandığına dair bilgi yok.

Bu ayrım, yapay zekâ destekli araştırmaların değerlendirilmesinde de belirleyici. Bir modelin kanıtın bazı bölümlerini üretmesi ya da araştırmacıya yeni yollar önermesi, sonucun otomatik olarak doğru kabul edilmesini sağlamıyor. Matematiksel argümanın bütünüyle anlaşılması ve kullanılan yöntemlerin kontrol edilmesi gerekiyor. Paylaşılan dosyaların derlenmiş olması, inceleme için somut bir başlangıç noktası sunuyor; ancak tek başına hipotezin çözüldüğünü göstermiyor.

Riemann Hipotezi neden önem taşıyor?

Bernhard Riemann, 1859’da asal sayıların dağılımıyla bağlantılı bu hipotezi ortaya koydu. Asal sayılar yalnızca bir ve kendisine bölünebilen sayılar olarak tanımlanıyor. Sayı doğrusu üzerinde ne sıklıkta ve nasıl göründüklerini anlamak, sayı kuramının temel sorularından biri. Riemann Hipotezi, asal sayıların dağılımını açıklayan derin bir matematiksel ilişki bulunduğunu öne sürüyor.

Problem, Clay Matematik Enstitüsü’nün çözümü için ödül belirlediği yedi Milenyum Problemi arasında yer alıyor. Ödül kuralları, bir çözümün uygun bir yayın organında yayımlanmasını, ardından en az iki yıl geçmesini ve matematik camiasında genel kabul görmesini şart koşuyor. Dolayısıyla Alpöge’nin duyurusu, problemin çözüldüğü veya ödül koşullarının karşılandığı anlamına gelmiyor. Önce kanıtın akademik incelemeden geçmesi ve uzmanlar tarafından kabul edilmesi gerekiyor.

Claude’un rolü henüz net değil

Alpöge, açıklamasında problem üzerinde uzun zamandır çalıştığını ve Claude’la son aylarda birlikte ilerlediğini aktardı. Kanıtın son bölümünde modelin kendisinden daha hızlı ilerlediğini söylemesi, çalışmanın yapay zekâ ile matematik araştırması arasındaki ilişki bakımından da merak uyandırdı. Ancak mevcut bilgiler, Claude’un katkısının hangi adımlardan oluştuğunu ve insan araştırmacının süreci nasıl yönettiğini ayrıntılı biçimde ortaya koymuyor.

Bir yapay zekâ modelinin matematiksel araştırmadaki rolünü değerlendirmek için yalnızca sonuca değil, sonuca nasıl ulaşıldığına da bakmak gerekiyor. Modelin önerileri araştırmacı tarafından nasıl sınandı, kanıtın hangi parçalarını üretti ve ortaya çıkan çalışma ne ölçüde bağımsız biçimde yeniden kurulabiliyor? Bu soruların yanıtları, Alpöge’nin iddiasına ilişkin değerlendirme ilerledikçe önem kazanacak. Şu an için Claude’un katkısının kapsamı hakkında daha ayrıntılı doğrulanmış bilgi bulunmuyor.

Alpöge, Harvard Üniversitesi’ni 2014’te birincilikle tamamladı. Kendi sitesindeki bilgilere göre Anthropic’te çalışıyor ve Harvard Society of Fellows bünyesinde genç araştırmacı olarak yer alıyor. Bu özgeçmiş, iddianın matematiksel doğruluğunu tek başına kanıtlamasa da çalışmayı duyuran araştırmacı hakkında bağlam sunuyor.

Şimdilik en doğru değerlendirme, Riemann Hipotezi için dikkat çekici fakat doğrulanmayı bekleyen bir kanıt iddiasıyla karşı karşıya olunduğu. Lean dosyalarının incelenmesi ve matematikçilerin bağımsız değerlendirmesi, Alpöge ile Claude’un çalışmasının kabul görüp görmeyeceğini belirleyecek. Bu aşamalar tamamlanmadan hipotezin çözüldüğünü söylemek için yeterli dayanak bulunmuyor.

Reklam

Günün zaman çizelgesi

Haber eklenme saatine göre sıralanır.

  1. Bugün
  2. NIKKE’nin ele geçirilmiş başlatıcısı belediyeyi etkiledi
  3. Levent Alpöge’den Claude ile Riemann Hipotezi iddiası Bu haber
  4. GTA 6’daki Dexter göndermelerine Michael C. Hall’dan yorum
  5. Frosty Winter Mod v10.9 ETS2 1.62 Kış Hava ve Grafik Modu
  6. Immersive Traffic ETS2 v1.6 1.62 Gerçekçi Trafik Yoğunluğu Modu
  7. Bus Kneeling v1.2 ETS2 1.62 Coaches DLC Süspansiyon Eklentisi
Selin Aydın
Yazar

Selin Aydın

Teknoloji Editörü

  • SanalData editörü
  • Aktif köşe
  • Uzmanlık alanı tanımlı

Selin Aydın, SanalData’da teknoloji haberlerini yazar. Tüketici elektroniği ve Türkiye’deki teknoloji gündemini takip eder.

  • Tüketici elektroniği
  • Türkiye teknoloji gündemi
  • İnternet

Selin Aydın’ın tüm yazıları · 1737 yazı

Yorum yaz