Mahkeme, Trump yönetiminin kömür santrali kararını bozdu

ABD’de federal temyiz mahkemesi, kapanması planlanan bir kömür santralinin faaliyetlerini sürdürmesini sağlayan hükümet kararını iptal etti. Washington DC Temyiz Mahkemesi’nin oy birliğiyle aldığı hüküm, Trump yönetiminin elektrik üretimindeki düşüşü durdurmak amacıyla kullandığı acil durum yetkisinin sınırlarını ortaya koydu.

Kararın doğrudan etkilediği tesis, Michigan’da bulunan J.H. Campbell Elektrik Üretim Santrali. Santralin kapanması planlanmasına rağmen ABD Enerji Bakanlığı, tesisi çalışır durumda tutmak için birden fazla acil durum kararı yayımladı. Mahkeme, bu kararların dayandığı hukuki gerekçenin elektrik yasasında tanımlanan koşulları karşılamadığı sonucuna vardı.

Hüküm yalnızca Michigan’daki tesisin faaliyet durumunu ilgilendirmiyor. Enerji Bakanlığı’nın kapanışını ertelediği diğer kömür santralleri de benzer hukuki itirazlarla karşı karşıya kalabilir. Bu nedenle karar, federal yönetimin kömür santrallerini elektrik şebekesinde tutma yaklaşımını doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Santral art arda alınan acil durum kararlarıyla çalıştı

J.H. Campbell santralinin kapanışı geçen yıl için planlanmıştı. Ancak Enerji Bakanlığı, tesisin üretime devam etmesi amacıyla toplam beş ayrı acil durum kararı aldı. Federal Elektrik Yasası’nın 202(c) bölümü, bu tür kararların her biri için 90 günlük bir süre öngörüyor. Bakanlık, art arda yayımlanan kararlarla santralin planlanan kapanışını erteledi.

Yasanın ilgili bölümü, Enerji Bakanlığı’na sınırsız bir işletme yetkisi vermiyor. Düzenleme; ABD’nin savaş hâlinde olması, elektrik talebinde ani bir artış yaşanması veya elektrik arzında kıtlık meydana gelmesi gibi durumlarda acil durum ilan edilmesine izin veriyor. Federal yönetim, Michigan’daki santrali açık tutma kararını bu hükme dayandırdı.

Santralin kapanmasını isteyen bazı eyaletler ve diğer taraflar, acil durum ilanlarına karşı mahkemeye başvurdu. Davayı inceleyen üç yargıçlı panel, hükümetin 202(c) maddesine ilişkin yorumunu kabul etmedi. Yargıçlar, mevcut koşulların ilgili yasada tarif edilen bir elektrik acil durumuna karşılık gelmediğini belirledi.

Mahkemenin yaklaşımı, acil durum yetkisinin yalnızca santralin kapanışını ertelemek veya belirli bir elektrik üretim biçimini korumak için kullanılamayacağı görüşüne dayanıyor. Elektrik talebinde ani artış ya da arzda kıtlık bulunmadığı sürece, yasanın olağanüstü yetkileri uzun vadeli enerji politikalarını uygulamak için kullanılmamalı.

Kömürün elektrik üretimindeki payı geriliyor

ABD elektrik şebekesinde kömürün payı yaklaşık yirmi yıldır düşüş gösteriyor. Trump yönetiminin ilk döneminde de bu eğilim tersine çevrilemedi. İkinci dönemde ise kapanışları ertelenen tesisleri çalışır durumda tutmak, kömür kullanımını desteklemek için başvurulan daha doğrudan yöntemlerden biri hâline geldi.

Federal yönetim, santrallerin kapanmasının elektrik arzını riske atabileceği görüşünü savunuyordu. Bu yaklaşım, işletme ömrünü tamamlayan veya kapanış takvimine alınan tesislerin üretime devam etmesini sağlayacak kararların önünü açtı. Ancak temyiz mahkemesi, arz güvenliğiyle ilgili genel kaygıların tek başına 202(c) maddesindeki acil durum şartlarını karşılamadığı sonucuna vardı.

Kararın kapsamı şimdilik J.H. Campbell santraliyle sınırlı. Bununla birlikte hükümdeki hukuki gerekçeler, Enerji Bakanlığı’nın kapanmasını engellediği diğer kömür santralleriyle ilgili davalarda da kullanılabilir. Mahkemenin kararı, federal yönetimin acil durum yetkisini hangi şartlarda devreye sokabileceği konusunda daha sıkı bir inceleme yapılacağının işaretini veriyor.

Enerji Bakanlığı’nın bundan sonraki kararlarında, ilan edilen acil durum ile santralin açık tutulması arasındaki bağlantıyı yasada belirtilen koşullarla daha açık biçimde kurması gerekecek. Savaş, ani talep artışı veya gerçek bir elektrik arzı kıtlığı bulunmadan alınan kararların, planlanan santral kapanışlarını ertelemek için yeterli olup olmadığı ise yeni davaların merkezinde yer alabilir.

Bu yönüyle hüküm, tek bir kömür santralinin geleceğine ilişkin bir anlaşmazlığın ötesine geçiyor. Karar, federal hükümetin enerji politikası tercihlerini acil durum yetkileri üzerinden uygulayıp uygulayamayacağı konusunda sınır çiziyor ve kömür santrallerinin faaliyetlerini sürdürmesine yönelik planların yargısal denetime tabi olduğunu gösteriyor.