Meta, Veri Kullanım Şartlarındaki Yapay Zekâ İfadesini Çıkardı

Meta, Facebook ve Instagram’da ticari hesabı bulunan işletmelerle yayıncıların internet sitelerinin taranmasına ilişkin şartlarını tepkilerin ardından değiştirdi. Şirket, güncellenen sözleşme metninden toplanan verilerin yapay zekâ modellerini eğitmek için kullanılabileceğine doğrudan işaret eden ifadeyi çıkardı. Buna karşın, Meta’nın bağlantılı web sitelerinden hangi verileri ve hangi koşullarda toplayabileceği tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Ay sonunda yürürlüğe girmesi planlanan düzenleme, platformlardaki ticari hesaplarla ilişkili alan adlarının ve web sayfalarının otomatik araçlarla taranmasını, dizine eklenmesini ve önbelleğe alınmasını öngörüyordu. İlk metinde Meta, bu yolla elde edilen içerikleri ürün ve hizmetlerini araştırmak, geliştirmek ve eğitmek için kullanabileceğini belirtiyordu. Yeni sürümde ise “eğitmek” ifadesi yer almıyor.

Değişiklik, yapay zekâ eğitimiyle ilgili açık ifadeyi kaldırsa da veri toplama yetkisini bütünüyle ortadan kaldırmıyor. Meta, bu faaliyetlerin reklam ve işletme ürünlerini sunma, geliştirme, araştırma ve sürdürme amacı taşıdığını söylüyor. Bu nedenle yayıncıların ve işletmelerin temel sorusu, metindeki amaç tanımının pratikte ne kadar geniş yorumlanabileceği.

Meta değişikliğin kapsamını nasıl açıklıyor?

Meta sözcüsü Andy Stone, yeni koşulların reklam ve işletme ürünleriyle sınırlı olduğunu, haber sitelerinin taranmasıyla doğrudan bağlantı taşımadığını belirtti. Şirketin açıklamasına göre yapılan düzenleme, sözleşme metninin kapsamını daha anlaşılır hâle getirmeyi amaçlıyor. Ancak metindeki ifadelerin değiştirilmesi, internet sitelerinden otomatik yöntemlerle veri alınması konusundaki tartışmayı sona erdirmiş değil.

Özellikle ticari hesaplarını Facebook ve Instagram üzerinden yöneten yayıncılar, bu hesaplarla ilişkilendirilen sitelerin de veri toplama sürecine dahil olup olmayacağını merak ediyor. Sözleşme taslağında alan adları, URL’ler ve web sayfaları için tarama, dizine ekleme ve önbelleğe alma işlemlerinden söz edilmesi, endişelerin yalnızca yapay zekâ eğitimine odaklanmadığını gösteriyor. Verilerin kullanım amacı değişse bile hangi içeriklerin toplanacağı ve bu içeriğin ne kadar süre saklanacağı gibi sorular önemini koruyor.

Yayıncıların ve hukukçuların kaygıları sürüyor

Meta, site sahiplerinin robots.txt dosyalarıyla belirlediği tercihlere uyacağını ifade ediyor. Bu dosyalar, web sitesi yöneticilerinin otomatik tarayıcılara hangi bölümlere erişebilecekleri konusunda talimat vermesine yarıyor. Ancak robots.txt, tek başına yasal bağlayıcılığı olan bir engelleme mekanizması değil. Bu durum, yayıncıların belirlediği kuralların uygulamada nasıl gözetileceğine dair soru işaretlerini artırıyor.

Medya sektörüyle Meta arasındaki geçmiş gerilim de yeni şartlara yönelik tepkinin arka planını oluşturuyor. Şirket 2022’de haber içerikleri için ödeme yapmayı bıraktı; 2024’te ise Facebook’taki özel haber sekmesini kapattı. Bu geçmiş, yayıncıların Meta’nın yeni veri toplama düzenlemesine temkinli yaklaşmasına neden oluyor.

News/Media Alliance CEO’su Danielle Coffey, şartları kabul edilemez ve muhtemelen yasa dışı olarak değerlendirdi. Birleşik Krallık News Media Association CEO’su Theo Bamber de düzenlemeyi Meta’nın alanını genişletme girişimi olarak eleştirdi. Bu açıklamalar, yapay zekâ eğitimi ifadesinin metinden çıkarılmasının sektör temsilcilerinin daha geniş kapsamlı itirazlarını gidermediğini ortaya koyuyor.

Meta’nın revizyonu, sözleşmedeki en açık yapay zekâ eğitim atfını kaldırıyor; fakat ticari hesaplarla bağlantılı sitelerin otomatik araçlarla taranmasına ilişkin hükümleri de gündemde tutuyor. Dolayısıyla tartışmanın odağı artık yalnızca verilerin model eğitiminde kullanılıp kullanılmayacağı değil, Meta’nın ticari ürünleri için hangi çevrim içi içeriklere erişebileceği ve site sahiplerinin tercihlerini nasıl uygulayabileceği.