Nokia’nın Geleceği Anlattığı Telefon Prototipleri

Nokia denildiğinde çoğu kişinin aklına 3310, 6600, N95 veya N-Gage gibi mağazalarda yer bulan modeller geliyor. Ancak şirketin tasarım ve araştırma ekipleri, satışa çıkmayan çok sayıda farklı fikir üzerinde de çalıştı. Bu çalışmaların bazıları çalışan prototipler olarak hazırlanırken bazıları, gelecekte mobil cihazların nasıl değişebileceğini göstermek için tasarlanan konseptlerden oluşuyordu.

Esneyerek bileğe sarılabilen telefonlar, fiziksel tuşların tamamen ortadan kalktığı yüzeyler ve kendi kendini temizlemesi planlanan gövdeler, bu tasarımların ortak özellikleri arasında yer aldı. Bugün katlanabilir telefonlar ve giyilebilir cihazlar günlük hayatın bir parçası hâline gelmiş olsa da Nokia’nın bazı fikirleri ortaya atıldığında bu kullanım senaryoları henüz oldukça uzak görünüyordu.

Nokia Morph, telefondan giyilebilir cihaza uzanıyordu

Nokia’nın en dikkat çekici konseptlerinden biri Morph oldu. Nokia Research Center ile Cambridge Üniversitesi tarafından geliştirilen bu nanoteknoloji konsepti 2008 yılında tanıtıldı. Morph’un amacı, kısa süre içinde mağazalara çıkacak bir ürünü duyurmak değildi. Tasarım, nanoteknolojinin ileride mobil cihazların biçimini ve kullanımını nasıl değiştirebileceğine dair bir vizyon sunuyordu.

Konseptin merkezinde esnek bir yapı bulunuyordu. Morph’un düz bir telefon biçiminden çıkıp bileğe sarılabilen bir cihaza dönüşebilmesi düşünülüyordu. Bu yaklaşım, telefonun belirli bir şekle bağlı kalmak yerine kullanıcının ihtiyacına göre biçim değiştirmesini öngörüyordu. Esnek malzemeler ve şeffaf elektronik bileşenler de bu tasarımın temel parçaları arasında gösteriliyordu.

Nokia’nın Morph için çizdiği tablo yalnızca esnek bir gövdeden ibaret değildi. Nanoteknoloji sayesinde cihaz yüzeyinin kendi kendini temizleyebilmesi hedefleniyordu. Ayrıca telefonun çevresindeki maddelerin kimyasal özelliklerini algılayabilmesi gibi daha ileri senaryolar da konseptin parçasıydı.

Morph’un bütün özellikleri bugün gerçeğe dönüşmüş değil. Buna rağmen 2008 yılında ortaya konan esnek mobil cihaz fikri, günümüzdeki katlanabilir ekranlı telefonlar ve bileğe takılan akıllı cihazlarla birlikte değerlendirildiğinde daha anlaşılır hâle geliyor. Nokia’nın tasarımı, telefonun yalnızca cepte taşınan sabit bir nesne olmak zorunda kalmayabileceğini gösteriyordu.

Nokia Aeon fiziksel tuşları geride bırakıyordu

Nokia’nın 2006 civarında gösterdiği Aeon konsepti, telefon yüzeyinin büyük bölümünü dokunmaya duyarlı ekranlardan oluşturuyordu. O dönemde cep telefonlarının önemli bir kısmı fiziksel sayı tuşlarına sahipti. Bu nedenle Aeon’un yaklaşımı, kullanıcıların telefonla etkileşim biçimi açısından alışılmış tasarımlardan ayrılıyordu.

Aeon’da sabit tuşların yerine kullanım senaryosuna göre değişebilen dijital kontroller düşünülmüştü. Telefon görüşmesi sırasında sayı tuşları, mesaj yazarken farklı araçlar, müzik dinlerken ise medya kontrolleri ekranda gösterilebilecekti. Kullanıcı, aynı fiziksel yüzey üzerinde farklı işlemler için farklı arayüzlerle karşılaşacaktı.

Bugün akıllı telefonlarda klavye, oyun düğmeleri ve medya kontrollerinin gerektiğinde ekranda görünmesi sıradan bir özellik. Aeon ise bu fikri, dokunmatik telefonların henüz yaygınlaşmadığı bir dönemde ortaya koyuyordu. Konseptin modüler ve giyilebilir kullanım düşünceleri de telefonun tek parça, yalnızca cepte taşınan bir ürün olmayabileceğine işaret ediyordu.

Aeon hiçbir zaman mağazalarda satılan gerçek bir Nokia modeli hâline gelmedi. Yine de fiziksel tuşların hâkim olduğu bir dönemde telefonun neredeyse tüm yüzeyini değişken bir dijital alana dönüştürmesi, Nokia’nın gelecekteki kullanıcı arayüzlerini nasıl düşündüğünü gösterdi.

Nokia 888 konusunda kavram karmaşasına dikkat

Nokia 888 adı, eski konsept telefonlar arasında internette sıkça karşılaşılan tasarımlardan biri olarak anılıyor. Ancak bu model değerlendirilirken konsept, prototip ve satışa hazırlanmış ürün ifadelerini birbirinden ayırmak gerekiyor. Nokia 888, doğrudan Nokia’nın mağazalara sunmak üzere hazırladığı ve daha sonra iptal ettiği bir telefon olarak ele alınmamalı.

Bu ayrım, geçmişte paylaşılan tasarım görsellerinin her zaman gerçek bir ürün planına karşılık gelmediğini gösteriyor. Morph ve Aeon örneklerinde olduğu gibi bazı çalışmalar, şirketin araştırma ve tasarım ekiplerinin geleceğe dair fikirlerini anlatmak için hazırlanıyordu. Dolayısıyla bu cihazları Nokia’nın ticari telefonlarıyla aynı kategoride değerlendirmek doğru olmaz.

Nokia’nın bu konseptleri bugün hâlâ ilgi çekici kılan nokta, tüm fikirlerin birebir hayata geçmesi değil. Esnek gövde, değişken ekran arayüzü ve giyilebilir kullanım gibi başlıklar, mobil cihazların geleceğini tartışırken kullanılan kavramların yıllar önce de araştırıldığını ortaya koyuyor. Şirketin satışa çıkmayan tasarımları, telefon dünyasında yeniliğin yalnızca piyasaya sürülen modellerle ölçülemeyeceğini gösteren bir tasarım arşivi niteliği taşıyor.