OpenAI, Anthropic ve Nvidia lobi harcamalarında rekor kırdı

OpenAI, Anthropic ve Nvidia, ABD’de yapay zekâ politikalarının şekillendiği bir dönemde lobi faaliyetlerine ayırdıkları bütçeyi artırdı. Federal açıklamalara göre üç şirket, temmuz-eylül döneminde toplam yaklaşık 5,8 milyon dolar harcadı. Bu tutar, her şirketin kendi kayıtlarında şimdiye kadarki en yüksek çeyreklik harcamayı temsil ediyor.

En yüksek harcama 2,2 milyon dolarla Nvidia’dan geldi. Anthropic aynı dönemde 2,1 milyon dolar, OpenAI ise 1,5 milyon dolar bildirdi. Harcamalar, yapay zekâ şirketlerinin yalnızca ürün geliştirme ve pazara açılmaya değil, sektörün tabi olacağı kurallar üzerinde söz sahibi olmaya da daha fazla kaynak ayırdığını gösteriyor.

Yapay zekâ kuralları şirketlerin gündeminde

Anthropic’in açıkladığı lobi başlıkları, şirketlerin hangi politika alanlarını yakından izlediğine dair ayrıntılı bir tablo sunuyor. Şirket; Çocukların Çevrimiçi Güvenliği Yasası’ndaki yapay zekâ hükümleri, yapay zekâ sistemlerine ilişkin ihracat kontrolleri ve veri merkezlerinin enerji maliyetleri gibi konuları gündeme taşıdı. Ayrıca ABD yönetiminin yapay zekâyı “Süper Zekâ” olarak adlandıran başkanlık kararnamesi de lobi faaliyetleri kapsamında yer aldı.

Enerji maliyetleri, yapay zekâ altyapısının büyümesiyle birlikte şirketler açısından doğrudan önem kazanan başlıklardan biri. Veri merkezleri yüksek miktarda enerjiye ihtiyaç duyuyor. Ratepayer Protection Act adlı yasa tasarısı ise bu tesislerin enerji maliyetlerinin geliştiricilere yüklenmesini amaçlıyor. Böyle bir düzenlemenin kapsamı, veri merkezi yatırımlarının maliyet hesabını ve şirketlerin altyapı planlarını etkileyebilir.

OpenAI’nin bildirimlerinde ise gelişmiş yapay zekâ modelleri için siber güvenlik değerlendirmeleri, yapay zekâ güvenliği denetim çerçeveleri ve bilgi paylaşımına yönelik antitröst korumaları öne çıktı. Şirket, bu başlıklarda Kongre ve Beyaz Saray’ın yanı sıra Küçük İşletmeler İdaresi ile Ticaret ve Dışişleri bakanlıklarında da temas yürüttü. Açıklamalarda konu başlıkları üst düzeyde verildiği için belirli görüşmelerin ayrıntıları paylaşılmadı.

Washington’daki temaslar neden artıyor?

Şirketlerin yüksek harcamaları, Washington’daki siyasi gündemin yapay zekâ sektörünü doğrudan etkileme potansiyeli taşıdığı bir döneme denk geliyor. Eylül sonunda teknoloji yöneticileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın katıldığı Beyaz Saray buluşmasında yer aldı. Toplantıda şirketlerin kabul ettiği, yapay zekâ güvenliğine ilişkin “ahlaken bağlayıcı” bir mutabakat da gündeme geldi. Lobi kayıtları, kamuoyuna açık buluşmaların yanı sıra Kongre ve yönetimle daha düzenli temasların sürdüğünü gösteriyor.

ABD’de ara seçimlerin ardından Kongre’deki siyasi dengelerin değişme ihtimali de şirketlerin temaslarını etkileyebilir. Yapay zekâ sektörüne daha sıkı denetim getirilmesini savunan bazı siyasetçiler için bu konu önemli bir gündem maddesi. Şirketler açısından ise olası düzenlemeleri erken takip etmek ve karar alıcılarla görüşmek, iş modellerini ve ürünlerin pazara sunulma biçimini etkileyebilecek kurallar konusunda belirleyici olabilir.

Harcamalar, Washington’da uzun süredir faaliyet gösteren büyük teknoloji şirketlerinin bütçeleriyle karşılaştırıldığında olağan dışı seviyelerde değil. Microsoft 2021’den bu yana her çeyrekte en az 2 milyon dolar lobi harcaması bildirirken Google’ın harcamaları düzenli olarak 3 milyon doların üzerine çıkıyor. Buna rağmen OpenAI, Anthropic ve Nvidia’nın kendi rekorlarına ulaşması, yapay zekâ alanında politika çalışmalarının şirketlerin öncelikleri arasına hızla girdiğini ortaya koyuyor.

Üç şirketin lobi gündemi aynı değil; Anthropic çocuk güvenliği, ihracat kontrolleri ve enerji maliyetlerine, OpenAI ise model güvenliği ve siber güvenlik değerlendirmelerine ilişkin başlıklarla öne çıkıyor. Nvidia’nın harcaması ise grubun en yüksek seviyesinde olsa da mevcut bilgiler, şirketin tüm lobi konularını ayrıntılı biçimde açıklamıyor. Genel tablo, yapay zekâ alanındaki kuralların şirketler için yalnızca geleceğe dönük bir tartışma olmadığını; yatırım, güvenlik ve rekabet koşullarını şekillendiren güncel bir politika meselesi hâline geldiğini gösteriyor.