SpaceX-Tesla birleşmesi aralıkta açıklanabilir

SpaceX ile Tesla’nın birleşmesi için görüşmeler sürüyor ve anlaşma en erken aralıkta açıklanabilir. Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre tarafların yönetim kurulları ve danışmanları, birleşmenin şartlarını değerlendiriyor. Takvim kesinleşmiş değil; 2027’nin başı da olasılıklar arasında.

Olası birleşme, iki şirketin büyüklüğü nedeniyle kurumsal tarihin en büyük anlaşmalarından biri olabilir. Görüşmelerin merkezinde ise Tesla hissedarlarının birleşme karşılığında kaç SpaceX hissesi alacağı ve birleşik yapıda kontrolün nasıl düzenleneceği bulunuyor. Taraflar konu hakkında açıklama yapmadı.

Birleşmenin takvimi Tesla’nın toplantısıyla kesişiyor

Tesla’nın yıllık hissedarlar toplantısı 3 Aralık’ta yapılacak. Yönetim kurulu üyelerinin yeniden seçiminin de gündemde olduğu toplantı, olası anlaşmanın duyurulabileceği tarihle örtüşüyor. Ancak bu kesişme, birleşmenin o gün açıklanacağı anlamına gelmiyor; kaynaklara göre karar 2027’nin başına da kalabilir.

Toplantıda Elon Musk, yönetim kurulu başkanı Robyn Denholm ve JB Straubel’in 2029’a kadar yeniden seçilmesi için oylama yapılacak. Hissedarlar ayrıca yönetici ücretlerini ve denetçi onayını da değerlendirecek. Tesla’nın vekalet bildiriminde birleşme hazırlıklarına işaret eden bilgiler yer aldı. Musk da daha sonra iki şirketin birleşme seçeneğini incelemek üzere özel komiteler kurduğunu doğruladı.

Yönetim kurullarının yapısı da görüşmeler açısından önem taşıyor. Tesla’nın ücret ve yönetişim komitelerine başkanlık eden Ira Ehrenpreis, şubattan bu yana SpaceX yönetim kurulunda da görev alıyor. Bu ortaklık, iki şirket arasındaki kurumsal bağlantılardan biri olsa da birleşmenin şartlarının nasıl sonuçlanacağı henüz belli değil.

Hisse takası ve şirketlerin değerleri belirleyici olacak

Bloomberg’in haberine göre değerlendirilen seçenek, SpaceX’in Tesla’yı bünyesine katması yönünde. Böyle bir yapıda Tesla yatırımcılarına verilecek SpaceX hisselerinin miktarı, anlaşmanın temel pazarlık konularından biri. Hisse değişiminin yanı sıra birleşik şirketin yönetiminde kimin ne ölçüde söz sahibi olacağı da kritik bir başlık.

Şirketlerin değerlemeleri, görüşmelerin ölçeğini ortaya koyuyor. SpaceX, haziran ayındaki halka arzın ardından 1,9 trilyon doların üzerinde değer kazanırken Tesla’nın piyasa değeri yaklaşık 1,5 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. Bu büyüklükler, olası bir birleşmenin yalnızca iki şirketi bir araya getirmekten ibaret olmayacağını; hissedarların paylarının ve oy haklarının da yeniden düzenlenmesini gerektirebileceğini gösteriyor.

Musk’ın iki şirketteki oy gücü de bu tartışmanın parçası. Tesla’da yaklaşık yüzde 20 hisseye sahip olan Musk, SpaceX’in S-1 belgesine göre imtiyazlı hisseler sayesinde oy haklarının kabaca yüzde 85’ini kontrol ediyor. Dolayısıyla olası bir hisse takası, Tesla’daki tek hisseye tek oy düzeninden farklı bir yönetişim yapısına geçilmesi anlamına gelebilir.

Musk’ın ücret anlaşması da gündemde

Birleşmenin Musk’ın Tesla’daki ücret paketine etkisi de değerlendiriliyor. 2025 tarihli CEO ödülünde, şirket kontrolünün değişmesi durumunda uygulanacak hükümler bulunuyor. Bu şartlarda bazı operasyonel hedefler devre dışı kalıyor ve piyasa değeri değerlendirmesi anlaşma fiyatı üzerinden yapılıyor. Kazanılmış hisselerin de hemen hak edilmesi öngörülüyor.

Tesla’nın vekalet bildiriminde yer alan hisse sayısına göre, şirketi 2 trilyon dolar değerleyen bir anlaşma Musk’a önemli miktarda hisse kazandırabilir. Ancak bu, görüşmelerin sonuçlandığı veya söz konusu değerlemenin taraflarca kabul edildiği anlamına gelmiyor. Fiyat, takas oranı ve kontrol düzenlemeleri üzerinde pazarlık sürüyor.

Birleşme gerçekleşirse, mevcut en büyük şirket satın alma rekorunu da geride bırakabilir. Bu rekor, Vodafone’un 2000 yılında Mannesmann’ı 183 milyar dolara satın almasına ait. SpaceX’in bu yıl yaklaşık 250 milyar dolara xAI’ı satın alması da olası Tesla anlaşmasının ölçeğine kıyasla daha küçük kalıyor. Şimdilik birleşmenin kesinleştiğine dair bir açıklama yok; gözler görüşmelerin sonucunda ve Tesla’nın aralık toplantısında olacak.