TOP500’de Windows dönemi sona erdi: 500 sistem de Linux’ta
SanalData’yı Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyinWindows, 2008’de TOP500 listesinde onuncu sıraya kadar yükseldi ancak bugün listedeki 500 süper bilgisayarın tamamı Linux kullanıyor. Microsoft’un Azure sistemlerinden Eagle da Ubuntu ile çalışıyor.
TOP500 listesindeki süper bilgisayarların işletim sistemi dağılımı, Windows’un yüksek performanslı hesaplamadaki geçmişini geride bıraktığını gösteriyor. Kasım 2008’de Windows çalıştıran Dawning 5000A, dünyanın en güçlü onuncu sistemi olarak listeye girmişti. Bugün ise ilk 500’de Windows kullanan hiçbir makine bulunmuyor; Microsoft’un Azure altyapısındaki sistemler de Linux çalıştırıyor.
Bu değişim, yalnızca bir işletim sisteminin diğerine üstün gelmesinden ibaret değil. Süper bilgisayar kümeleri için donanımı ve yazılımı ihtiyaçlara göre uyarlayabilmek kritik önem taşıyor. Linux’un açık kaynak yapısı, araştırmacılara sistemin işleyişine müdahale etme ve karşılaşılan sorunları doğrudan çözme imkânı sunuyor. Bu esneklik, ücretsiz olmasının ötesinde, Linux’un yüksek performanslı hesaplamada yaygınlaşmasını sağlayan başlıca etkenlerden biri oldu.
Linux, süper bilgisayar listesine Windows’tan önce girdi
Linux tabanlı ilk TOP500 sistemi, Los Alamos Ulusal Laboratuvarı’nda kurulan Avalon kümesiydi. Haziran 1998’de listeye 314. sıradan giren sistem, 68 DEC Alpha işlemciyi standart Fast Ethernet bağlantısıyla bir araya getiriyordu. Avalon’un tasarımında NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde geliştirilen Beowulf yaklaşımından yararlanıldı.
Beowulf projesinin başlangıcında ekip BSD’yi tercih etmeyi düşünüyordu. Ancak AT&T’nin Berkeley’e açtığı Unix davası ve NASA’nın o sırada BSD kullanımına izin vermemesi, geliştiricilerin başka bir seçeneğe yönelmesine yol açtı. BSD’nin temizlenmiş sürümü hazır olduğunda proje Linux üzerinde ilerlemişti. Linux’un açık kaynak koduna erişebilmek, sistemdeki sorunları hızlıca ele almayı mümkün kılıyordu.
Linux’un listedeki yükselişi sonraki yıllarda hızlandı. Haziran 2004’te Linux kullanan sistemlerin sayısı 291’e ulaştı ve Unix’i geride bıraktı. Kasım 2005’te TOP500’deki 500 makinenin 372’si Linux kullanırken Windows yalnızca bir sistemde yer alıyordu. Bu tablo, Windows’un 2008’deki en yüksek sıralamasına karşın pazarda Linux’un daha geniş bir taban oluşturduğunu gösteriyordu.
Dawning 5000A, Windows’un zirvesini temsil ediyordu
Şanghay’da kurulan Dawning 5000A, 30.720 AMD Opteron çekirdeğiyle Linpack testinde 180,6 teraflop performans elde etti. Bu sonuç, makineyi Kasım 2008 TOP500 listesinde onuncu sıraya taşıdı. Windows sistemler hiçbir TOP500 listesinde dörtten fazla makineyle temsil edilmedi. Listede görünen son Windows sistemi ise Haziran 2015’te yer aldı.
Microsoft’un yüksek performanslı hesaplamaya ilgisi de bu dönemde şekillendi. Şirket, 2004’te kendi HPC grubunu kurdu. Bill Gates, 2005’te yaptığı bir konuşmada daha düşük maliyetli ve masa üzerine sığabilecek süper bilgisayarlar öngörerek teknik hesaplamayı yazılım açısından büyüyen bir alan olarak değerlendirdi. Buna rağmen Windows, TOP500’de Linux’un eriştiği yaygınlığa ulaşamadı.
Microsoft’un Azure sistemi de Ubuntu kullanıyor
TOP500’de Windows dışındaki son sistemler 2017’de listeden çıktı. Kasım 2017’de AIX çalıştıran iki IBM POWER7 sistemi de sıralamadan ayrılınca listenin tamamı Linux tabanlı makinelerden oluştu. Bu durum o tarihten beri değişmedi.
Microsoft’un Azure’daki Eagle sistemi, Linux’un bu alandaki konumunu ortaya koyan güncel örneklerden biri. Nvidia H100 GPU’larla çalışan Eagle, Kasım 2023’te 561,2 petaflop performansla listeye üçüncü sıradan girdi. Haziran 2026 listesinde yedinci sırada bulunan sistem, Ubuntu 22.04 kullanıyor.
Dolayısıyla Microsoft’un bulut altyapısında Linux tercih etmesi, TOP500’deki genel eğilimden ayrı düşünülemez. Süper bilgisayarların işlemci ve hızlandırıcıları birlikte verimli kullanması, özel iş yüklerine göre ayarlanması ve geniş ölçekte yönetilmesi gerekiyor. Linux’un bu tür sistemlerdeki köklü geçmişi ve özelleştirme olanakları, Windows’un bir zamanlar ulaştığı sıralamanın bugün neden kalıcı bir pazar payına dönüşmediğini açıklıyor.
Günün zaman çizelgesi
Haber eklenme saatine göre sıralanır.
- Bugün
- TOP500’de Windows dönemi sona erdi: 500 sistem de Linux’ta Bu haber
- Jensen Huang’ın X hesabındaki mavi tik kaldırıldı
- Huawei Mate 90 Pro Max Fan Edition şubatta gelebilir
- Honor Türkiye’de telefon üretimine X7d ile başladı
- Redmi Note 18 5G’nin batarya kapasitesi sızdırıldı
- OLED MacBook Pro’da PWM titremesi baş ağrısı yapabilir
- Oppo Pad Air6 tanıtıldı: Fiyatı ve özellikleri
- Samsung Telefon, sahte aramaları RCS ile doğrulayabilir
- Galaxy A24 için Android 17 tabanlı One UI 9.0 başladı
- Instagram çöktü mü? Kesinti nasıl kontrol edilir?
- Otokar’ın 4×4 zırhlı araçları 2028’e kadar teslim edilecek
- Süper Lig yayın ihalesinin şartnamesini 6 kurum aldı
- WhatsApp çöktü mü? Kesinti kontrolü ve çözüm yolları
- GTA 6 Xbox’ta Yeni Zelanda ayarıyla erken açılır mı?