Yapay zekâ, akıllı TV’leri yeniden “aptal” hâle getiriyor

Akıllı televizyonlar, yıllar içinde yalnızca görüntü aktaran cihazlar olmaktan çıktı. Uygulama mağazaları, içerik önerileri, ana ekran reklamları ve kullanıcı davranışlarını izleyen sistemler, televizyon yazılımlarının standart parçaları hâline geldi. Buna karşın bazı kullanıcılar, satın aldıkları cihazın daha sade çalışmasını ve ana ekranda yalnızca ihtiyaç duydukları uygulamaları görmek istiyor.

Geliştiriciler, yapay zekâ destekli kodlama araçlarından yararlanarak bu isteğe yanıt veren çeşitli projeler hazırlıyor. Çalışmalar; üreticinin arayüz reklamlarını kaldırmayı, gereksiz yazılımları temizlemeyi, uygulama başlatıcısını hızlandırmayı ve izleme özelliklerini devre dışı bırakmayı amaçlıyor. Buradaki hedef, televizyonu tamamen internetsiz bir cihaza çevirmek değil. Kullanıcıya cihazın ana ekranı, uygulamaları ve bağlantıları üzerinde daha fazla söz hakkı vermek.

Akıllı TV arayüzleri daha sade hâle getiriliyor

GitHub’da yayımlanan “dumbtv” adlı proje, televizyonların kullanıcının satın aldığı temel işlevlere odaklanması gerektiği fikrinden yola çıkıyor. Projenin hedefleri arasında televizyonun kendi reklamlarını kaldırmak, izleme takibini durdurmak ve kullanıcının talep etmediği güncellemeleri engellemek yer alıyor.

Çözüm, Fire TV Edition televizyonlarda uçtan uca test edildi. Bunun yanında Sony, TCL, Philips, Hisense ve Xiaomi markalarının Android TV ve Google TV kullanan modelleriyle Shield cihazlarında da denemeler yapıldı. Bu durum, fikrin tek bir üreticiye bağlı olmadığını gösterse de her televizyon modelinde aynı sonuç alınacağı anlamına gelmiyor. Üreticilerin yazılım yapılandırmaları ve cihazlara eklediği bileşenler farklılık gösterebiliyor.

Bir başka proje olan “cleanyourtv”, Android TV veya Google TV kullanan cihazlardaki gereksiz yazılımları Wi-Fi üzerinden kaldırmayı hedefliyor. Araç, televizyonun varsayılan başlatıcısı yerine Apple TV’yi andıran daha sade bir ana ekran da oluşturabiliyor. Böylece kullanıcı, ana ekranda çok sayıda öneri, reklam veya üretici hizmeti yerine yalnızca ailesinin kullandığı uygulamaları görüntüleyebiliyor.

Projenin geliştiricisi Gathin T., çalışmayı ailesinin televizyonunda gördüğü reklamlardan rahatsız olduktan sonra hazırladığını belirtti. Paylaşılan örneğe göre Claude Code’a televizyonun model numarası verildi. Araç, cihazı Wi-Fi üzerinden buldu ve Xiaomi televizyonundan 25 paket kaldırdı. Daha sonra aile tarafından kullanılan uygulamaları gösteren yeni bir başlatıcı oluşturuldu.

Bu çözümün paylaşılmasının ardından farklı kullanıcılar da benzer işlemleri Xiaomi, TCL, Sony ve LG televizyonlarda denemeye başladı. Fire TV cihazları ve projektörler için yapılan denemeler de paylaşıldı. Ancak farklı donanımlar arasındaki uyumsuzluklar, işlemlerin her kullanıcı için aynı kolaylıkta ilerlemeyebileceğini ortaya koyuyor.

Yapay zekâ teknik eşiği düşürüyor

Televizyon yazılımlarını değiştirmek yeni bir fikir değil. Teknoloji meraklıları daha önce de üretici kısıtlamalarını aşmak, istenmeyen uygulamaları kaldırmak veya cihaz üzerinde daha fazla kontrol kurmak için çeşitli yöntemlere başvuruyordu. Yapay zekâ destekli araçlar ise gerekli komutların hazırlanmasını kolaylaştırarak bu işlemleri daha geniş bir kullanıcı kitlesinin denemesine imkân veriyor.

Kullanıcı, televizyonun modelini ve yapmak istediği değişikliği araca açıklayarak gerekli komutlar konusunda yardım alabiliyor. Paylaşılan örneklerde televizyona root erişimi verilmesi gerekmiyor. Ayrıca işlemler, istenirse cihazı fabrika ayarlarına döndürme seçeneğini ortadan kaldırmıyor. Yine de yazılıma müdahale etmek cihazın çalışmasını etkileyebileceği için model uyumluluğu ve geri dönüş seçenekleri önceden kontrol edilmeli.

Projelerin tamamı henüz geliştirme aşamasında. Farklı televizyon platformlarında testler devam ederken kullanıcılar hataları bildiriyor ve düzeltme önerileri paylaşıyor. Bu nedenle araçların kararlı, tüm modellerde çalışan ve üreticilerin gelecekteki güncellemeleriyle uyumlu çözümler olarak görülmesi için erken.

Reklam ve izleme sistemi nasıl etkilenebilir?

Akıllı televizyon üreticileri, cihazlarda toplanan izleme verilerini reklam hedefleme amacıyla kullanabiliyor veya bu verileri reklamverenlere sunabiliyor. Televizyonlarda kullanılan Automatic Content Recognition (ACR) teknolojisi, ekranda ne oynatıldığını belirlemek için ekran görüntülerinden, ses parçalarından ya da dijital parmak izi yöntemlerinden yararlanıyor.

Televizyon arayüzündeki reklamların kaldırılması ve takip özelliklerinin devre dışı bırakılması, bu gelir modelinin kullanıcı tarafındaki görünürlüğünü azaltabilir. Bununla birlikte mevcut projeler henüz erken aşamada ve farklı modellerde değişken sonuçlar veriyor. Şimdilik daha çok teknik meraklılara hitap eden bu araçların geniş kitlelerce kullanılabilmesi için uyumluluk, güvenlik ve kolay geri dönüş konularında daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.

Akıllı TV’sini sadeleştirmek isteyen kullanıcıların önce cihaz modelini, kullanılan işletim sistemini ve kaldırılacak paketleri kontrol etmesi gerekiyor. Yanlış bir işlem, bazı yerleşik özelliklerin çalışmamasına neden olabilir. Bu nedenle fabrika ayarlarına dönüş seçeneğinin korunması ve işlemlerin cihaz üreticisinin garanti koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.