Yapay zekâ baskısı PC sevkiyatlarını 15,8 milyon azalttı

Yapay zekâ sistemleri için kurulan veri merkezlerinin büyümesi, bilgisayar pazarında yeni bir maliyet baskısı oluşturdu. Büyük yapay zekâ modellerini çalıştıran sunucular, yüksek hızda veri işlemek için yüksek bant genişlikli belleğe (HBM) yoğun biçimde ihtiyaç duyuyor. Bu talep artışı, bellek üreticilerinin kapasite planlamasını değiştirirken geleneksel bilgisayarlarda kullanılan bileşenlerin tedarikini de zorlaştırıyor.

Araştırma şirketi IDC’nin verilerine göre küresel PC sevkiyatları, geçen yılın üçüncü çeyreğinde 78,5 milyon adetti. Bu yılın aynı döneminde ise üreticiler 62,7 milyon bilgisayar gönderdi. Aradaki fark 15,8 milyon adet olarak hesaplanırken, pazar yıllık bazda yüzde 20,1 küçüldü.

Gerileme yalnızca daha küçük üreticilerle sınırlı kalmadı. Pazardaki en büyük markalar da sevkiyatlarında belirgin düşüşler yaşadı. Lenovo, HP ve Dell sıralamadaki ilk üç yerini korudu ancak bu üç şirketin toplam sevkiyatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla 11,6 milyon adet azaldı.

Lider üreticilerin tamamında düşüş görüldü

Sevkiyat rakamları, pazarın genelindeki daralmanın markalar arasında farklı oranlarda hissedildiğini gösteriyor. HP ve Dell, en sert düşüş yaşayan büyük üreticiler arasında yer aldı. Lenovo ise liderliğini korumasına rağmen yıllık bazda çift haneli gerileme kaydetti.

• HP’nin sevkiyatları yüzde 30,9 azaldı.
• Dell’in sevkiyatları yüzde 25 geriledi.
• Lenovo’nun sevkiyatları yüzde 22,6 düştü.
• Apple’ın sevkiyatları yüzde 11,3 azaldı.
• Asus’un sevkiyatları yüzde 8,6 geriledi.

Apple ve Asus, diğer büyük üreticilere göre daha sınırlı kayıp yaşasa da iki şirketin sonuçları da büyümeye işaret etmedi. Pazar sıralamasında Lenovo ilk sırada kalırken HP ikinci, Dell ise üçüncü sıradaki konumunu korudu. Dolayısıyla üreticiler arasındaki rekabet sıralamayı değiştirmedi; asıl değişim, toplam pazarın küçülmesiyle ortaya çıktı.

Bellek rekabeti bilgisayar fiyatlarına yansıyor

Yapay zekâ veri merkezlerinin bellek ihtiyacı arttıkça üreticiler, sınırlı üretim kapasitesinin daha büyük bölümünü bu alana yönlendiriyor. HBM, yüksek bant genişliği sayesinde yapay zekâ altyapılarında kullanılan kritik bileşenlerden biri. Ancak bu alandaki talep, tüketici bilgisayarlarında kullanılan bellek ürünlerinin tedarik koşullarını da etkiliyor.

Arzın sıkışması, bellek bileşenlerinin maliyetini yükseltiyor. Bilgisayar üreticileri daha pahalı parçalarla karşılaştığında ürün fiyatlarını düşük seviyede tutmakta zorlanıyor. Fiyatların yükselmesi, tüketicilerin bilgisayar satın alma kararlarını ertelemesine yol açabiliyor. Talebin zayıflaması da üreticilerin daha az cihaz göndermesine neden oluyor. Böylece bellek sorunu pazarı hem üretim maliyetleri hem de tüketici talebi üzerinden baskılıyor.

Üreticiler, artan maliyet ve tedarik riskine karşı yılın ilk yarısında bellek stoklarını erkenden artırdı. Bu yaklaşım kısa vadede üretimi korumaya yardımcı olsa da sonraki çeyrekte sevkiyatların üzerinde ek baskı oluşturdu. Önceden yapılan alımlar, takip eden dönemde stok yönetimini zorlaştırırken pazarın performansını da olumsuz etkiledi.

Fiyatlarda rahatlama için 2027 sonrası bekleniyor

Bilgisayar fiyatlarında kısa vadede belirgin bir düşüş yaşanacağına dair güçlü bir işaret bulunmuyor. Acer CEO’su Jason Chen, Çin’de yeni bellek üretim kapasitesinin devreye girmesi hâlinde fiyatlarda gevşemenin 2027’nin ikinci yarısında başlayabileceğini söyledi. Ancak bu beklenti, kapasite artışının ne ölçüde gerçekleşeceğine bağlı. Bu nedenle belirtilen dönem kesinleşmiş bir fiyat düşüş takvimi olarak değerlendirilmiyor.

PC pazarındaki baskının yalnızca birkaç çeyrekle sınırlı kalmayabileceği ve toparlanmanın 2029’a kadar uzayabileceği değerlendiriliyor. Bu öngörü gerçekleşirse tüketiciler, yeni bilgisayar alırken fiyat ve stok koşullarını daha yakından takip etmek zorunda kalacak. Bellek üretiminde arz genişlemeden ve maliyetler gerilemeden, bilgisayar fiyatlarında kalıcı bir rahatlama sağlanması zor görünüyor.