AKINCI ve TB2, Manisa-Balıkesir yoluna indi

AKINCI ve iki Bayraktar TB2 insansız hava aracı, 12 Kasım’da yapılan tatbikatta Manisa-Balıkesir Karayolu’na iniş yaptıktan sonra yeniden havalandı. Farklı noktalardan kalkan araçların aynı güzergâhta buluştuğu çalışma, pistlerin kullanılamadığı durumlarda kara yollarının alternatif iniş ve kalkış alanı olarak kullanılmasını sınadı.

Tatbikat, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Baykar’ın koordinasyonunda düzenlendi. Uygulama, insansız hava araçlarının operasyonlarını yalnızca standart pistlere bağlı kalmadan sürdürebilmesine yönelik saha çalışmalarının ilk aşaması olarak gerçekleştirildi. Bu yaklaşımda, önceden uygunluğu incelenmiş yol kesimlerinin acil durumlarda değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Üç araç farklı noktalardan yola çıktı

Tatbikattaki hava araçları üç ayrı noktadan havalandı. Baykar’ın eğitim ve test faaliyetlerinde kullandığı Keşan’dan bir Bayraktar TB2 kalkış yaptı. AKINCI Çorlu’dan, Kara Kuvvetleri Komutanlığı envanterindeki diğer Bayraktar TB2 ise İzmir’den havalandı. Üç araç da Manisa-Balıkesir Karayolu’na iniş yaptı ve ardından yeniden havaya çıktı.

Bu uygulamanın operasyonel açıdan önemi, pistin hasar gördüğü veya başka bir nedenle kullanılamadığı senaryolarda alternatif bir alanın değerlendirilebilmesinde yatıyor. Kara yolu, uygun koşullarda araçların iniş ve kalkışını sağlayabilecek bir seçenek olarak ele alınıyor. Ancak tatbikatın belirli bir güzergâhta yapılmış olması, her yolun hava aracı operasyonuna elverişli olduğu anlamına gelmiyor. Güzergâhın önceden incelenmesi ve çevresinde gerekli güvenlik önlemlerinin alınması gerekiyor.

Baykar’ın aktardığı bilgilere göre tatbikat öncesinde Türkiye’nin farklı bölgelerinde saha incelemeleri yapıldı ve uygun bulunan güzergâhlar belirlendi. Manisa’daki uygulama sırasında kara yolu güvenliğini Manisa Valiliği, İl Jandarma Komutanlığı ve İl Emniyet Müdürlüğü sağladı. İtfaiye ve ambulans ekipleri de olası ihtiyaçlara karşı hazır bulundu. Bu hazırlıklar, hava araçlarının yol üzerinde hareket etmesinin yalnızca pilotajla sınırlı olmadığını; trafik ve acil müdahale planlamasının da çalışmanın parçası olduğunu gösteriyor.

Çalışmanın kapsamı KIZILELMA ve TB3’e genişleyebilir

Tatbikatı Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki kuvvet komutanlıklarının yanı sıra Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ekipleri yerinde izledi. Farklı kurumların katılımı, kara yolu kullanımına yönelik bir uygulamanın güvenlik ve koordinasyon boyutunu da öne çıkardı. Yolun kontrol altına alınması, çevredeki faaliyetlerin düzenlenmesi ve acil müdahale ekiplerinin hazır bulunması, planlamanın temel unsurları arasında yer aldı.

Baykar, ilerleyen aşamalarda kara yolu iniş-kalkış konseptini başka insansız hava araçlarına da taşımayı hedefliyor. Şirketin açıkladığı planlarda Türkiye’nin ilk milli insansız savaş uçağı KIZILELMA ile kısa pistli gemilerden iniş ve kalkış yapabilen Bayraktar TB3 de bulunuyor. Bu platformların uygun kara yolu güzergâhlarında kullanılabilmesi amaçlanıyor. Ancak mevcut uygulamada Manisa-Balıkesir Karayolu’na inip kalkan araçlar AKINCI ve iki Bayraktar TB2 oldu.

Bayraktar TB3’ün kısa pistli gemilerde görev yapabilmesi, farklı kalkış ve iniş koşullarına yönelik kabiliyetleriyle ilgili. Kara yolu tatbikatı ise pist veya gemi güvertesi dışındaki bir ortamda operasyon ihtimalini ele alıyor. Bu iki kullanım alanı birbirinden farklı olsa da ortak nokta, hava araçlarının görev yapabileceği alan seçeneklerini genişletme hedefi.

Manisa-Balıkesir güzergâhındaki ilk uygulama, planlanan konseptin sahadaki temel adımını ortaya koydu: farklı üslerden kalkan araçlar aynı yol kesimine indi ve yeniden havalandı. Çalışmanın ilerleyen dönemde tekrarlanması ve farklı platformlarla denenmesi halinde, uygun güzergâhların acil durum planlarında nasıl değerlendirilebileceğine ilişkin daha fazla saha deneyimi edinilebilir. Bunun için her yol bölümünün koşullarının ayrıca incelenmesi ve kamu kurumlarıyla koordinasyonun sürdürülmesi gerekecek.