Booking.com’un Türkiye’ye Dönüşünün Önünü Açacak Düzenleme

Türkiye’de yaklaşık dokuz yıldır erişim engeli bulunan Booking.com’un yeniden faaliyet gösterebilmesinin önünü açabilecek kanun teklifinde ayrıntılar ortaya çıktı. Airbnb, TravelGo ve Booking.com gibi çevrim içi konaklama platformlarını ilgilendiren teklif, yurt dışı merkezli şirketlerin Türkiye’deki faaliyetlerini izin belgesi, komisyon sınırı ve turizm payı gibi kurallara bağlıyor.

Teklifin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne 11 Ağustos’ta sunulduğu belirtildi. Düzenleme, yeni yasama yılında ilgili Meclis komisyonunda görüşülecek. Genel Kurulun 1 Ekim Perşembe günü saat 14.00’te özel oturumla toplanması, yasama çalışmalarının ise 6 Ekim Salı günü başlaması planlanıyor. Bununla birlikte teklifin yürürlüğe girmesi için Meclis sürecinin tamamlanması ve düzenlemenin kabul edilmesi gerekiyor.

Platformlar izin belgesi almak zorunda kalacak

Kanun teklifi kabul edilirse Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurması gerekecek. Faaliyet izni için öngörülen bedel 5 milyon TL olarak belirlendi. Bu tutar, her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılacak.

İzin belgesinin geçerlilik süresi iki yıl olacak. Dolayısıyla platformların Türkiye’de hizmet sunmayı sürdürebilmesi, yalnızca ilk başvurunun yapılmasına değil, belgenin geçerlilik şartlarının korunmasına ve süresi dolduğunda yenilenmesine de bağlanacak. Düzenleme, yurt dışı merkezli rezervasyon şirketlerini Türkiye’de resmi bir idari ve hukuki çerçeve içine almayı amaçlıyor.

Bu yaklaşım, platformların Türkiye pazarında herhangi bir izin ve yükümlülük olmadan faaliyet yürütmesini sınırlayacak. Aynı zamanda konaklama işletmeleriyle dijital rezervasyon şirketleri arasındaki ticari ilişkinin daha belirli kurallarla yürütülmesi hedefleniyor. Ancak Booking.com’un erişiminin otomatik olarak açılacağı anlamına gelmiyor. Şirketin yeniden hizmet sunabilmesi için teklifin yasalaşması ve gerekli izin sürecini tamamlaması gerekecek.

Komisyon oranı yüzde 17 ile sınırlandırılacak

Teklifin platformlar açısından getirdiği bir diğer düzenleme, konaklama işletmelerinden alınan komisyonlara ilişkin. Buna göre çevrim içi platformların uygulayabileceği komisyon oranı yüzde 17’yi geçemeyecek.

Komisyon sınırı, oteller ve diğer konaklama işletmeleri için doğrudan mali sonuç doğurabilecek başlıklardan biri. Yurt içinde faaliyet gösteren işletmeler ile küresel rezervasyon ağları arasındaki rekabet tartışmalarında, platformların sunduğu erişim ve rezervasyon hizmetleri karşılığında aldığı komisyonlar uzun süredir gündeme geliyor. Teklif, bu alandaki oranlara üst sınır getirerek platformların işletmelerden talep edebileceği bedeli belirliyor.

Platformlar ayrıca Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına on binde 7,5 oranında turizm payı ödemekle yükümlü tutulacak. Böylece düzenleme, şirketlerin Türkiye’deki ticari faaliyetlerini yalnızca izin belgesi üzerinden değil, turizm payı ve komisyon kuralları üzerinden de denetim altına alıyor.

Platformların faaliyet alanı konaklamayla sınırlı kalacak

Kanun teklifi, şirketlerin Türkiye’de hangi hizmetleri sunabileceğine yönelik sınırlar da içeriyor. Yabancı dijital konaklama platformları, aldıkları izin belgesinde belirtilen faaliyet alanının dışına çıkamayacak. Bu şirketlerin farklı ürünlerin satışını veya pazarlamasını gerçekleştirmesine izin verilmeyecek.

İzin belgesi kapsamındaki işlemler, yalnızca konaklama hizmetlerine ayrılmış elektronik ticaret ortamı üzerinden yürütülebilecek. Böylece konaklama rezervasyonu için kullanılan platformların, aynı yapı içinde konaklama dışındaki ürün ve hizmetleri sunması sınırlandırılacak.

Düzenlemenin yasalaşması halinde Booking.com ve benzeri şirketler için Türkiye’de faaliyet göstermenin temel koşulları netleşmiş olacak. Platformlar izin almak, belirlenen komisyon oranına uymak, turizm payı ödemek ve hizmet alanlarını konaklama faaliyetleriyle sınırlamak zorunda kalacak.

Türkiye’de Booking.com gibi platformlara yönelik erişim kısıtlamaları, kullanıcılar, oteller ve turizm sektörü tarafından uzun süredir takip ediliyor. Tartışmaların merkezinde, yurt içinde vergi ve mevzuat yükümlülüklerine uyan işletmeler ile yurt dışı merkezli dijital rezervasyon ağları arasındaki rekabet farkı bulunuyor. Teklifin Meclis aşamasında kabul edilmesi ve yürürlüğe girmesi, platformların Türkiye’deki faaliyet koşullarını değiştirebilir. Booking.com’un erişim durumunun nasıl şekilleneceği ise düzenlemenin yasalaşmasına ve şirketin izin başvurusunda bulunmasına bağlı olacak.