Bu yapay zekâ, dakikalar içinde ruhsatlık proje çiziyor

Mimari proje hazırlamak, yalnızca yaratıcı bir tasarım ortaya koymaktan ibaret değil. Çizimlerin yönetmeliklere uygun hâle getirilmesi, farklı mühendislik disiplinlerinin projeye işlenmesi ve her değişikliğin ilgili belgelere yansıtılması, mimarlık ofislerinin zamanının büyük bölümünü alabiliyor. ABD merkezli Blueprints AI, bu süreci yapay zekâ ile hızlandırmayı amaçlayan girişimler arasında yer alıyor.

Şirketin geliştirdiği yazılım, bir 2D eskiz veya PDF dosyasından hareket ederek inşaat belgeleri oluşturabiliyor. Girişim, üretilen çizimlerin yönetmeliklere uygun ve ruhsat başvurusunda kullanılmaya hazır olmasını hedefliyor. Ancak bu ifade şirketin ürün tanımı olarak öne çıkıyor; yazılımın her proje ve bölgedeki ruhsat sürecini otomatik olarak garanti ettiği belirtilmiyor.

Fikir, yıllar sonra yapay zekâ ile mümkün oldu

Blueprints AI’ın kurucusu Al Drams, yaklaşık yirmi yıl önce üniversitedeki bitirme tezinde okul binaları için tasarım belgeleri üretebilen bir yazılım fikrini ele aldı. Mimarlık eğitimi alan Drams’ın ailesinde de bu meslekten kişiler bulunuyordu. Fakat o dönemde fikrini hayata geçirecek teknoloji henüz mevcut değildi.

Drams, OpenAI’ın ChatGPT’yi Kasım 2022’de kullanıma sunmasının ardından bu fikrin uygulanabilir hâle geldiğini düşündü. Yaklaşık altı ay içinde Blueprints AI konsepti üzerinde çalışmaya başladı. Girişim, Drams ve Hong Konglu veri bilimci Coco Cao tarafından 2025’te Santa Monica’da resmen kuruldu.

Drams, mimarlık alanındaki eğitimini Tahran Üniversitesinde lisans ve yüksek lisans dereceleriyle sürdürdü. İsviçre’deki European Graduate School’da dijital tasarım üzerine iki yıl doktora dersi aldı. ABD’ye taşındıktan sonra 2018’de Drams Architects adlı mimarlık firmasını kurdu. Genel müteahhitlik lisansı almasının ardından 2021’de inşaat faaliyetlerine de başladı.

İkinci nesil yazılım daha geniş bir kapsam sunuyor

Blueprints AI, ilk yazılım sürümünü mimari inşaat belgeleri üretmek için geliştirdi. Bu sürümün aylık ücreti plana göre 3.200 ila 8.500 dolar arasında değişiyor. Kurumsal müşteriler için özel fiyatlandırma seçeneği de sunuluyor.

Şirketin San Francisco’da 13-15 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek teknoloji etkinliğinde tanıtacağı ikinci nesil sürüm ise daha geniş bir çalışma alanı vadediyor. Kullanıcılar bir proje açıklaması veya eskizle başlayarak binanın farklı bölümlerine ait çalışmaları aynı süreçte oluşturabilecek. Desteklenen alanlar şöyle sıralanıyor:

• Mimari tasarım
• Yapısal tasarım
• Mekanik sistemler
• Elektrik tesisatı
• Sıhhi tesisat
• İç mekân tasarımı

İkinci sürüm, ilk versiyondan farklı olarak kullanıcıların proje üzerinde tasarım yapmasına ve değişiklik gerçekleştirmesine de izin veriyor. Böylece araç yalnızca tek seferlik belge üreten bir sistem olmaktan çıkarak tasarım sürecinin içinde kullanılabilecek bir platforma dönüşüyor.

Hedef, mimarların çizime ayırdığı zamanı azaltmak

Drams’ın değerlendirmesine göre mimarlar çalışma sürelerinin yaklaşık yüzde 80’ini çizim hazırlamaya, yüzde 20’sini ise tasarım yapmaya ayırıyor. Blueprints AI, bu dağılımı tersine çevirmeyi amaçlıyor. Tekrarlanan çizim işlerinin otomatikleştirilmesiyle mimarların yaratıcı tasarıma daha fazla zaman ayırabileceği düşünülüyor.

Şirket, modellerini Drams’ın hâlen faaliyet gösteren mimarlık ve inşaat firmasından elde edilen sekiz yıllık onaylı çizim setleriyle eğitti. Bu veri, yazılımın gerçek projelerde kullanılan ve onay süreçlerinden geçmiş dokümanlardan yararlanmasını sağlıyor. Bununla birlikte, mimari projelerde yerel yönetmelikler, arsa koşulları ve uzman onayı gibi unsurların etkisi devam ediyor.

Blueprints AI, erken aşamadaki girişimlerin sergilendiği 2026 Startup Battlefield 200 seçkisinde yer aldı. Şirket, ikinci nesil ürününü bu etkinlik kapsamında tanıtarak yapay zekânın mimari üretimdeki rolünü genişletmeyi planlıyor. Girişimin asıl iddiası, mimarın yerini almak değil; uzun süren teknik çizim işlerini azaltarak tasarım kararlarına daha fazla vakit bırakmak.