Hindistan, UPI İçin Planlanan İşlem Ücretini Erteledi

Hindistan’ın dijital ödeme altyapısı Unified Payments Interface (UPI) için planlanan işletme ücreti ertelendi. Hindistan Ulusal Ödemeler Kurumu (NPCI), 15 Ekim’de başlaması beklenen uygulamanın Diwali sonrasına bırakıldığını duyurdu. Kurum, ücretin hangi tarihte yürürlüğe gireceğine ilişkin yeni bir takvim paylaşmadı.

Kararın arkasında, Hindistan’da alışverişlerin yoğunlaştığı Diwali dönemi bulunuyor. Ülkenin en büyük festivallerinden biri olan Diwali, perakende harcamalarının arttığı bir zaman aralığı olarak biliniyor. İşletmelerin ödeme maliyetlerini yükseltebilecek bir düzenlemenin yoğun alışveriş sezonunun hemen öncesinde uygulanması, perakendeciler ile akaryakıt istasyonu işletmecilerinin tepkisini çekti.

Planlanan ücret hangi işlemleri kapsıyordu?

NPCI’nin geçen ay açıkladığı plana göre, belirli UPI işletme işlemlerinden yüzde 0,4 oranında ücret alınması düşünülüyordu. Düzenleme, 2.000 Hindistan rupisinin üzerindeki uygun işlemleri kapsayacaktı. 2.000 rupi ve altındaki ödemeler ise ücret dışında bırakılacaktı.

Planın bir başka istisnası da küçük işletmelerle ilgiliydi. UPI üzerinden ayda 100.000 rupiden daha az ödeme alan işletmelerden ücret alınmaması öngörülüyordu. Daha yüksek tutarlı işlemlerde uygulanacak ücret için de 300 rupilik üst sınır belirlenmişti.

Toplanan gelirin UPI ekosistemindeki katılımcılar arasında paylaştırılması planlanıyordu. Bu kaynakla ödeme altyapısının işletilmesi, siber güvenlik yatırımları ve dolandırıcılıkla mücadele çalışmalarının desteklenmesi hedefleniyordu. Ancak ücretin hangi yöntemle tahsil edileceği ve maliyetin işletmelerle ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında nasıl paylaşılacağına ilişkin ayrıntılar, uygulamanın ertelenmesiyle birlikte yeniden gündeme geldi.

Perakendeciler ve akaryakıt istasyonu işletmecileri, ücret yürürlüğe girerse UPI ödemelerini kabul etmeyi bırakabilecekleri uyarısında bulundu. Tepkinin temelinde, uzun süredir ücretsiz kullanılan bir ödeme kanalının işletmeler açısından maliyetli hâle gelmesi var. İşletmeler, yeni ücretin doğrudan kendi kâr marjlarını etkileyebileceğini ve bazı durumlarda tüketicilere yansıyabileceğini savunuyor.

UPI neden bu kadar geniş kullanılıyor?

UPI, kullanıcıların Google Pay, PhonePe ve Paytm gibi uygulamalar üzerinden banka hesapları arasında hızlı ödeme yapmasını sağlıyor. Sistem, küçük mağazalardan büyük perakende zincirlerine ve akaryakıt istasyonlarına kadar geniş bir kullanım alanına sahip. Bu nedenle UPI’da yapılacak ücret değişikliği, yalnızca bankaları veya ödeme şirketlerini değil, günlük alışveriş yapan milyonlarca kişiyi de ilgilendiriyor.

Hindistan hükümeti, dijital ödemeleri yaygınlaştırmak ve nakit kullanımını azaltmak amacıyla işletmelerden alınan bazı işlem ücretlerini Ocak 2020’de kaldırmıştı. Bankalar ve ödeme sağlayıcıları için destek mekanizmaları da oluşturulunca UPI kullanımı hızlandı. Ücretsiz ödeme politikası, özellikle küçük işletmelerin dijital ödeme kabul etmesinde etkili oldu.

UPI’ın ulaştığı hacim, sistemin Hindistan ekonomisindeki yerini gösteriyor. Yalnızca eylül ayında 24,07 milyar işlem gerçekleştirildi. Bu işlemlerin toplam değeri 29,37 trilyon rupiye, yaklaşık 305 milyar dolara ulaştı. Bu büyüklük, ücretlendirme kararının çok geniş bir işletme ağı üzerinde doğrudan etkili olabileceği anlamına geliyor.

Artan işlem hacmi, altyapının işletilmesi için gereken kaynak ihtiyacını da yükseltiyor. NPCI, UPI’ın yıllık işletme giderinin yaklaşık 200 milyar rupi, yani yaklaşık 2,1 milyar dolar olduğunu belirtiyor. Sunucu kapasitesi, teknik destek, dolandırıcılık girişimlerinin önlenmesi ve güvenlik çalışmaları bu giderlerin başlıca kalemleri arasında yer alıyor. Bankalar ve ödeme şirketleri, sistem büyüdükçe bu maliyetleri karşılayacak sürdürülebilir bir gelir modeline ihtiyaç duyuyor.

Ücret kararı yurt dışındaki kullanımı da etkileyebilir

Hindistan, UPI’ın kullanım alanını ülke dışına genişletmek için de çalışmalar yürütüyor. NPCI, uluslararası operasyonları yönetmek amacıyla Nisan 2020’de ayrı bir yapı kurdu. UPI bugün Singapur, Birleşik Arap Emirlikleri ve Fransa’nın da aralarında bulunduğu bazı ülkelerde kullanılabiliyor.

İşletme ücretinin ertelenmesi, ücretsiz kullanım politikasının tamamen sona erdiği anlamına gelmiyor. Şimdilik değişen tek unsur, 15 Ekim olarak planlanan başlangıç tarihinin Diwali sonrasına alınması oldu. Yeni tarih açıklanmadığı için uygulamanın ne zaman başlayacağı belirsizliğini koruyor.

Erteleme sürecinde perakendecilerin itirazlarının dikkate alınıp alınmayacağı da merak konusu. NPCI’nin planı aynı kapsamla yürürlüğe koyması, ücret oranını değiştirmesi veya işletmeler için farklı istisnalar belirlemesi mümkün görünüyor; ancak kurum bu seçeneklerden herhangi biriyle ilgili yeni bir açıklama yapmadı. Bu nedenle UPI kullanıcıları ve işletmeler, ücretlendirme politikasının kesinleşmesi için yeni takvimi bekleyecek.