Hivemind, ABD’nin CCA İHA’larını İlk Kez Birlikte Uçurdu

ABD Hava Kuvvetleri’nin İş Birlikçi Muharip Uçak (CCA) programında yer alan birden fazla insansız hava aracı, 26 Ekim’de Hivemind yazılımıyla ilk kez birlikte uçtu. Araçlar aynı uçuşta formasyonlarını korumanın yanı sıra koordineli hava muharebesi manevraları da yaptı. Testin odağında, insansız araçların ayrı ayrı görev yapmasından çok, ortak bir yazılım üzerinden grup hâlinde hareket etme becerisi vardı.

Testi duyuran Shield, Hivemind’ı görev sırasında araçların birlikte çalışmasını sağlayan yapay zekâ destekli bir yazılım olarak tanımlıyor. Uçuşta, görüş hattı ötesindeki hava tehditlerine karşı kullanılabilecek taktikler de denendi. Bu tür görevlerde araçların yalnızca kendi rotalarını izlemesi yeterli değil; grubun diğer üyelerinin konumunu ve görevini hesaba katarak koordinasyon kurması gerekiyor.

Birden fazla insansız hava aracının aynı senaryoda uçması, tek bir aracın manevra yapmasından farklı teknik sorunlar doğuruyor. Araçların birbirleriyle uyumlu hareket etmesi, görev dağılımının korunması ve ortak hedef doğrultusunda karar alınması gerekiyor. CCA uçuşu, Hivemind’ın hava muharebesi senaryolarında bu koordinasyonu sağlayıp sağlayamadığını sınadı.

Hivemind farklı insansız sistemlerde kullanılıyor

Shield’ın verdiği bilgiye göre Hivemind, hava, kara, deniz ve uzay alanlarında 40’tan fazla insansız sisteme entegre edildi. Yazılımın farklı platformlarda kullanılabilmesi, her yeni görev kabiliyeti için araçların yazılımını baştan tasarlama ihtiyacını azaltmayı amaçlıyor. Böylece ayrı türdeki sistemlerin ortak bir yazılım katmanı üzerinden yönetilmesi mümkün hâle geliyor.

CCA testinin öne çıkan yanı, bu yaklaşımın birden fazla hava aracında aynı anda denenmesi oldu. Farklı platformların ortak yazılımla yönetilmesi, ileride görevlerin tek bir araca bağlı kalmadan yürütülmesine katkı sağlayabilir. Bununla birlikte test duyurusunda uçuşa katılan araçların sayısı, denemenin ayrıntılı sonuçları ya da söz konusu kabiliyetlerin operasyonel kullanıma ne zaman geçeceği açıklanmadı. Bu nedenle uçuş, programın tamamlandığı anlamına gelmiyor; grup hâlinde otonom hareket kabiliyetinin test edildiğini gösteriyor.

CCA programı, insansız araçların insanlı uçaklarla veya başka insansız platformlarla ortak görev yapabilmesine yönelik çalışmaların parçası. Bu tür sistemlerde yazılım, araçların görev sırasında nasıl hareket edeceğini ve grubun nasıl koordine olacağını belirleyen temel bileşenlerden biri. Hivemind’ın farklı sistemlere uygulanabilmesi de testin tek bir hava aracının kabiliyetinden daha geniş bir yazılım yaklaşımını değerlendirmesini sağlıyor.

KIZILELMA’nın ortak uçuş ve otonomi denemeleri

Türkiye’nin insansız savaş uçağı Bayraktar KIZILELMA da insanlı uçaklarla birlikte çalışma ve otonom uçuş alanlarında çeşitli testlerden geçti. Bir denemede KIZILELMA, iki F-16 ile aynı senaryoda uçtu. F-16’lardan biri KIZILELMA’ya eşlik ederken diğer uçak hedef rolünü üstlendi. KIZILELMA, ASELSAN’ın geliştirdiği MURAD AESA radarıyla 30 mil mesafedeki F-16’yı tespit edip takip etti. Ardından GÖKDOĞAN görüş ötesi hava-hava füzesiyle simüle atış gerçekleştirildi; hedef sanal ortamda vurulmuş kabul edildi.

Bir başka denemede KIZILELMA’nın PT3 ve PT5 prototipleri otonom yakın kol uçuşu yaptı. BAYKAR’ın akıllı filo otonomisi algoritmalarıyla çalışan iki uçak, insan müdahalesi olmadan birbirlerinin konumuna göre formasyon oluşturdu. Aynı uçuşta Hava Devriyesi görevi de denendi; prototipler belirlenen rotada birlikte devriye uçtu.

KIZILELMA, Leonardo’nun geliştirdiği M-346 uçaklarıyla da ortak uçuş gerçekleştirdi. Otonom taksi ve kalkışın ardından KIZILELMA’nın M-346’nın koluna katılması, insansız platformların insanlı uçaklarla koordinasyonunu sınayan denemelerden biri oldu. ABD’deki CCA uçuşu ile KIZILELMA testleri farklı programlara ait. Ancak her iki çalışma da insansız araçların tek başına görev yapmanın ötesinde, diğer platformlarla koordineli hareket etme kabiliyetini değerlendiriyor. CCA testinin operasyonel sonuçları henüz açıklanmadığı için bu iki programın doğrudan aynı seviyede olduğu sonucuna varmak mümkün değil; ortak nokta, otonom koordinasyonun uçuşta sınanması.