iPhone Klavyesinin 100 Bin İfadeyi Engelleyen Listesi

iPhone klavyesi, bazı kelime ve ifadeleri otomatik tamamlama önerilerinde göstermiyor; kaydırarak yazma sırasında ise bunları farklı kelimelere dönüştürebiliyor. Araştırmacı Derik Kauffman’ın iOS içindeki verileri inceleyerek ortaya çıkardığı listede 100 binden fazla ifade bulunuyor. Listede hakaret ve cinsel içerikli sözlerin yanı sıra siyasetle ilgili kalıplar ve gündelik, zararsız ifadeler de yer alıyor.

Bu bulgu, iPhone’un belirli kelimeleri yazmayı engellediği anlamına gelmiyor. Kullanıcılar ifadeleri harf harf girebiliyor; kısıtlama, klavyenin bunları öneri olarak sunmamasıyla ilgili. Ancak kaydırarak yazma kullanıldığında sistem bazı ifadeleri kendiliğinden başka sözcüklere çevirebildiğinden, liste klavyenin yazım deneyimini nasıl şekillendirdiğine dair daha geniş bir tartışma yaratıyor.

Listede siyasi ifadeler ve gündelik sözler de var

Kauffman’ın bulduğu verilerde “dictator Trump”, “sleepy Joe” ve “covid was a hoax” gibi siyasi içerikli ifadeler de bulunuyor. Bunun yanında “illegal immigrant” ifadesi de listelenmiş. Araştırmacıya göre liste, büyük diller için ayrı bölümler içeriyor; dolayısıyla yalnızca İngilizce kelimelerden oluşmuyor.

Listenin tamamı siyasi ya da saldırgan ifadelerden ibaret değil. “Santa isn’t real” ve “iMessage isn’t working” gibi sıradan cümleler de klavyenin öneri dışında tuttuğu ifadeler arasında. Bazı seçimler arasındaki tutarsızlıklar da göze çarpıyor: “bad girl” engellenirken “bad boy” aynı şekilde kısıtlanmıyor. Bu örnekler, listenin tek ve kolayca anlaşılabilen bir ölçüte göre oluşturulmadığını düşündürüyor; ancak kaynaklarda Apple’ın her ifade için hangi gerekçeyle karar verdiğine dair bir açıklama bulunmuyor.

Kaydırarak yazma özelliğinde sonuç daha görünür olabiliyor. Kullanıcı parmağını ekrandan kaldırmadan harflerin üzerinden geçtiğinde iOS, seçilen kelimeleri tahmin ediyor. Kauffman’ın aktardığı örneklerden birinde “left wing conspiracy” ifadesi, yazım sırasında “left wrong conspiracy” biçimine dönüşebiliyor. Böylece klavye yalnızca öneri sunmamakla kalmıyor, kullanılan giriş yöntemine bağlı olarak metnin oluşumunu da etkileyebiliyor.

Apple: İfadeler yine de yazılabiliyor

Apple, klavyenin uygunsuz veya saldırgan olabilecek önerilerden kaçınacak şekilde tasarlandığını belirtiyor. Şirket, kullanıcıların istedikleri ifadeyi yazabildiğini ve klavyenin önerisini geçersiz kılabildiğini söylüyor. Bu açıklama, otomatik öneri sistemindeki sınırlamayla yazma yasağı arasındaki farkı ortaya koyuyor: Liste, telefonun belirli sözcükleri tamamen bloke ettiği bir filtre değil.

Yine de otomatik tamamlama ve kaydırarak yazma, birçok kişinin mesaj yazarken kullandığı özellikler. Bu nedenle önerilerde görünmeyen bir ifade, kullanıcı fark etmeden değiştirildiğinde veya yazım sürecinde seçenek olarak sunulmadığında pratikte önem kazanabiliyor. Özellikle siyasi ifadelerin ve zararsız cümlelerin de listede bulunması, klavyenin hangi içeriği öne çıkardığı ya da geri plana ittiği konusunda soru işaretleri doğuruyor.

Liste iOS içindeki verilerden çıkarıldı

Kauffman, listeyi bulmak için iOS’un iç yapısını incelediğini ve yapay zekâ kodlama araçlarından yararlandığını aktardı. Verilerin karma tablosu biçiminde tutulduğunu, daha sonra metin olarak okunabilir hale getirildiğini söyledi. Araştırmacı, farklı dillere ait bölümleri de içeren listeyi çevrimiçi yayımladı. Reuters’a konuşan başka bir araştırmacı da aynı listeye bağımsız biçimde ulaştığını doğruladı.

Ortaya çıkan tablo, klavye önerilerinin yalnızca yazım kolaylığı sağlayan tarafsız bir özellik olmadığını hatırlatıyor. Apple’ın açıklamasına göre kullanıcılar istedikleri ifadeleri yazmayı sürdürebiliyor; ancak iOS’un otomatik öneri ve kaydırarak yazma davranışı, bazı kelimelerin kullanımını diğerlerine göre daha zahmetli hale getirebiliyor. Listenin büyüklüğü ve içerdiği farklı türden ifadeler, bu davranışın nasıl belirlendiğinin kullanıcılar açısından daha anlaşılır olması gerektiğini de gündeme getiriyor.