Meta’ya Cambridge Analytica davasında 25 milyar dolarlık ceza

Cambridge Analytica skandalı, Meta açısından yıllar sonra da hukuki sonuç üretmeye devam ediyor. New Mexico’daki bir yargıç, şirketin skandalla bağlantılı uygulamalar nedeniyle eyaletin haksız uygulamalar yasasını 43 milyondan fazla kez ihlal ettiğine karar verdi. Mahkeme, bu ihlaller nedeniyle Meta’nın 25 milyar dolar ödemesine hükmetti.

Kararın dayandığı dosyanın merkezinde kullanıcı verilerinin ele alınması ve bu verilerin kullanımıyla ilgili uygulamalar bulunuyor. Cambridge Analytica skandalı, Meta’nın eski adıyla Facebook dönemindeki veri politikalarını küresel ölçekte tartışmaya açmıştı. New Mexico’daki hüküm ise bu tartışmanın yalnızca geçmişte kalmış bir itibar sorunu olmadığını, şirket açısından uzun vadeli hukuki sonuçlar da doğurabildiğini ortaya koyuyor.

43 milyondan fazla ihlal tespit edildi

Yargıcın değerlendirmesinde temel ölçüt, New Mexico’nun haksız uygulamalar yasası oldu. Mahkeme, Meta’nın Cambridge Analytica bağlantılı faaliyetleri nedeniyle bu yasayı 43 milyondan fazla kez ihlal ettiğine hükmetti. 25 milyar dolarlık ödeme kararı da tespit edilen ihlal sayısıyla bağlantılı olarak ortaya çıktı.

Kararın büyüklüğünü anlamak açısından ihlal sayısı kritik önem taşıyor. Mahkeme, tek bir olay veya sınırlı sayıda işlem yerine milyonlarca ayrı ihlal tespit etti. Böylece Cambridge Analytica dosyası, Meta’nın veri uygulamalarına ilişkin genel bir değerlendirmeden çıkarak çok yüksek sayıda ihlal üzerinden hesaplanan bir hukuki sonuca dönüştü.

Mevcut bilgilerde karar gerekçesinin bütün ayrıntıları yer almıyor. Hangi eylemin kaç ihlale karşılık geldiği, her ihlal için nasıl bir hesaplama yapıldığı ve 25 milyar dolarlık tutarın hangi yöntemle belirlendiği açıklanmış değil. Aynı şekilde kararın kesinleşme süreci, ödeme takvimi veya Meta’nın itiraz başlatıp başlatmayacağı konusunda da doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Meta’nın 2026’daki en yüksek tutarlı hukuki sonucu

New Mexico’daki karar, Meta’nın 2026 yılında karşılaştığı diğer hukuki kayıplar ve uzlaşmalardan tutarı bakımından ayrılıyor. Şirket yıl içinde başka davalarda da olumsuz sonuçlar ve uzlaşmalar yaşamış olsa da 25 milyar dolarlık hüküm, açıklanan miktar açısından bunların üzerine çıktı.

Bu tutar, kararın Meta üzerindeki olası finansal baskısını da gündeme getiriyor. Ancak ödeme şartları ve tahsilatın ne zaman gerçekleşeceği bilinmediği için hükmün şirketin mali tablolarına nasıl yansıyacağı konusunda kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil. Şimdilik doğrulanabilen nokta, mahkemenin 43 milyondan fazla ihlal tespiti üzerinden Meta için 25 milyar dolarlık bir ödeme yükümlülüğü öngörmüş olması.

Karar aynı zamanda büyük teknoloji şirketlerinin karşılaşabileceği hukuki risklerin yalnızca federal kurumlarla veya geniş kapsamlı toplu davalarla sınırlı olmadığını gösteriyor. Bir eyalet yargıcı, kendi eyaletindeki haksız uygulamalar yasasını temel alarak Meta’nın faaliyetlerini milyonlarca ihlal üzerinden değerlendirdi. Bu yaklaşım, şirketlerin farklı eyaletlerde ayrı yasal süreçlerle karşı karşıya kalabileceğini ortaya koyuyor.

Cambridge Analytica dosyası yeniden gündemde

Cambridge Analytica skandalı, kullanıcı verilerinin hangi koşullarda toplandığı, işlendiği ve üçüncü taraflarla ilişkilendirildiği konusundaki tartışmaların en bilinen örneklerinden biri olarak Meta’nın geçmişinde yer alıyor. New Mexico kararı, bu tür veri uygulamalarının yalnızca skandalın yaşandığı dönemde değil, sonraki yıllarda da şirketler açısından hukuki incelemeye konu olabileceğini gösteriyor.

Aradan geçen zamana rağmen aynı dosyayla bağlantılı yeni bir mahkeme hükmünün ortaya çıkması, veri yönetimiyle ilgili iddiaların uzun süreli sonuçlar doğurabileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte mevcut bilgiler, New Mexico kararının başka eyaletlerdeki davaları doğrudan nasıl etkileyeceğini ortaya koymuyor. Benzer dosyalarda aynı yöntemin uygulanıp uygulanmayacağı da şu aşamada bilinmiyor.

Meta’nın karara vereceği yanıt, sürecin sonraki aşaması açısından belirleyici olacak. Şirketin itiraz edip etmeyeceği, 25 milyar dolarlık tutarın hangi koşullarda tahsil edileceği ve kararın kesinleşip kesinleşmeyeceği henüz açıklığa kavuşmadı. Buna rağmen New Mexico’daki hüküm, Cambridge Analytica skandalının Meta açısından kapanmış bir dosya olmadığını açık biçimde ortaya koyuyor.