Robotik Türkiye Platformu fiziksel yapay zekâ için kuruldu

Türkiye Bilişim Vakfı (TBV), robotik ve fiziksel yapay zekâ alanında çalışan kurumları buluşturmak amacıyla Robotik Türkiye Platformu’nu kurdu. Platform; sanayi kuruluşları, robot üreticileri, entegratörler, girişimler, akademi, yatırımcılar ve kamu arasında bağlantı kurmayı hedefliyor. Amaç, çözüm geliştirenlerle bu çözümlere ihtiyaç duyanları bir araya getirerek iş birliklerinin ve uygulamaya dönük projelerin önünü açmak.

Robotik sistemler üretim, lojistik, sağlık ve tarım gibi farklı alanlarda kullanılabiliyor. Ancak teknoloji geliştiren ekiplerin, ihtiyaç sahibi kurumlara ve gerçek kullanım ortamlarına erişmesi her zaman kolay olmayabiliyor. Platformun odağında bu taraflar arasındaki teması güçlendirmek var. Böylece araştırma ve geliştirme çalışmaları, yalnızca laboratuvarlarda ya da tekil şirket projelerinde kalmadan sahadaki ihtiyaçlarla buluşabilir.

Fiziksel yapay zekâ, dijital sistemlerin ötesine geçiyor

Fiziksel yapay zekâ, çevresini kamera ve sensörlerle algılayarak fiziksel dünyada görev yapabilen sistemleri kapsıyor. Üretim hattında çalışan robotlar ve depolarda kullanılan otomasyon çözümleri bu alana örnek verilebilir. Hastaneler ve tarım alanları da bu teknolojilerin uygulanabileceği sektörler arasında bulunuyor.

Bu sistemleri yalnızca dijital ortamda çalışan yapay zekâ uygulamalarından ayıran özellik, çevreleriyle fiziksel etkileşim kurmaları. Bir robotun çalışma alanını algılaması, hareketini çevresindeki koşullara göre düzenlemesi ve belirli bir işi yerine getirmesi; donanım, yazılım ve sensörlerin birlikte çalışmasını gerektiriyor. Teknolojinin gerçek bir ihtiyaca yanıt vermesi için bu bileşenlerin yanı sıra uygulama alanlarının da sürece dahil olması gerekiyor.

Bu nedenle robotik ekosisteminde üreticilerin, yazılım ekiplerinin, araştırmacıların ve sistemi kullanacak kurumların koordinasyonu önem taşıyor. Platformun farklı paydaş gruplarını bir araya getirme hedefi, fiziksel yapay zekânın geliştirilmesi kadar uygulanmasına da odaklanıyor.

TBV Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Eczacıbaşı, platformun Türkiye’nin küresel dönüşümde söz sahibi olmasına katkı sunması için kurulduğunu belirtti. Eczacıbaşı, robotik ve fiziksel yapay zekâ alanında kurallar şekillenirken Türkiye’nin de bu sürecin parçası olmasını istediklerini ifade etti.

Raporda küresel talep ve Türkiye’deki kurulumlar yer aldı

Platformun tanıtımında Türkiye Robotik Ekosistemi Raporu da paylaşıldı. Togg’un sponsorluğunda hazırlanan çalışmaya 30’a yakın uzman katkı verdi. Rapora göre küresel robot talebi son 10 yılda iki katından fazla arttı. Türkiye’de ise 2025 yılında 3 bin 194 endüstriyel robot kurulumu yapıldı.

Bu veriler, endüstriyel robot kullanımının Türkiye’de de karşılık bulduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, kurulum sayısı ekosistemin gelişimini tek başına açıklamıyor. Üretim kapasitesi, uzmanlık, yatırım ve geliştirilen teknolojilerin gerçek ihtiyaçlarla buluşması da bu tablonun parçaları. Platformun kurumlar arasındaki bağlantıları güçlendirme hedefi, bu alanlarda iş birliği kurma ihtiyacına yanıt arıyor.

Raporda paylaşılan bilgiler, Türkiye’deki robotik çalışmalarını değerlendirmek ve gelişmeleri izlemek için bir başlangıç noktası sunuyor. Ekosistemin ilerleyişini anlamak için yalnızca kaç robotun kurulduğuna değil, bu sistemlerin hangi alanlarda kullanıldığına ve yerli kurumların çözüm geliştirme süreçlerine nasıl katıldığına da bakmak gerekiyor.

Başarı, ortak projelerin hayata geçmesiyle ölçülecek

Prof. Dr. Metin Sitti, robotik ve fiziksel yapay zekânın yalnızca endüstriyel otomasyon araçları olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Sitti’ye göre bu teknolojiler, ülkelerin ekonomik ve teknolojik bağımsızlığı açısından da temel bir rol taşıyor. Türkiye’nin akademik araştırmalarını, sanayi altyapısını, genç yeteneklerini ve girişim ekosistemini bir araya getirebilecek potansiyele sahip olduğunu belirten Sitti, platformun bu kapasitenin ortak hedeflere yönelmesine katkı sağlamasını bekliyor.

Bu yaklaşımın somut karşılığı, araştırma sonuçlarının üretim tesisleri, hastaneler ve diğer kullanım alanlarına taşınması olacak. Robotik Türkiye Platformu’nun etkisi, paydaşları aynı çatı altında buluşturmasının ötesinde, ortak projelerin ve uygulanabilir çözümlerin ortaya çıkmasına ne ölçüde katkı sunduğuyla değerlendirilecek. Tanıtımda paylaşılan rapor mevcut duruma ilişkin bir çerçeve sunarken, platformun ilerleyen çalışmalarında hangi ihtiyaçlara öncelik vereceğini izlemek de Türkiye’deki robotik ekosisteminin gelişimini anlamak açısından önem taşıyacak.