Starlink’in Hindistan planı gerilirken Musk’tan Ambani çıkışı

SpaceX’in uydu internet hizmeti Starlink’i Hindistan’da kullanıma sunma planı, şirket ile ülke yönetimi arasındaki düzenleyici anlaşmazlık nedeniyle yeniden tartışma konusu oldu. Elon Musk, hizmetin başlatılamamasında Hindistan’daki güçlü iş çevrelerinin etkili olduğunu öne sürerken, Yeni Delhi yönetimi uydu iletişimi için uygulanan kuralların tüm şirketler açısından adil olduğunu savundu.

Musk, X platformunda yaptığı paylaşımlarda Hindistan pazarındaki “oligarkları” eleştirdi. SpaceX yöneticisi, isim vermeden bu grupların ülkedeki internet üzerindeki tekelci baskıyı korumaya çalıştığını ileri sürdü. Musk bu iddialarını destekleyen bir kanıt paylaşmadı. Buna karşılık Starlink’in, internet erişimi bulunmayan kişilere uygun fiyatlı ve yüksek hızlı bağlantı sağlayabileceğini belirtti.

Tartışmanın merkezinde, Starlink’in Hindistan’da hizmet verebilmesi için tamamlaması gereken lisans, güvenlik ve spektrum süreçleri bulunuyor. Hindistan İletişim Bakanlığı, Musk’ın ayrımcılık suçlamasını reddederek uydu iletişimine ilişkin düzenleyici çerçevenin adil ve ayrımcı olmayan bir yapıya sahip olduğunu açıkladı. Bakanlığa göre Starlink ile birlikte lisans alan iki uydu operatörü de büyük ölçüde aynı düzenleyici aşamalardan geçiyor.

Starlink’in önündeki güvenlik incelemesi

Hindistan yönetiminin açıklamasına göre üç şirket, spektrum başvurusu yapmadan önce güvenlik değerlendirmelerini tamamlamak zorunda. Spektrum, uyduların sinyal göndermek ve iletişim kurmak için kullandığı radyo frekanslarını ifade ediyor. Bu incelemeler sonuçlanmadan şirketlerin hizmetlerini ticari olarak başlatması mümkün görünmüyor.

Hindistan’daki süreç, yalnızca ticari izinlerden oluşmuyor. Şirketlerin düzenleyici kurallara, güvenlik şartlarına ve veri egemenliği gerekliliklerine uyum sağlaması gerekiyor. Bu nedenle Starlink’in belirli onayları almış olması, hizmetin doğrudan kullanıma açılacağı anlamına gelmiyor. Spektrum başvurusu ve güvenlik değerlendirmeleri, operasyonun başlayabilmesi için tamamlanması gereken aşamalar arasında yer alıyor.

Musk, yönetimin açıklamasının ardından eleştirilerini Mukesh Ambani’ye yöneltti. Reliance Industries’ın başkanlığını yürüten Ambani’nin Hindistan’daki etkisini sorgulayan Musk, Starlink’in yıllardır ülkenin kurallarına uymaya çalıştığını ve buna rağmen neden hâlâ lisans alamadığını sordu. Paylaşımında Ambani’nin Hindistan’daki gerçek karar verici olup olmadığını sorgulayan bir ifade kullandı.

Starlink Hindistan pazarına hazırlanıyor

Starlink, bir milyardan fazla internet abonesinin bulunduğu Hindistan pazarına beş yılı aşkın süredir girmeye çalışıyor. Şirket bazı kritik düzenleyici onayları aldı ve Reliance Jio ile Bharti Airtel arasında ortaklıklar kurdu. Buna rağmen ticari hizmet henüz başlamadı. SpaceX, hazırlıkları ilerletmek için Hindistan’da yerel bir ekip de oluşturdu. Şirket, aralık ayında eski Payoneer yöneticisi Prabhakar Jayakumar’ı Hindistan operasyonlarının başına getirdi.

Starlink’in iş operasyonlarından sorumlu başkan yardımcısı Lauren Dreyer ise Musk’ın açıklamalarından birkaç saat önce Yeni Delhi’de düzenlenen India Mobile Congress etkinliğinde şirketin Hindistan pazarına bağlılığını yineledi. Dreyer, Starlink’in ülkeye hizmet vermeye hazır olduğunu ve Başbakan Narendra Modi’nin ülke genelinde evrensel bağlantı hedefini desteklemek istediklerini söyledi.

SpaceX, Hindistan’da uydular ile internet altyapısı arasında bağlantı kuran 20’den fazla ağ geçidi sahasına ve yüzlerce antene sahip olduğunu belirtiyor. Şirket, operasyonlarını Hindistan’ın düzenleyici, güvenlik ve veri egemenliği gerekliliklerine uyarladığını aktarıyor. Starlink ayrıca uydu ağını, ülkedeki karasal telekomünikasyon şebekelerinin alternatifi değil, tamamlayıcısı olarak konumlandırıyor.

Şirketin Hindistan macerası 2021’de başladı. Ancak gerekli lisansları almadan uydu internet hizmeti için ön sipariş toplamaya başlaması, hükümetin tepkisini çekti. Starlink, 2022’nin başlarında ekipman ön siparişleri için aldığı ödemeleri iade etmek zorunda kaldı.

Spektrum yöntemi de anlaşmazlık yarattı

Uydu spektrumunun nasıl tahsis edileceği, Starlink ile Hindistan’ın büyük telekom operatörleri arasında daha önce de anlaşmazlığa yol açtı. Starlink spektrumun idari yöntemle tahsis edilmesini savunurken Reliance Jio açık artırma yapılmasını istedi. Bu tartışma, uydu internet şirketlerinin mevcut telekom operatörleriyle aynı pazarda hangi koşullarda faaliyet göstereceği sorusunu da gündeme getirdi.

Hindistan’da internet erişimini genişletme hedefi, Starlink açısından büyük bir pazar fırsatı oluşturuyor. Buna karşın şirketin hizmete başlayabilmesi için ticari hazırlıkların yanında resmi güvenlik ve spektrum süreçlerini de tamamlaması gerekiyor. Musk ile Yeni Delhi arasındaki son açıklamalar, lisans süreci sonuçlanmadan tartışmanın siyasi ve ticari boyutunun da devam edeceğini gösteriyor.