TUSAŞ, HÜRSAT-1 ile Uydu Üretimini Hızlandırmayı Hedefliyor

TUSAŞ, HÜRSAT-1 projesiyle uydu geliştirme süreçlerini kısaltmayı ve farklı görevlerde kullanılabilecek platformları seri üretim yaklaşımıyla oluşturmayı hedefliyor. Şirketin GÖKVATAN dergisinde yayımlanan bilgilere göre yaklaşık 200 kilogram kütleye sahip olması planlanan uydu, yer gözlem görevleri için tasarlanıyor. HÜRSAT-1’in yaklaşık 500 kilometre yükseklikteki yörüngesinden metre altı çözünürlükte görüntü alması hedefleniyor.

Projeyi öne çıkaran nokta yalnızca görüntüleme kabiliyeti değil. TUSAŞ, farklı uydu görevlerinde ortak bir platform ailesinden yararlanarak her görev için tüm tasarımı baştan yapma ihtiyacını azaltmak istiyor. Bu yaklaşım, üretim sürecinin tekrarlanabilir hale gelmesine ve yeni uyduların daha kısa takvimlerle hazırlanmasına zemin oluşturabilir.

HÜRSAT ailesi farklı görev ve kütlelere göre şekillenecek

HÜRSAT tek bir uydu modelinden oluşmuyor. Ailenin yaklaşık 100 ila 650 kilogram aralığında farklı görev ihtiyaçlarına uyarlanması planlanıyor. Daha hafif sınıftaki platformlar elektro-optik görüntüleme, Sentetik Açıklıklı Radar (SAR) ve termal görüntüleme gibi görevlerde kullanılabilecek. 500 ila 650 kilogram aralığındaki uydular içinse haberleşme ve uzayda yapay zekâ destekli veri ya da görüntü işleme gibi işlevler öngörülüyor.

Bu esnek yapı, uydu kapasitesinin ihtiyaca göre belirlenmesini sağlayabilir. Örneğin yer gözleminde optik görüntüleme ile radar tabanlı gözlem farklı gereksinimlere sahip. Tek bir tasarımı bütün görevler için kullanmak yerine, ortak altyapıya dayanan farklı sürümler geliştirmek proje takvimini ve üretim planlamasını kolaylaştırabilir. TUSAŞ’ın hedeflediği “uydu fabrikası” yaklaşımı da bu üretim modeline dayanıyor.

HÜRSAT ailesi, GÖKTÜRK ve diğer stratejik uydu programlarında edinilen mühendislik birikiminin üzerine kuruluyor. Ancak yeni yaklaşımın merkezinde, büyük ve tekil projelerden ziyade farklı görevler için tekrarlanabilir biçimde üretilebilecek uydu platformları bulunuyor. Kaynakta, geleneksel büyük yer gözlem uydularının geliştirilmesinin üç ila beş yıl sürebildiği; HÜRSAT içinse yaklaşık 24 aylık bir geliştirme takviminin hedeflendiği aktarılıyor. Seri üretim deneyimi arttıkça bu sürenin daha da düşürülmesi amaçlanıyor.

Görüntüleme hedefleri ve olası kullanım alanları

HÜRSAT-1’in Güneş Eşzamanlı Yörünge’de, yaklaşık 500 kilometre irtifada görev yapması planlanıyor. Uydu için belirlenen Yer Örnekleme Mesafesi (GSD), görüntüdeki bir pikselin yeryüzünde karşılık geldiği alanı ifade ediyor. Pankromatik görüntülerde 0,9 metre veya daha iyi, multispektral görüntülerde ise 3,6 metre veya daha iyi çözünürlük hedefleniyor.

Uydu, kırmızı, yeşil ve mavi bantların yanı sıra yakın kızılötesi bantta da veri üretecek. Görüntüleme şeridinin en az 14 kilometre olması planlanıyor. Bu kabiliyetler, geniş alanların gözlemlenmesine ve Türkiye’nin yıl içinde birden fazla kez taranmasına imkân sağlayabilecek. HÜRSAT-1’in öncelikli kullanım alanı sivil görevler olarak belirtiliyor.

Uydu görüntülerinin tarım alanlarında ekin ve rekolte takibinde, orman yangınlarının izlenmesinde ve afetlerden sonra hasar tespitinde değerlendirilmesi hedefleniyor. Kentleşme ve kıyı gözlemi de planlanan kullanım alanları arasında yer alıyor. Enerji altyapısı ile boru hatlarının güvenliğinin izlenmesi de uydu verilerinden yararlanabilecek başlıklar arasında sayılıyor.

Takım uydu yaklaşımı gözlem sıklığını artırabilir

HÜRSAT planı, tek bir uydunun görev yapmasıyla sınırlı kalmayan takım uydu mimarisini de içeriyor. Yakın Dünya yörüngesinde birden fazla uydunun birlikte çalışması, aynı bölgenin daha sık görüntülenmesini sağlayabilir. Aileye yeni uydular eklendikçe gözlem kapasitesinin de artması bekleniyor.

Bu model, özellikle yangın ve afet gibi hızlı takip gerektiren durumlarda verinin güncelliğini artırma potansiyeli taşıyor. Bununla birlikte açıklanan bilgiler HÜRSAT-1 için hedefleri ve planlanan kabiliyetleri ortaya koyuyor; uyduya ilişkin kesin görev takvimi veya operasyonel performans sonucu paylaşılmıyor. Projenin seri üretim hedefinin gerçekleşmesi, geliştirilen platformların farklı görevlerde ne ölçüde ortak kullanılabileceğine ve üretim sürecinin nasıl olgunlaşacağına bağlı olacak.