Anthropic kurucuları halka arz öncesi oy kontrolü istiyor

Yapay zekâ şirketi Anthropic, halka arz hazırlıkları sürerken kurucularının şirket yönetimindeki etkisini koruyacak bir hisse yapısı üzerinde çalışıyor. Şirketin hissedarlarından, önümüzdeki günlerde sunulması beklenen bir düzenlemeyi onaylamaları istenecek. Öneri kabul edilirse CEO Dario Amodei ve altı kurucu ortağı, şirket halka açık piyasada işlem görmeye başladıktan sonra birçok kurumsal kararda belirleyici oy gücünü koruyabilecek.

Kuruculara yüzde 50,1 oy gücü verilecek

Planlanan yapı, yedi kurucuya özel oy hakkı taşıyan hisseler verilmesine dayanıyor. Bu hisseler, ekonomik açıdan diğer hisselerden daha fazla gelir veya varlık hakkı sunmayacak. Fark, oy gücünde ortaya çıkacak. Kurucuların toplam oy hakkı, belirli koşullar sağlandığında şirket kararlarının çoğunda yüzde 50,1 seviyesine ulaşacak.

Bu koruma, kuruculardan en az üçünün şirkette belirli bir asgari payı elinde tutmasına bağlı olacak. Kaynaklarda bu asgari payın oranı açıklanmıyor. Dolayısıyla düzenleme, kurucuların tamamına ömür boyu sınırsız kontrol sağlamaktan ziyade, grubun şirket içindeki etkisini belirli bir sahiplik koşuluyla korumayı amaçlıyor.

Kurucuların her biri, CEO Amodei de dahil olmak üzere şirketin yaklaşık yüzde 2’sine sahip. Bu oran, şirketin halka arz sonrasında yeni yatırımcıların ve kurumsal hissedarların katılımıyla daha da seyrelme riski taşıyor. Özel oy hakkı taşıyan hisseler, ekonomik pay küçülse bile kurucuların stratejik kararlar üzerindeki etkisini sürdürmesine yardımcı olacak.

Yönetim kurulunda da farklı bir denge kurulacak

Anthropic’in hazırladığı model yalnızca kuruculara verilecek oy haklarından oluşmuyor. Şirketin Long-Term Benefit Trust adlı yapısı, yönetim kurulunun çoğunluğunu seçmeye devam edecek. Kurucuların yönetim kurulundaki koltuk sayısı ise iki üyeden üç üyeye çıkarılacak.

Çalışanlara da bazı anlaşmazlıklarda belirleyici olabilecek ayrı bir hisse yapısı verilmesi planlanıyor. Böylece şirket, kurucuların oy kontrolünü artırırken yönetim gücünü yalnızca tek bir grubun eline bırakmamayı hedefliyor. Ancak bu mekanizmanın hangi karar türlerinde ve nasıl işleyeceğine ilişkin ayrıntılar henüz paylaşılmadı.

Kuruculara yüksek oy gücü veren hisseler teknoloji şirketlerinde daha önce de kullanıldı. Meta’da Mark Zuckerberg, Snap’te ise Evan Spiegel benzer oy yapıları sayesinde şirket üzerindeki kontrolünü korudu. Anthropic’in planını farklılaştıran nokta ise kontrolün tek bir kurucu yerine yedi kişilik bir grup tarafından paylaşılması.

Halka arz öncesi değerleme yükseldi

Anthropic’in kurucularının kontrolü korumak istemesi, şirketin halka arzdan önce ulaştığı yüksek değerlemeyle doğrudan bağlantılı. Beş yıllık şirket, mayıs ayında 965 milyar dolar değerlemeye ulaşmıştı. İkincil piyasadaki son işlemlerde ise Anthropic’in değerlemesi 1,5 trilyon dolar seviyesine çıktı.

Yaklaşan halka arzın, ikincil piyasadaki bu daha yüksek değerlemeyi yansıtması bekleniyor. Böyle bir tablo, kurucuların ekonomik sahipliğini azaltabilecek yeni sermaye girişleri anlamına gelebilir. Özel oy hakkı taşıyan hisseler de tam olarak bu noktada devreye girerek, kurucuların payları küçülse dahi şirketin uzun vadeli yönelimleri üzerindeki etkisini koruyabilir.

Amodei ve diğer kurucuların servetlerinin yüzde 80’ini bağışlama taahhüdünde bulunması da planın arka planındaki unsurlardan biri. CEO, bu taahhüdü ocak ayında duyururken yapay zekânın servet yoğunlaşmasını artırabileceği ve bunun toplumda istikrarsızlık yaratabileceği uyarısında bulunmuştu. Kurucuların ekonomik kazanç ile yönetim kontrolünü birbirinden ayırmaya çalışması, Anthropic’in şirket yönetimi yaklaşımını diğer halka açık teknoloji şirketlerinden farklı bir çerçeveye taşıyor.

Hissedarların öneriyi kabul edip etmeyeceği ve özel oy yapısının halka arz belgelerinde hangi şartlarla yer alacağı henüz kesinleşmiş değil. Karar kabul edilirse Anthropic, halka açık bir şirket haline gelirken kurucu kontrolünü korumaya odaklanan yapay zekâ şirketleri arasındaki yerini daha da belirginleştirecek.