Bağlantılı otomobiller sürücü verilerini şirketlere iletiyor

Wi-Fi, GPS ve mobil uygulama bağlantısı gibi özellikler otomobilleri daha kullanışlı hâle getiriyor. Sürücüler araçlarını uzaktan kilitleyebiliyor, çalıştırabiliyor veya konumunu uygulama üzerinden görebiliyor. Ancak bu kolaylıkların arkasında, kullanıcıların çoğu zaman fark etmediği geniş bir veri paylaşımı bulunuyor.

Northeastern University araştırmacıları ile Consumer Reports iş birliğiyle yürütülen yeni çalışma, bağlantılı otomobil ekosisteminin kişisel veriler açısından ne kadar kapsamlı olduğunu inceledi. Araştırmacılar 17 üreticiye ait 21 yeni model aracı ve bu araçlarla çalışan 30 mobil uygulamayı test etti. İncelenen markalar arasında Cadillac, Chevrolet, Ford, Lucid, Rivian, Tesla ve Toyota da yer aldı.

Çalışmanın bulguları, araçların yalnızca sürüş deneyimini iyileştirmek için veri toplamadığını gösteriyor. Toplanan bilgiler, reklam ve kullanıcı takibiyle ilişkili üçüncü taraf şirketlere de aktarılabiliyor. Bu şirketler arasında Adobe, ContentSquare, Google, Microsoft, Meta, Snap ve Yahoo bulunuyor.

21 aracın 19’u üçüncü taraflara veri gönderdi

Araştırmada test edilen 21 otomobilin 19’unun en az bir üçüncü taraf şirkete trafik gönderdiği belirlendi. Mobil uygulamalar incelendiğinde ise 30 uygulamanın 7’sinin araç kimlik numarası (VIN), e-posta adresi, telefon numarası ve kesin konum gibi hassas bilgileri takip ve reklam şirketleriyle bağlantılı kuruluşlara ilettiği görüldü.

Risk yalnızca tek bir verinin paylaşılmasıyla sınırlı kalmadı. Araştırmacılara göre aynı üçüncü tarafa birden fazla bilgi türü gönderildiğinde, şirketler kullanıcılar hakkında daha ayrıntılı profiller oluşturabiliyor. Araç kullanımı, konum, iletişim bilgileri ve araç kimliği gibi verilerin bir araya getirilmesi, sürücünün çevrim içi ve fiziksel davranışları hakkında daha kapsamlı çıkarımlar yapılmasına olanak tanıyor.

Bu profillerin etkisi reklamlarla sınırlı kalmayabilir. Araştırmada, bu tür verilerin sigorta şirketleri ve bankalar da dâhil olmak üzere farklı kuruluşlara satılabildiği belirtiliyor. Böylece sürücünün bir otomobil uygulamasında bıraktığı bilgiler, doğrudan kullanmadığı başka hizmetlerde de karşısına çıkabilecek bir veri profiline dönüşebiliyor.

Mobil uygulama kullanımı veri trafiğini artırıyor

Araştırmanın öne çıkan sonuçlarından biri, otomobil ile üreticinin mobil uygulaması eşleştirildiğinde ortaya çıktı. Araç uygulamayla bağlandığında reklam ve takip şirketlerine yönelik veri trafiği yaklaşık iki katına çıktı. Bu durum, uzaktan çalıştırma veya kilit açma gibi özelliklerin yalnızca otomobil ile telefon arasında iletişim kurmadığını; arka planda farklı hizmet sağlayıcılarına uzanan bağlantılar oluşturabildiğini gösteriyor.

Üreticilerin araştırma sonuçlarına verdiği yanıtlar da tüketiciler açısından net bir tablo sunmadı. Araştırmacıların aktardığına göre Honda dışındaki tüm üreticiler sorumluluğu başka taraflara yöneltti ve bazı durumlarda kullanıcıları işaret etti. Birden fazla üretici, uygulama içindeki bazı bağlantıların çerezlerle veri toplayabilen harici web sayfalarını açtığını bildirdi.

Honda ise araştırma bulgularını öğrendikten sonra veri toplama uygulamalarını değiştirdi. Şirket ayrıca hizmet sağlayıcısı Amplitude’dan daha önce aldığı tüm konum verilerini silmesini istedi. Bu yanıt, üreticilerin kullandığı dış hizmetlerin de veri akışında belirleyici rol oynayabildiğini ortaya koyuyor.

Sürücüler veri paylaşımından haberdar edilmiyor

Araştırmanın en kritik noktalarından biri, verilerin hangi yöntemle toplandığından bağımsız olarak sürücülerin yeterince bilgilendirilmemesi. Harici web sayfalarında bulunan çerezler veya uygulamaların arka plandaki veri bağlantıları, kullanıcıların günlük kullanım sırasında kolayca fark edebileceği süreçler değil.

Bağlantılı otomobiller yaygınlaştıkça araçlar, yalnızca mekanik bir ulaşım aracı olmaktan çıkıp kişisel veri üreten cihazlara dönüşüyor. Sürücüler bu özellikleri kullanmadığında veri akışını azaltabilir; ancak uzaktan erişim ve konum gibi işlevlerden vazgeçmek, bağlantılı otomobillerin sunduğu pratik avantajları da ortadan kaldırıyor. Araştırma, kullanıcıların bu tercihi yaparken hangi bilgilerin kimlerle paylaşıldığını açıkça görebilmesi gerektiğini gösteriyor.