Enveda, yapay zekâ ve doğayla ilaç keşfi için 311 milyon dolar topladı

Yapay zekâ destekli ilaç keşfi alanında faaliyet gösteren Enveda, 311 milyon dolarlık Seri E yatırım turunu tamamladı. Catalio Capital Management’ın liderlik ettiği tura Iconiq ve diğer yatırımcılar da katıldı. Yeni finansmanla birlikte şirketin değerlemesi 2 milyar dolara yükseldi.

Enveda’nın ulaştığı değerleme, şirketin 12 ay önceki seviyesinin iki katı olarak açıklandı. Girişim, yatırım gelirini doğada bulunan bileşikleri incelemek, yeni ilaç adayları geliştirmek ve bu adayları insanlar üzerinde yürütülen klinik araştırmalara taşımak için kullanacak.

İlaç araştırmalarında doğanın kimyasal çeşitliliği kullanılıyor

İlaç geliştirme süreçlerinde laboratuvar ortamında tasarlanan ve sentezlenen moleküller uzun süredir merkezi bir rol oynuyor. Enveda ise araştırmalarını bitkilerde ve mikroorganizmalarda bulunan doğal bileşiklere odaklıyor. Şirket, doğada yer alan geniş kimyasal çeşitliliği yapay zekâ ve analiz yöntemleriyle tarayarak ilaç geliştirme açısından değer taşıyabilecek adayları belirlemeye çalışıyor.

Bu yaklaşımın temelinde, doğadaki bileşenlerin insan biyolojisiyle etkileşime girebilecek özelliklere sahip olabileceği düşüncesi bulunuyor. Enveda’nın sistemi, araştırmacıların çok sayıda doğal bileşiği daha hızlı incelemesine ve bunlar arasından ileri araştırmaya uygun görülenleri seçmesine yardımcı olmayı amaçlıyor. Yapay zekâ burada tek başına ilaç üreten bir araç olarak değil, keşif sürecindeki verileri değerlendiren ve araştırma seçeneklerini daraltan bir teknoloji olarak kullanılıyor.

Şirketin kurucusu Viswa Colluru, daha önce Recursion Pharmaceuticals bünyesinde erken dönem çalışanlarından biri olarak görev yaptı. Colluru, Enveda’yı 2019 yılında kurdu. Girişim, kuruluşundan bu yana doğal kaynaklardan elde edilen bileşenleri modern hesaplama yöntemleriyle bir araya getiren bir ilaç keşfi yaklaşımı geliştiriyor.

Enveda için hedef, laboratuvar testlerinde ilgi çekici görünen moleküller bulmakla sınırlı değil. Şirket, araştırma sürecinin sonunda insanlarda test edilebilecek ilaç adayları ortaya çıkarmaya çalışıyor. Bu nedenle yatırımın kullanım alanları arasında yalnızca yeni bileşiklerin taranması değil, klinik araştırma aşamasına taşınan çalışmaların sürdürülmesi de bulunuyor.

Birden fazla aday insanlarda test ediliyor

Enveda’nın yapay zekâ kullanarak keşfettiği adaylar arasında ABD Gıda ve İlaç Dairesi tarafından onaylanmış bir tedavi henüz bulunmuyor. Bununla birlikte şirket, yapay zekâ destekli ilaç adaylarını insan klinik çalışmalarına taşıyan girişimler arasında yer alıyor. Enveda şu anda birden fazla adayı hastalar üzerinde test ediyor.

Bu adaylardan biri şiddetli cilt rahatsızlıklarını hedefliyor. Şirketin diğer çalışmalarından biri ise GLP-1 ilaçlarının kullanımı bırakıldıktan sonra kilo kaybının korunmasına yardımcı olabilecek bir tedavi üzerine yoğunlaşıyor. Adayların klinik değerlendirme sürecinde bulunması, güvenlik ve etkinliklerinin henüz araştırıldığı anlamına geliyor. Çalışmaların sonuçları ya da bu tedavilerin ne zaman kullanıma sunulabileceği konusunda kesinleşmiş bir bilgi paylaşılmadı.

Yüksek yatırım, klinik başarı garantisi vermiyor

Enveda’nın aldığı yatırım, ilaç keşfiyle yapay zekâyı birleştiren şirketlerin klinik aşamaya geçme çabalarının yatırımcılar tarafından izlenmeye devam ettiğini gösteriyor. Ancak 2 milyar dolarlık değerleme, geliştirilen adayların başarılı olacağını veya düzenleyici kurumlardan onay alacağını garanti etmiyor.

İlaç adaylarının gerçek potansiyeli, klinik araştırmalarda elde edilen sonuçlarla ortaya çıkacak. Bu süreçte adayların hastalar açısından güvenli olup olmadığı, hedeflenen sağlık sorununda ne kadar etkili çalıştığı ve olası yan etkileri değerlendirilecek. Laboratuvar ortamında umut veren bir bileşiğin klinik aşamada aynı sonucu vermemesi, ilaç geliştirme süreçlerinde karşılaşılan temel risklerden biri olarak kalıyor.

Yeni finansman, Enveda’nın doğal bileşiklere dayalı keşif çalışmalarını genişletmesine ve daha fazla adayı klinik araştırmalara taşımasına kaynak sağlayacak. Şirketin yaklaşımının başarısı ise yapay zekânın doğadaki bileşikleri belirlemesinden çok, bu adayların insanlarda yürütülen araştırmalarda güvenli ve etkili sonuçlar verip vermemesiyle ölçülecek.