Google’ın AdSense cezası için nihai karar bekleniyor

Google’ın Avrupa Birliği’nde aldığı 1,49 milyar euroluk AdSense cezasının akıbeti henüz belli değil. Avrupa Birliği Adalet Divanı Başsavcısı Juliane Kokott, davaya ilişkin görüşünde cezanın dayanağını destekledi. Ancak bu görüş, mahkemenin kararı yerine geçmiyor. Adalet Divanı başsavcının değerlendirmesini dikkate alabilir, fakat ona uymak zorunda değil.

Dosyanın geçmişi, Avrupa Komisyonu’nun Google’ın çevrimiçi reklam faaliyetlerine yönelik soruşturmasına uzanıyor. Komisyon 2019’da şirkete ceza verdi. Google karara itiraz etti ve 2024’te Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, Komisyonun ceza kararını iptal etti. Komisyon bu iptale karşı çıkarak dosyayı Adalet Divanı’na taşıdı. Şimdi mahkeme, alt mahkemenin kararının hukuki açıdan doğru olup olmadığını değerlendirecek.

Nihai kararın gelecek yıl açıklanması bekleniyor. Bu karar, cezanın yürürlükte kalıp kalmayacağını ve Komisyonun Google’ın AdSense sözleşmelerine ilişkin değerlendirmesinin hukuki dayanağını belirleyecek. Şimdilik şirketin cezayı ödeyeceği ya da cezanın kesinleştiği söylenemez.

Komisyonun itirazı sözleşme şartlarıyla ilgili

Avrupa Komisyonu’nun soruşturması, yayıncıların web sitelerinde arama reklamı sunmak için kullandığı Google AdSense platformuna odaklandı. Komisyon, Google’ın bu hizmeti kullanan yayıncılarla yaptığı sözleşmelerde rakip reklamverenlerin erişimini sınırlayan hükümler bulunduğunu ileri sürdü. Kuruma göre bu şartlar, rakiplerin söz konusu sitelerde reklam göstermesini zorlaştırıyor ve Google’ın pazardaki güçlü konumunu korumasına yardımcı oluyordu.

Komisyonun itiraz ettiği hükümler 2016’da sözleşmelerden çıkarıldı. Buna rağmen kurum, geçmişteki uygulamaların rekabet üzerindeki etkisini incelemeyi sürdürdü ve 2019’da 1,49 milyar euro ceza verdi. Dolayısıyla dosya yalnızca sözleşme şartlarının sonradan değiştirilip değiştirilmediğiyle sınırlı değil; Komisyonun geçmişteki uygulamaları nasıl değerlendirdiği ve bu değerlendirme üzerinden ceza verip veremeyeceği de tartışılıyor.

Google’ın itirazı üzerine dosyayı inceleyen Genel Mahkeme, 2024’te Komisyon kararını iptal etti. Avrupa Komisyonu ise bu sonuca itiraz etti. Adalet Divanı’ndaki süreç, Komisyonun itirazının değerlendirilmesini ve Genel Mahkeme’nin iptal kararının yeniden ele alınmasını kapsıyor. Bu nedenle Başsavcı Kokott’un görüşü, cezanın otomatik olarak geri gelmesi anlamına gelmiyor.

Başsavcının değerlendirmesi bağlayıcı değil

Kokott, Genel Mahkeme’nin Komisyon kararını incelerken kullandığı yaklaşımın yeterli olmadığını savunuyor. Başsavcıya göre alt mahkeme, Google’a ceza verilirken uygulanan ölçütleri gereği gibi değerlendirmedi. Bu yorum, Komisyonun itirazına destek sağlıyor; ancak kararın nasıl sonuçlanacağını tek başına belirlemiyor.

AB Adalet Divanı’nda başsavcılar, davaların hukuki yönlerine ilişkin bağımsız görüş sunuyor. Bu değerlendirmeler hâkimlere yol gösterebilir, fakat mahkemenin nihai hükmü değildir. Adalet Divanı farklı bir sonuca ulaşabilir ya da başsavcının görüşündeki yaklaşımı izleyebilir. Google’ın ceza ödeyip ödemeyeceği ancak mahkemenin kararı açıklandığında netleşecek.

Reklam pazarındaki rekabet tartışması sürecek

Davada verilecek karar, öncelikle Google’ın AdSense sözleşmeleri nedeniyle uygulanan cezanın hukuki durumunu belirleyecek. Mahkeme Kokott’un yaklaşımını izlerse, Genel Mahkeme’nin iptal kararının yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir. Farklı bir hüküm çıkması hâlinde ise 2024’te verilen iptal kararı geçerliliğini koruyabilir. Sonucun ne olacağı, mahkemenin Komisyonun iddialarını ve alt mahkemenin değerlendirmesini nasıl ele alacağına bağlı.

Dosya, çevrimiçi reklam pazarındaki rekabet kurallarının uygulanması bakımından da önem taşıyor. Komisyonun iddiası, reklam hizmeti sunan bir şirketin yayıncılarla yaptığı sözleşmelerin rakiplerin pazara erişimini sınırlayabileceği üzerine kurulu. Adalet Divanı’nın kararı, bu dosyadaki cezanın ötesinde, Komisyonun sözleşme şartlarını ve rekabet üzerindeki etkilerini değerlendirme biçimine ilişkin hukuki çerçeveyi de açıklığa kavuşturabilir. Ancak mahkeme nihai hükmünü verene kadar cezanın kesinleştiği sonucuna varmak mümkün değil.