Kale Jet Motorları için turbojet ve turbofan takvimi

Kale Jet Motorları, farklı itki ihtiyaçlarına yönelik üç motor projesi için takvimini paylaştı. Kale Grubu Savunma ve Havacılık Grup Başkanı Ali Rıza Alptekin’in açıklamasına göre şirket, 400 Newton sınıfında mini turbojet, 1.500 Newton seviyesinde turbojet ve turbofan geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Planlanan takvimler projeler arasında farklılık gösteriyor: 1.500 Newton sınıfındaki motorun ilk prototipinin yıl sonunda tamamlanması, mini motorun yaklaşık bir yıl içinde hazırlanması bekleniyor. Turbofan projesinin devreye girmesi içinse üç yıla kadar süre öngörülüyor.

Planlar, Kale’nin mevcut motor ürünlerinin ötesine geçerek farklı itki sınıflarında ürün geliştirmeyi hedeflediğini gösteriyor. Şirketin yöneldiği alanlarda müşteri talebi ve pazardaki üretim kapasitesi de belirleyici unsurlar arasında. Ancak açıklanan tarihler, projelerin tamamlanma ve devreye alınma hedeflerini yansıtıyor; motorların kullanım alanları veya teknik performans değerleriyle ilgili ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

1.500 Newton sınıfında ilk prototip yıl sonunda

Alptekin’in verdiği bilgiye göre Kale, 1.000 ile 2.000 Newton arasındaki itki sınıfında, özellikle 1.500 Newton seviyesinde bir motor geliştirmeyi amaçlıyor. Bu segmentte talep bulunduğunu belirten Alptekin, pazardaki mevcut üreticilerin kapasitesinin müşterilerin ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kaldığını aktardı. Kale’ye bu sınıfta ürün talepleri geldiğini söyleyen şirket yöneticisi, ilk prototipin bu yılın sonunda hazır olmasının planlandığını ifade etti.

Prototipin ardından ürünün gelecek yıl müşterilerle buluşturulması hedefleniyor. Açıklamada müşterinin hazır olduğu da belirtildi. Bu takvimin gerçekleşmesi, geliştirme sürecinin yanı sıra prototipin değerlendirilmesi ve müşteri ihtiyaçlarına uygun hâle getirilmesi gibi aşamalara bağlı olacak. Bununla birlikte şirketin paylaştığı bilgiler, 1.500 Newton sınıfındaki motoru kısa vadeli hedefler arasına koyuyor.

Mini turbojet ve turbofan çalışmaları

Kale’nin planladığı mini turbojet, 400 Newton seviyesinde olacak. Şirket şu anda bu sınıfta ürün sunmuyor. Alptekin, 250-400 Newton aralığında dünyada çok sayıda üretici bulunduğunu ve Kale içinde bu pazara girme konusunun değerlendirildiğini belirtti. Bu motor sınıfında radyal kompresör kullanılırken Kale’nin bugün ürettiği motorlar dört aşamalı kompresörlü turbojetlerden oluşuyor. Dolayısıyla mini motor projesi, yalnızca farklı bir itki seviyesine değil, farklı bir kompresör yaklaşımına da işaret ediyor.

Şirket, 400 Newton’luk motoru yaklaşık bir yıl içinde hayata geçirmeyi düşünüyor. Açıklamada bu hedef için kesin bir takvim tarihi verilmedi. Bu nedenle bir yıllık süreyi, projenin planlanan hazırlık aralığı olarak değerlendirmek gerekiyor.

Turbofan tarafında ise takvim daha uzun. Kale Jet Motorları’nın bu alanda devam eden bir çalışması bulunuyor ve motorun devreye girmesinin üç yılı bulabileceği aktarılıyor. Alptekin, turbofan pazarında tek bir Amerikalı üreticinin ağırlığından ve kapasite yetersizliğinden söz ederek başka ülkelerin de yeni ürün beklediğini belirtti. Bu değerlendirme, şirketin turbofan projesini yalnızca ürün çeşitlendirme değil, pazardaki arz ihtiyacına yanıt verme hedefiyle de ele aldığını gösteriyor.

Şirket itki sistemlerine odaklanıyor

Alptekin, Kale’nin hava platformlarının tamamını üretmek yerine uzman olduğu itki sistemlerine odaklandığını söyledi. Şirketin yaklaşımı; eyleyiciler ve motorlar gibi itici güç sağlayan bileşenlerin farklı versiyonlarını geliştirerek farklı ülkelerle birlikte büyümek üzerine kurulu. Bu tercih, motor teknolojisini şirketin faaliyetlerinin merkezinde tutuyor.

Üretimde yurt dışına bağımlılığı azaltmak için üç ayaklı bir tedarik stratejisi izlendiği de açıklandı. Bu stratejinin ilk unsuru, savaş veya ambargo koşullarında motorun Türkiye’de tamamen üretilebilmesi. Alptekin, şirketin bu hedefe ulaştığını söyledi. Açıklamanın aktarılan bölümünde stratejinin diğer ayaklarına ilişkin ayrıntılar ise yer almıyor.

Üç farklı itki sınıfına yayılan planların sonuçları, prototip ve devreye alma aşamalarında netleşecek. Şimdilik en yakın takvim 1.500 Newton sınıfındaki prototipe ait; mini turbojet için yaklaşık bir yıllık, turbofan içinse üç yıla uzanan bir hedef bulunuyor.