Kaliforniya’da robotaksilere acil durum engeli için ceza

Kaliforniya, sürücüsüz araçların acil durumlarda nasıl davranacağını belirleyen yeni kuralları hayata geçirdi. Vali Gavin Newsom tarafından imzalanan Senato Yasa Tasarısı 1246, robotaksilerin polis, itfaiye ve diğer ilk müdahale ekiplerinin çalışmalarını aksatması halinde işletmecilere yaptırım uygulanmasının önünü açıyor.

Düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, bir robotaksinin polis veya itfaiye ekiplerinin geçişini 30 dakikadan uzun süre engellemesi halinde şirketlerin cezayla karşılaşabilmesi. Yasa ayrıca araçların arıza yaptığı, kaza yaptığı ya da bir olay yerinde trafiği aksattığı durumlarda şirketlerin daha hızlı ve yerel destek sunmasını zorunlu kılıyor.

Robotaksiler acil müdahale ekiplerinin sorumluluğunda kalmayacak

Otonom araçların karıştığı bazı olaylarda ilk müdahale ekipleri, arızalanan araçların çevresinde güvenliği sağlamakla kalmadı; gerektiğinde araçları manuel olarak hareket ettirmek zorunda kaldı. Kaliforniya’daki düzenleme, bu tür durumlarda yükün kamu görevlilerinin üzerine kalmasını önlemeyi amaçlıyor.

Yeni kurallar kapsamında otonom araç geliştiricileri, araçları uzaktan doğrudan sürebilecek personeli yalnızca Amerika Birleşik Devletleri’nde istihdam edebilecek. Bu kişilerin ABD sürücü belgesine sahip olması da gerekecek. Böylece şirketlerin araçlarla yaşanan sorunlara uzaktan nasıl müdahale ettiği konusunda daha net bir çerçeve oluşturulması hedefleniyor.

Yasa, “uzaktan operasyon” ile “uzaktan sürücü” kavramlarını birbirinden ayırıyor. Uzaktan sürücü, aracı uzaktan doğrudan kullanan insanı ifade ediyor. Bazı şirketler ise araç kontrolünü tamamen çalışana vermek yerine, otonom sürüş sistemi çalışmaya devam ederken uzaktan destek ekiplerinin yönlendirme yapabildiğini veya yazılım komutları gönderebildiğini belirtiyor.

Şirketler yerel teknisyen ve araç bilgisi sağlayacak

Düzenleme, sistem genelinde yaşanan kesintiler sırasında şehirlerin, kasabaların ve diğer yerel yönetimlerin araçların konumu ile durumundan haberdar edilmesini de öngörüyor. Şirketler ayrıca kazalara ve yol üzerindeki engellere müdahale edebilecek “yerel olay teknisyenleri” bulundurmak zorunda olacak.

Bu yükümlülük, robotaksilerin yalnızca uzaktan yönetim merkezleri üzerinden takip edilmesi yerine, olayların yaşandığı bölgede müdahale edebilecek ekiplerin bulunmasını gerektiriyor. Böylece kolluk kuvvetleri ve itfaiye ekiplerinin, otonom bir aracın neden durduğunu anlamak veya aracı yoldan kaldırmak için uzun süre beklemesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Kaliforniya’daki adım, robotaksi işletmecilerinin karıştığı bir dizi olayın ardından geldi. Bazı araçlar yolda kaldı, bazıları trafiği aksattı; kimi olaylarda ise araçların suç mahallerine girdiği veya acil müdahale ekiplerinin hareket alanını daralttığı bildirildi.

Olayların büyük bölümü, ABD’nin en büyük robotaksi işletmecisi olan Waymo’nun araçlarıyla ilişkilendirildi. Şirketin ülke genelindeki ticari filosunda yaklaşık 4.000 otonom araç bulunuyor. Bunların yaklaşık 1.200’ü San Francisco Körfez Bölgesi’nde çalışıyor.

Uzaktan müdahale yöntemleri daha yakından incelenecek

Yeni yasa, şirketlerin uzaktan operasyon uygulamalarına yönelik soru işaretlerini de azaltmayı hedefliyor. Tesla, robotaksilerinin kontrolünü gerektiğinde doğrudan üstlenebilen uzaktan operatörlere sahip olduğunu kamuoyuna açıklayan tek şirket olarak öne çıkıyor. Waymo ise uzaktan yardım ekipleri kullandığını, ancak bu süreçlerde sürüş kontrolünün sistemde kaldığını belirtiyor. Şirketin Filipinler’de de uzaktan destek personeli bulunuyor ve Arizona ile Michigan’da komuta merkezleri işletiyor.

Zoox’un uzaktan operasyon ekiplerinin ise ABD’de bulunduğu belirtiliyor. Yeni kurallar, bu ekiplerin araçlara hangi koşullarda ve ne şekilde müdahale edebileceğini daha açık hale getirecek.

Düzenleme, Kaliforniya’nın otonom araçlara izin veren yaklaşımını sürdürürken kamu güvenliği konusunda şirketlerin sorumluluğunu artırıyor. Eyalet Senatörü Dave Cortese, yeniliğin kamu güvenliği pahasına desteklenemeyeceğini ve otonom araçlar acil durumlarda yolu kapattığında açık bir hesap verebilirlik gerektiğini ifade etti.