NASA, Hubble için ticari bakım seçeneklerini araştırıyor

NASA, Hubble Uzay Teleskobu’nun geleceği için özel sektörün teknik olanaklarını değerlendirmeye başladı. Ajansın 29 Ekim’de yayımladığı bilgi talebi; teleskobun yörüngesinin yükseltilmesi, bakım ve iyileştirme yapılması ya da görev sonunda kontrollü biçimde atmosfere yönlendirilmesi seçeneklerini kapsıyor.

Bu çağrı, NASA’nın belirli bir şirketi seçtiği veya bir görev için sözleşme imzaladığı anlamına gelmiyor. Ajans, piyasadaki teknik kapasiteyi ve olası maliyetleri öğrenmek istiyor. Şirketlerin bilgi talebine 30 Kasım’a kadar yanıt verebilmesi planlanıyor. Toplanacak bilgiler, Hubble için uygulanabilir bir operasyon olup olmadığına karar verilmesine yardımcı olacak.

Hubble’ın geleceği için üç olasılık

NASA’nın araştırdığı ilk seçenek, teleskobu daha yüksek bir yörüngeye taşımak. Hubble’ın bulunduğu yörüngenin yükseltilmesi, atmosferin yarattığı sürtünmenin etkisini azaltarak teleskobun çalışma süresini uzatabilir. Bunun gerçekleşmesi, uygun bir uzay aracının teleskoba güvenli biçimde yaklaşmasını ve gerekli manevrayı yapmasını gerektiriyor.

İkinci seçenek, Hubble’a bakım uygulamak veya yeteneklerini geliştirmek. Teleskop, geçmişte uzay mekiği görevleri sırasında astronotlar tarafından onarılmış ve yenilenmişti. Ancak bu kez NASA, benzer bir işin ticari uzay araçlarıyla yapılıp yapılamayacağını anlamaya çalışıyor. Çağrı, belirli bir bakım yöntemini ya da donanımı şimdiden seçmiş değil.

Üçüncü olasılık ise Hubble’ın görevini tamamlamasının ardından kontrollü bir atmosfere giriş ya da yörüngeden çıkarma operasyonu. Böyle bir yaklaşım, teleskobun yörüngesinin doğal biçimde alçalmasını beklemek yerine dönüş sürecini yönetmeyi amaçlıyor. NASA’nın bilgi talebinde bu seçenek de yer alsa da, ajansın mevcut açıklaması belirli bir emeklilik planının onaylandığını göstermiyor.

2032, olası görev için kritik eşik

Hubble’ın yörüngesini kendi başına koruyacak bir itki sistemi bulunmuyor. Bu nedenle atmosferin etkisi teleskobun yörüngesini zaman içinde alçaltıyor. NASA’nın aktardığı analizler, Hubble’ın 2033-2034 civarında atmosfere girebileceğine işaret ediyor. Olası bir yörünge yükseltme veya başka bir müdahalenin ise en geç 2032’ye kadar gerçekleştirilmesi gerekiyor.

Bu takvim, NASA’nın neden seçenekleri şimdiden araştırdığını açıklıyor: Bir görev gerekirse planlama, uygun aracın geliştirilmesi ve operasyon hazırlıkları için sınırlı bir zaman bulunuyor. Bununla birlikte bilgi talebi tek başına böyle bir görevin kesinlikle yapılacağı anlamına gelmiyor. NASA, şirketlerden gelen yanıtları değerlendirdikten sonra teknik ve mali açıdan uygulanabilir yolları belirleyebilir.

NASA Başkanı Jared Isaacman, yörüngedeki bir aracın ömrünü makul maliyetle uzatmanın mümkün olup olmadığının incelenmesi gerektiğini belirtti. NASA Bilim Görev Müdürlüğü yöneticisi Nicky Fox da ticari uydu yakalama ve bakım teknolojilerindeki ilerlemeye dikkat çekti. Bu açıklamalar, ajansın özel sektörün uzayda bakım ve servis hizmetleri sunma kapasitesini değerlendirdiğini ortaya koyuyor.

Hubble’ın bilimsel rolü sürüyor

NASA ile Avrupa Uzay Ajansı’nın ortak projesi olan Hubble’ın teleskop ve görev operasyonları Goddard Uzay Uçuş Merkezi tarafından yönetiliyor; bilim operasyonlarını Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü yürütüyor. Hubble, uzun süredir gökbilim araştırmalarına veri sağlıyor. Teleskobun ömrünü uzatacak bir müdahale, bilim insanlarının mevcut gözlem imkânlarından daha uzun süre yararlanmasını sağlayabilir. Kontrollü dönüş seçeneği ise görev sonunda yörüngeden çıkışın planlı biçimde ele alınmasını gündeme getiriyor.

NASA aynı zamanda Hubble’ın yerini alacak büyük bir amiral gemisi görevi üzerinde çalışıyor. Bu nedenle teleskopla ilgili ticari seçenekler, yeni gözlem araçlarına geçiş dönemindeki bilimsel kapasite açısından da önem taşıyor. Ancak Hubble’ın geleceğine ilişkin karar, şirketlerden gelecek teknik ve mali bilgilerin incelenmesinden sonra şekillenecek.