Ohio’da blog yazarına müstehcen Shrek görseli cezası

ABD’nin Ohio eyaletinde siyasi içerikler yayımlayan bir blogun sahibi, bir eyalet senatörüne gönderdiği müstehcen Shrek görseli nedeniyle mahkûm edildi. Jüri, DJ Byrnes’i telekomünikasyon araçlarıyla taciz suçundan suçlu buldu. Kararın ardından hâkim, Byrnes’in 200 dolar para cezası ödemesine hükmetti.

Davaya konu olan içerik, Shrek karakterinin çıplak biçimde gösterildiği açık saçık bir görselden oluşuyor. Görsel, Cumhuriyetçi bir Ohio eyalet senatörüne gönderildi. Siyasi yorumlar yayımlayan The Rooster adlı blogun sahibi olan Byrnes hakkındaki karar, blogunda yayımladığı yazılardan değil, senatöre doğrudan iletilen bu içerikten kaynaklandı.

Jüri, gönderilen görseli taciz kapsamında değerlendirdi

Mahkemenin ele aldığı suçlama, telekomünikasyon araçlarının taciz amacıyla kullanılmasını kapsıyor. Jürinin kararı, iletişimin yalnızca kaba, rahatsız edici veya tartışmalı bir siyasi ifade olarak görülmediğini ortaya koydu. Gönderinin belirli bir kişiye yöneltilmesi ve içeriğin niteliği, davanın merkezindeki unsurlar arasında yer aldı.

İnternet üzerinden yapılan siyasi iletişimlerde genel bir paylaşım ile belirli bir kişiye doğrudan gönderilen mesaj aynı çerçevede değerlendirilmeyebiliyor. Bir blogda kamu görevlisini eleştiren yazı yayımlamak, sert siyasi yorum yapmak ya da alaycı bir ifade kullanmak ile aynı kişiye müstehcen bir görsel göndermek arasında hukuki açıdan fark bulunabiliyor. Ohio’daki dosyada jüri, iletişimin hedefini ve içeriğini dikkate alarak taciz suçlaması yönünde karar verdi.

Kararın ardından açıklanan yaptırım 200 dolarlık para cezası oldu. Mevcut bilgilere göre Byrnes hakkında bu dosya kapsamında bildirilen ceza bununla sınırlı kaldı. Hapis cezası, ek bir yaptırım ya da görselin gönderildiği platform hakkında alınmış ayrı bir karar bulunduğuna ilişkin doğrulanmış bilgi paylaşılmadı.

Blog yazıları ile doğrudan mesaj arasındaki fark

Olay, siyasi içerik üretimiyle doğrudan taciz arasındaki sınırı yeniden gündeme taşıyor. İnternetteki siyasi tartışmalar zaman zaman sert, alaycı ve kışkırtıcı bir üslupla yürütülüyor. Ancak herkese açık bir blog yazısı ile belirli bir kamu görevlisine özel olarak gönderilen görsel, iletişimin hedefi bakımından farklı özellikler taşıyor.

Bu ayrım, kararın bütün çevrim içi siyasi paylaşımlar için otomatik bir emsal oluşturduğu anlamına gelmiyor. Jürinin değerlendirmesi belirli bir görsele, belirli bir alıcıya ve davada incelenen iletişim bilgilerine dayanıyor. Dolayısıyla hüküm, internetteki her kaba veya rahatsız edici mesajın aynı şekilde cezalandırılacağı şeklinde yorumlanamaz.

Dosyayla ilgili kamuya yansıyan bilgiler, görselin hangi platform üzerinden gönderildiğini açıklamıyor. Mesajın kaç kez iletildiği veya görsele eşlik eden başka ifadelerin bulunup bulunmadığı da bilinmiyor. Bu ayrıntılar paylaşılmadığı için iletişim sürecinin tamamı hakkında kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil.

Kararın ortaya koyduğu tablo

Doğrulanabilen bilgiler, Byrnes’in siyasi blog sahibi olduğu, bir Cumhuriyetçi Ohio eyalet senatörüne çıplak Shrek görseli gönderdiği, jürinin kendisini telekomünikasyon yoluyla tacizden suçlu bulduğu ve hâkimin 200 dolar para cezası verdiğiyle sınırlı. Davanın sonucu, siyasi eleştirinin kendisinden çok, eleştirinin belirli bir kişiye hangi içerikle ve hangi iletişim biçimiyle yöneltildiğinin önem taşıdığını gösteriyor.

Shrek gibi popüler bir karakterin kullanılması, gönderinin mizah veya siyasi taşlama amacı taşıdığı savunmasını gündeme getirebilecek bir unsur olsa da jüri, iletişimin hukuki niteliğini bu çerçevede değerlendirmedi. Karar, dijital ortamda mizah iddiasının, doğrudan gönderilen bir içeriğin hedef kişi üzerindeki etkisini veya ilgili iletişim kurallarını tek başına ortadan kaldırmadığını ortaya koyuyor.

Öte yandan mahkeme kararının kapsamı, eldeki dosyada değerlendirilen iletişimle sınırlı. Görselin nasıl yorumlandığına ilişkin ayrıntılı bir mahkeme gerekçesi veya senatörün olay sonrasındaki açıklaması paylaşılmadı. Bu nedenle kararın daha geniş siyasi iletişim tartışmalarına etkisi hakkında kesin sonuçlara varmak için mevcut bilgiler yeterli değil.

Dosya, kamuya açık siyasi tartışmalarla kişisel iletişim kanallarında belirli bir kişiyi hedef alan mesajların aynı hukuki zeminde ele alınmayabileceğini gösteren sıra dışı bir örnek olarak kayda geçti.