Rekabet Kurulu’ndan Google’ın yapay zekâ özelliklerine tedbir

Rekabet Kurulu, Google’ın arama sonuçlarında sunduğu yapay zekâ destekli yanıt özelliklerini incelemeye aldı. Kurul, AI Overviews adıyla sunulan yapay zekâ ön izlemeleri ile AI Mode hakkında soruşturma başlatırken inceleme tamamlanana kadar uygulanacak geçici tedbirler de belirledi.

Soruşturma; Alphabet Inc., Google LLC, Google Ireland Limited, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.’den oluşan ekonomik bütünlüğü kapsıyor. Kurumun değerlendireceği temel konular arasında bu özelliklerin rekabet kurallarına uygunluğu ve içerik yayıncıları üzerindeki olası etkileri yer alıyor.

Yapay zekâ yanıtlarının yayıncılara etkisi araştırılıyor

AI Overviews, kullanıcının arama sorgusuyla ilgili bilgileri yapay zekâ tarafından hazırlanan bir özet içinde sunuyor. AI Mode ise arama deneyimini yapay zekâ üzerinden yanıt ve etkileşim odaklı hâle getiriyor. Kurul, bu araçların kullanıcıların bilgiye ulaşma biçimini değiştirip değiştirmediğini ve haber yayıncılarıyla diğer içerik üreticilerine yönelen ziyaretçi trafiğini etkileyip etkilemediğini araştırıyor.

Arama sonuçlarında doğrudan yanıt sunulması, kullanıcıların bilgi aldığı internet sitesine geçme ihtiyacını azaltabilir. Bu olasılık, yayıncıların içeriklerine erişimi ve bu içeriklerden elde ettikleri ekonomik değeri etkileyebileceği için soruşturmanın merkezindeki konulardan biri. Ancak inceleme henüz tamamlanmadı; Kurul, yapay zekâ özelliklerinin yayıncı trafiğinde ne ölçüde değişime yol açtığına ilişkin kesin bir sonuç açıklamış değil.

Kurum, Google ile haber yayıncıları arasındaki içerik kullanım sözleşmelerini de ele alıyor. Sözleşme koşullarının haksız olup olmadığı ve içeriklerin yapay zekâ yanıtlarında kullanılmasının yayıncılar ya da içerik üreticileri üzerinde dışlayıcı etki yaratıp yaratmadığı araştırılıyor. Yapay zekâ sohbet asistanları üzerindeki olası etkiler de inceleme başlıkları arasında bulunuyor.

Kurulun değerlendireceği bir diğer konu, yayıncıların eşit muamele görüp görmediği. Yapay zekâ yanıtlarında hangi yayınların kaynak olarak kullanıldığı ve içerik lisans anlaşmalarında yayıncılar arasında farklı uygulamalar bulunup bulunmadığı inceleniyor. Soruşturma açılması, iddiaların kanıtlandığı ya da Google’ın rekabet kurallarını ihlal ettiğinin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Kurul, inceleme sonucunda bu konuda karar verecek.

Geçici tedbir yayıncılara tercih hakkı getiriyor

Kurum, haber yayıncıları bakımından ayrımcı ve sömürücü olabilecek davranışlara ilişkin emarelerin kuvvetli şüphe düzeyine ulaştığını belirtti. Bu değerlendirme doğrultusunda soruşturma devam ederken geçici tedbir uygulanmasına karar verildi. Tedbir, nihai kararın yerine geçmiyor; inceleme sürerken yayıncıların olası zararlardan korunmasını amaçlıyor.

Google’dan beklenen koşullar arasında haber yayıncılarına karşı ayrımcılık yapılmaması ve içerik kullanımının ekonomik değerinin yayıncılara yansıtılması bulunuyor. Tedbirin öne çıkan unsurlarından biri, yayıncıların içeriklerinin AI Overviews ve AI Mode’da kullanılıp kullanılmayacağına ayrı olarak karar verebilmesi. Bu tercih, Google’ın diğer hizmetlerindeki görünürlükten ve sayfaların arama motorunda indekslenmesinden bağımsız olmalı.

Bağımsız tercih koşulu, yayıncıların yapay zekâ özelliklerinde yer alıp almama kararını verirken arama sonuçlarındaki görünürlüklerini kaybetme kaygısı taşımaması bakımından önem taşıyor. Böylece içeriklerin yapay zekâ yanıtlarında kullanılması ile internet sitelerinin Google arama sonuçlarında bulunması birbirinden ayrı değerlendirilebilecek.

Soruşturmanın sonucu, Google’ın içerik kullanımına ilişkin uygulamalarının rekabet kuralları açısından nasıl değerlendirileceğini ortaya koyacak. Geçici tedbir ise bu karar verilene kadar yayıncılar için uygulanacak koşulları belirliyor. Kurulun açıklaması şu aşamada kesinleşmiş bir ihlal kararına değil, geçici önlemler eşliğinde devam eden bir rekabet incelemesine işaret ediyor.