Skoda Tasarım Başkanı: Yapay Zekâ Hem Fırsat Hem Risk

Yapay zekâ, otomobil tasarımında fikirlerin kâğıttan bilgisayar ekranına taşınma süresini ciddi biçimde kısaltıyor. Skoda’nın Dış Tasarım Bölüm Başkanı Karl Neuhold da teknolojiyi deneyimleyen yöneticiler arasında yer alıyor. Neuhold, basit bir karalamanın saniyeler içinde farklı ve etkileyici tasarım alternatiflerine dönüştürülebildiğini belirterek yapay zekânın ulaştığı seviyenin kendisini şaşırttığını anlattı.

Bu dönüşüm yalnızca tasarımcıların daha hızlı çalışmasını sağlamıyor. Normal şartlarda uzun sürebilecek fikir değerlendirmeleri, üretken yapay zekâ araçlarıyla çok daha erken aşamada görselleştirilebiliyor. Böylece ekipler, bir otomobil fikrinin nasıl görünebileceğini kısa sürede inceleyebiliyor ve tasarım seçenekleri arasındaki iletişimi hızlandırabiliyor.

Tasarım süreci hızlanırken ekipler küçülebilir

Neuhold’a göre otomotiv tasarımında rekabetçi kalmak isteyen profesyoneller, yapay zekâyı tamamen dışarıda bırakmamalı. Geleneksel çizim yetenekleri değerini korusa da tasarımcıların yeni araçları iş akışlarına eklemesi bekleniyor. Özellikle kaba taslakların hızlı biçimde farklı görsel yorumlara dönüştürülebilmesi, tasarım ekiplerinin aynı zaman içinde daha fazla fikir üzerinde çalışmasına imkân tanıyor.

Ancak verimlilik artışı, sektör açısından bazı soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. Daha küçük ekiplerin daha kısa sürede daha fazla çıktı üretebilmesi, otomobil üreticilerinin tasarım stüdyolarında daha az çalışana ihtiyaç duymasına yol açabilir. Neuhold’un asıl endişesi ise bu değişimin genç tasarımcıları etkilemesi.

Başlangıç seviyesindeki pozisyonların azalması, sektöre yeni giren kişilerin deneyim kazanmasını zorlaştırabilir. Genç çalışanlar kariyerlerinin ilk yıllarında farklı projelerde görev alarak uzmanlaşırken, bu basamakların daralması gelecekte deneyimli tasarımcı havuzunun küçülmesine neden olabilir. Başka bir ifadeyle yapay zekâ kısa vadede üretkenliği artırırken, uzun vadede yeni yeteneklerin yetişme sürecini sekteye uğratabilir.

Yapay zekâ tek başına otomobil tasarlayamıyor

Neuhold, temel çizim becerilerinin hâlâ gerekli olduğunu düşünüyor. İş başvurularında adaylardan el çizimi taslaklar istemeye devam ettiğini belirten yöneticiye göre etkileyici bir görsel oluşturmakla üretime uygun bir otomobil tasarlamak aynı şey değil.

Bir aracın tasarımında markanın kimliği ve görsel dili kadar teknik gereklilikler de belirleyici oluyor. Sensörlerin konumu, aydınlatma düzeni, gövde oranları, güvenlik kuralları ve diğer yasal düzenlemeler tasarım kararlarını doğrudan etkiliyor. Yapay zekâ, bir fikrin görsel karşılığını hazırlayabilse de bu unsurların tamamını doğru biçimde bir araya getirmek insan denetimi ve uzmanlığı gerektiriyor.

Bu nedenle yapay zekâ tarafından hazırlanan bir konsept, doğrudan üretime hazır bir otomobil anlamına gelmiyor. Tasarımcıların ortaya çıkan sonuçları değerlendirmesi, markaya uygun olmayan fikirleri ayıklaması ve teknik sınırlar içinde yeniden şekillendirmesi gerekiyor.

Özgünlük ve telif hakları yeni sorunlar yaratabilir

Üretken yapay zekânın otomotiv tasarımındaki kullanımı, fikri mülkiyet ve özgünlük tartışmalarını da büyütebilir. Tasarımcılar birkaç komutla çok sayıda araç konsepti oluşturabildiğinde, bu görsellerin hangi kaynaklardan etkilendiğini belirlemek ve hak sahipliğini korumak zorlaşabilir.

Üstelik aynı araçlara farklı üreticilerin de erişebilmesi, markalar arasındaki tasarım ayrımının zayıflaması riskini doğuruyor. Benzer komutlar ve benzer görsel hedefler, birbirine yaklaşan otomobil tasarımlarına yol açabilir. Bu durum tüketicilerin markaları ayırt etmesini güçleştirebileceği gibi üreticilerin kendine özgü kimlik oluşturma çabasını da zorlayabilir.

Neuhold, yapay zekânın taslaktan son görselleştirmeye kadar geçen süreyi büyük ölçüde kısaltabileceğini kabul ediyor. Buna rağmen tüketicilerin ne istediğini anlamak, alışılmışın dışında fikirler geliştirmek ve ortaya çıkan tasarıma bir marka karakteri kazandırmak hâlâ insan kararlarına bağlı. Bu nedenle teknoloji, tasarımcıların yerini tamamen alan bir sistemden çok, doğru yönlendirildiğinde onların üretim kapasitesini artıran bir araç olarak konumlanıyor. Tasarım eğitimi alan gençler içinse temel becerilerle yapay zekâ kullanımını birlikte geliştirmek, sektöre girişte daha önemli hâle geliyor.