TSMC’nin 1 nm Fabrikası Tainan’daki Shalun Parkı’na Kurulabilir

TSMC’nin gelecek nesil üretim teknolojisi için planladığı 1 nanometrelik tesisin Tayvan’ın Tainan bölgesinde kurulması gündemde. Tayvan Ulusal Bilim Konseyi Başkanı Cheng-Wen Wu’nun parlamento konuşmasında verdiği bilgiler, tesis için Shalun Teknoloji Parkı’nın değerlendirildiği yönündeki haberleri güçlendirdi. Ancak şirket veya Tayvan hükümeti fabrikanın konumunu resmen duyurmuş değil.

Shalun seçeneği yeni ortaya çıkmış bir iddia değil. Tayvan basınında 2025’te yayımlanan haberlerde, TSMC’nin bölgede 1 nm üretim tesisi kurabileceği öne sürülmüştü. Wu’nun son açıklamaları, bu olasılığın planlama sürecinde karşılık bulduğunu gösteriyor. Yine de mevcut bilgiler, fabrika kararının kesinleştiği veya inşaat takviminin belirlendiği anlamına gelmiyor.

Shalun Parkı’nda planlama ve çevresel inceleme

Wu’ya göre Shalun’daki teknoloji parkının fizibilite değerlendirmesi tamamlandı ve kaynak planlaması da sonuçlandı. Projenin önündeki aşamalardan çevresel değerlendirmenin ikinci bölümü ise devam ediyor. Bu inceleme tamamlanmadan parkın geliştirilmesine ve burada kurulması düşünülen sanayi yatırımlarına ilişkin sürecin tüm ayrıntıları netleşmiş değil.

Planlanan alan yalnızca yarı iletken üretimine ayrılmıyor. Wu, Shalun’da ileri teknolojilerin yanı sıra robotik gibi büyüyen sektörlerin de yer alabileceğini belirtti. Böyle bir yapı, bölgeyi tek bir üretim tesisinin çevresinde şekillenen bir alan olmaktan çıkarıp farklı teknoloji şirketlerinin faaliyet gösterebileceği bir kümeye dönüştürebilir. Ancak parkta hangi firmaların bulunacağına ilişkin doğrulanmış bir liste paylaşılmış değil.

Wu’nun değerlendirmesinde tedarik zinciri ve ürün kalitesi de yer aldı. Robotik alanındaki büyümenin, bugüne kadar daha düşük katma değerli malzemeler üreten şirketlerin daha üst düzey tedarik zincirlerine katılmasına yardımcı olabileceğini söyledi. Ayrıca Shalun’daki şirketlerin gerekli kalite standartlarını karşılaması hâlinde ürünlerinin uzay sektöründe de kullanılabileceğini ifade etti. Bu açıklamalar, park için düşünülen faaliyet alanlarının çip üretiminin ötesine uzandığını gösteriyor; ancak belirli bir şirketin veya ürünün bu kapsamda yer alacağı henüz doğrulanmış değil.

A10 yol haritasında takvim belirsizliğini koruyor

TSMC’nin 1 nanometrelik üretim süreci A10 adıyla anılıyor. Şirket, daha önceki teknoloji yol haritası sunumlarında A12’ye kadar uzanan planlarını paylaşmış ve 1,4 nm sınıfındaki A14 platformunun sonraki süreçlerin geliştirilmesinde temel oluşturacağını belirtmişti. Paylaşılan bilgilere göre A12 üretimi için 2029 hedefleniyor. Bu yol haritası, üretim teknolojilerinin aşamalı olarak ilerlediğini gösterse de A10’un ne zaman devreye gireceğine ilişkin bir tarih sunmuyor.

Bu ayrım önemli: TSMC’nin daha ileri üretim süreçlerine yönelik yol haritası, Shalun’da fabrika kurulacağına veya tesisin belirli bir tarihte üretime başlayacağına dair resmi bir taahhüt oluşturmuyor. Üretim teknolojisinin geliştirilmesi ile yeni bir fabrikanın konumu, inşaatı ve kapasitesi farklı planlama başlıkları. Şu ana kadar açıklanan bilgiler de bu konuları birbirinden bağımsız değerlendirmeyi gerektiriyor.

Şirket, 2023’teki IEDM konferansında 2030’a kadar tek parça bir çipe 200 milyar transistör sığdırma hedefini açıklamıştı. Monolitik tasarımda çip, birden fazla parçanın sonradan bir araya getirilmesi yerine tek bir parça olarak üretiliyor. Bu yaklaşım, bileşenler arasındaki bağlantılardan kaynaklanan bazı kayıpları azaltma potansiyeli taşıyor. Bununla birlikte açıklanan hedef, Shalun’da kurulacağı konuşulan tesisin kapasitesi veya A10 üretim planı hakkında doğrudan bilgi vermiyor.

1 nm sınıfındaki bir tesisin nerede kurulacağına ilişkin karar, TSMC’nin üretim yatırımlarının coğrafi dağılımı açısından da yakından izleniyor. Shalun’da teknoloji parkı için fizibilite ve kaynak planlamasının tamamlanmış olması, bölgenin hazırlık sürecinde ilerlediğine işaret ediyor. Fakat bu durum tek başına TSMC’nin yatırım kararını verdiğini kanıtlamıyor; çevresel değerlendirme devam ederken şirketin resmi konum açıklaması da bekleniyor.

Şimdilik yatırımın maliyeti, fabrikanın inşaat veya açılış tarihi ve üretim kapasitesi açıklanmış değil. Öncelikle Shalun Parkı’ndaki çevresel değerlendirme sürecinin tamamlanması ve TSMC’nin resmi bir yer kararı duyurması gerekiyor. Tainan, 1 nm tesisi için güçlü bir aday olarak öne çıksa da kesin konum ve takvim konusunda mevcut bilgiler sınırlı kalıyor.