Türkiye ve Suudi Arabistan arasında 601 savunma görüşmesi

Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki savunma sanayii temasları, İstanbul’da düzenlenen iki günlük etkinlikte şirketler arası görüşmelere taşındı. 11-12 Kasım’da Vadi İstanbul’da yapılan Türkiye-Suudi Arabistan Savunma Sanayii Günleri’ne 69 Türk ve 30 Suudi firması katıldı. Şirketler, etkinlik boyunca toplam 601 iş görüşmesi gerçekleştirdi.

Görüşme trafiği, buluşmanın diplomatik temasların yanı sıra şirketlerin ticari ve teknik seçenekleri değerlendirebileceği bir zemin sunduğunu gösteriyor. Tarafların gündeminde ürün alım satımının yanında ortak üretim, teknoloji transferi ve sanayi kapasitesinin geliştirilmesi de yer aldı. Bu başlıklar, savunma alanındaki ilişkilerin uzun vadeli projelerle desteklenmesi isteğine işaret ediyor.

Suudi heyeti Türk savunma şirketleriyle görüştü

Suudi Arabistan Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanı ve Askeri Sanayiler Genel Otoritesi (GAMI) Başkanı Bender el-Khorayef, etkinliğin ilk gününde Otokar, ROKETSAN, STM ve HAVELSAN yöneticileriyle bir araya geldi. İkinci gün TUSAŞ, MKE ve SAHA İstanbul yöneticileriyle görüştü. Program, Suudi heyetinin Türkiye’de savunma sanayii alanında faaliyet gösteren farklı şirketlerle temas kurmasını sağladı.

Etkinliğin protokol bölümünde Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile el-Khorayef ikili görüşme yaptı. Görüşmede iki ülke arasındaki savunma sanayii iş birliğinin geliştirilmesi ele alındı. Şirket yöneticileriyle yapılan temaslar da bu diyaloğun iş fırsatları ve olası sanayi ortaklıklarıyla desteklenmesine yönelik bir zemin oluşturdu.

Görgün, iki ülke arasındaki savunma sanayii temaslarının son yıllarda düzenli biçimde sürdüğünü belirtti. Paylaştığı bilgiye göre, son 3,5 yılda iki ülkenin savunma sanayii gündemi kapsamında 75 toplantı yapıldı. Görgün ayrıca Türkiye’de savunma sanayii alanında çalışan KOBİ sayısının 4.500’e yaklaştığını, proje sayısının 1.400’ü aştığını ve proje portföyünün yaklaşık 120 milyar dolar olduğunu söyledi. Bu kapasitenin ortak projeler geliştirmek için kullanılabileceğini ifade etti.

Ortak üretim ve teknoloji paylaşımı öne çıktı

ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, iki ülke arasındaki iş birliğinin sanayileşme ve teknolojik gelişim hedeflerine katkı sağlayabileceğini dile getirdi. İkinci’nin değerlendirmesinde Mekke Anlaşması; ortak üretim, teknoloji transferi, sanayi kapasitesini artırma ve yeni yatırımlar bakımından bir çerçeve olarak yer aldı. Bu yaklaşım, iş birliğinin hazır ürün tedarikiyle sınırlı kalmaması beklentisini yansıtıyor.

İkinci, siyasi desteğin somut projelere dönüşmesinin önemini de vurguladı. Ortak üretim ve teknoloji paylaşımı, savunma sanayii projelerinde tarafların kendi sanayi altyapılarını geliştirmesine imkân sağlayabilecek alanlar arasında bulunuyor. Bununla birlikte etkinlikte imzalanmış belirli bir anlaşma ya da başlatılmış yeni bir ortak proje bilgisi paylaşılmadı. Açıklamalar, mevcut durumda hedeflere ve olası iş birliği alanlarına odaklandı.

Suudi Arabistan Askeri Sanayileri (SAMI) Üst Yöneticisi Thamer AlMuhid, çalışmaların ülkesinin 2030 Vizyonu doğrultusunda ilerlemesini istediklerini belirtti. AlMuhid, devlet desteğiyle Türkiye-Suudi Arabistan savunma sanayii ilişkilerini güçlendirmeyi hedeflediklerini söyledi. Ortak çalışma alanlarının savunma sanayiiyle sınırlı kalmayıp sivil savunma ve farklı sektörlere de uzanabileceğini ifade etti.

Görüşmelerin projelere dönüşmesi bekleniyor

İstanbul’daki etkinlik, iki ülkenin şirketlerini düzenli temas ve proje geliştirme süreci içinde buluşturma arayışını ortaya koydu. 601 iş görüşmesi, firmaların ticari ve teknik seçenekleri değerlendirdiğini gösteriyor; ancak bu görüşmelerin hangi projelere dönüşeceği henüz açıklanmadı. Görüşme sayısı tek başına anlaşma ya da yatırım anlamına gelmiyor. Bu nedenle iş birliğinin ilerleyişini, temasların ardından ortaya çıkacak somut proje ve anlaşmalar belirleyecek.

Gündeme gelen ortak üretim ve teknoloji transferi hedefleri, iki ülke arasındaki ilişkinin kapsamını yalnızca ürün tedarikinin ötesine taşıma isteğini gösteriyor. Bu hedeflerin hayata geçirilmesi, şirketlerin görüşmelerini uygulanabilir projelere çevirmesine bağlı. Etkinlikte bunun için bir takvim veya belirli bir proje duyurulmadığından, açıklanan bilgiler şimdilik iş birliği yönünü ve tarafların önceliklerini ortaya koyuyor.