X araştırmacısı, sınır dışı tehdidine rağmen geri adım atmıyor

ABD’de çevrim içi nefret söylemi ve platform güvenliği üzerine çalışan araştırmacılar, göç politikaları nedeniyle hukuki baskıyla karşı karşıya. X’i ve büyük çevrim içi platformları izleyen araştırmacıların sınır dışı edilmesini kolaylaştırmayı amaçlayan politika, bir mahkeme tarafından anayasaya aykırı bulunarak durduruldu. Ancak federal hükümet karara itiraz etti ve tartışma sona ermedi.

Politikanın hedefinde, çevrim içi platformlarda yasa dışı veya zararlı içerikleri inceleyen vatandaş olmayan teknoloji araştırmacıları bulunuyor. ABD yönetimi, bu kişilerin dijital kamu alanlarını yönlendirebileceğini ve Amerikalıların ifade özgürlüğünü sınırlayabileceğini savunuyor. Araştırmacılar ise çalışmalarının platformlardaki güvenlik risklerini, nefret söylemini ve yasa dışı içerikleri belgelemeye odaklandığını belirtiyor.

Mahkeme, hükümetin iddialarını yeterli bulmadı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, politikayı duyururken hedef alınan araştırmacıların listesini genişletmeye hazır olduğunu açıklamıştı. Yönetim, bu kişilerin yabancı güçlerle bağlantılı olabileceği ve ABD’deki kamu tartışmasını manipüle edebileceği görüşünü öne sürdü.

ABD Bölge Yargıcı James Boasberg ise temmuz ayında verdiği kararda, hükümetin hedef alınan araştırmacılardan herhangi birini Amerikalıları sansürlemeye veya ülkenin kamu tartışmasını yönlendirmeye çalışan yabancı bir güçle ilişkilendiren kanıt sunamadığını belirtti. Yargıç, politikanın fazla geniş kapsamlı olduğunu ve içerik denetimi alanında çalışan neredeyse her vatandaş olmayan kişiyi etkileyebileceğini söyledi.

Boasberg’in kararı, hükümetin bu politika üzerinden gözaltı ve sınır dışı süreçlerini değerlendirmesini engelledi. Fakat yönetim geçen hafta karara itiraz etti. Araştırmacı kuruluşları temsil eden Coalition for Independent Technology Research, bu itirazı beklediklerini açıkladı.

Imran Ahmed davası farklı bir engelle karşılaştı

Tartışmanın bir diğer ayağında, Birleşik Krallık merkezli Center for Countering Digital Hate kuruluşunun kurucusu Imran Ahmed yer alıyor. Yasal daimi oturum sahibi olan Ahmed, kendisini hedef alan politikanın tamamen iptal edilmesi için dava açtı. Rubio, Ahmed’in lobi faaliyetleri ve savunuculuk çalışmalarını ABD için tehdit olarak değerlendirdi.

ABD Bölge Yargıcı Loretta Preska, kararında bu gerekçeyi eleştirdi. Preska, Ahmed’i sınır dışı etmenin ifade özgürlüğünü korumak ve ifade özgürlüğüne yönelik müdahaleleri reddetmek için gerekli olduğu sonucuna varılmasını çelişkili buldu. Ancak mahkeme, davanın esasını inceleyerek kalıcı bir tedbir kararı veremedi.

Yargıcın aktardığına göre Kongre, mahkemelerin hükümetin sınır dışı işlemlerini başlatmasını engelleme yetkisini kısıtladı. Bu nedenle Preska, Ahmed’in bazı geçerli hukuki itirazları bulunabileceğini kabul etse de davayı erken aşamada gördü ve talep edilen kalıcı tedbiri veremedi.

Kararlar teknoloji araştırmacılarını endişelendiriyor

Davalar, çevrim içi platformları bağımsız biçimde inceleyen araştırmacılar için iki ayrı risk ortaya koyuyor. İlkinde mahkeme, hükümetin geniş kapsamlı politikasını kanıt eksikliği ve ifade özgürlüğü açısından durdurdu. İkincisinde ise mahkemenin, sınır dışı süreci başlamadan önce politikanın hukuka uygunluğunu değerlendiremeyeceği yönünde bir sonuç ortaya çıktı.

Araştırmacıları endişelendiren nokta, ikinci kararın federal mahkemelerin göç politikasının hukuki dayanağını bazı durumlarda hiç inceleyemeyeceği şeklinde yorumlanabilmesi. Böyle bir yaklaşım, çevrim içi nefret söylemi ve platform güvenliği üzerine çalışan vatandaş olmayan kişilerin araştırma faaliyetlerini sürdürmesini zorlaştırabilir.

ABD yönetiminin temyiz başvurusu, Boasberg’in politikanın anayasaya aykırı olduğu yönündeki kararını yeniden gündeme taşıyor. Sürecin sonucu, yalnızca Ahmed ve benzer durumdaki araştırmacıların göçmenlik statüsünü değil, büyük sosyal platformları bağımsız biçimde denetleyen araştırma kuruluşlarının çalışma alanını da etkileyebilir.