103 Yıl Sonra İlk Yeni Kedi Türü Keşfedildi

Bilim insanları, Bolivya’nın Yungas bulut ormanlarında yaşayan küçük bir yaban kedisinin şimdiye kadar bilinen türlerden farklı olduğunu doğruladı. Yerel halkın uzun süredir “tilcayo” olarak adlandırdığı hayvan, bilim dünyasında Leopardus tilcayo adıyla kayıtlara geçti.

Bu keşif, kedi türleri açısından 103 yıl sonra gelen ilk yeni tanımlama olarak öne çıkıyor. Kedi ailesine ait son yeni türün 1923 yılında keşfedildiği belirtiliyor. Araştırma, yalnızca tek bir hayvanın görünüşüne değil, yaşayan bireylerden ve müze örneklerinden elde edilen genetik verilerin karşılaştırılmasına dayanıyor.

Keşfin başlangıcı 2016’ya uzanıyor

Yeni türün hikâyesi, 2016 yılında Bolivya’nın Yungas bölgesinde bulunan bir kediyle başladı. Yerel bir kişi tarafından keşfedilen hayvan, ilk etapta farklı görünümlü bir kedi yavrusu olarak değerlendirildi. Ancak hayvanın davranışları ve fiziksel özellikleri, bilinen evcil kedilerle ya da bölgedeki diğer küçük yaban kedileriyle tam olarak örtüşmedi.

Şu anda “Tigrino” adıyla anılan kedi, bir kurtarma merkezinde yaşamını sürdürüyor. La Paz’daki Universidad Mayor de San Andres’te görev yapan araştırmacı Paola Nogales-Ascarrunz, hayvanın görünümündeki farklılıkları fark eden isimlerden biri oldu. İncelemelerde, kedinin özelliklerinin Brezilya’daki mevcut kedi tanımlamalarıyla uyuşmadığı görüldü.

Araştırma ekibi bunun üzerine kaplan kedileri olarak bilinen grubun evrimsel geçmişini yeniden ele aldı. Yaşayan hayvanlardan alınan DNA örnekleri, müzelerde korunan örneklerden elde edilen genetik verilerle karşılaştırıldı. Sonuçlar, Bolivya’daki bu popülasyonun diğer benekli yaban kedileriyle aynı tür olmadığını ortaya koydu.

Ev kedisinden bile küçük

Leopardus tilcayo, boyutlarıyla da diğer birçok kedi türünden ayrılıyor. Yaklaşık 46 santimetre uzunluğa ulaşan hayvanın ağırlığı yalnızca 1,4 kilogram civarında. Açık kahverengi kürkü üzerinde düzensiz benekler bulunan tür, bu görünümü nedeniyle kaplan kedileri grubuyla ilişkilendiriliyor.

Türün doğadaki yaşamı hakkında henüz sınırlı bilgi bulunuyor. İncelenen dışkı örneklerinde küçük kemirgenlere ait kalıntıların bulunması, bu hayvanların beslenmesinde kemirgenlerin yer aldığını gösteriyor. Fotokapan görüntüleri ise türün ağırlıklı olarak gece aktif olduğunu düşündürüyor.

Antwerp Üniversitesi’nden evrimsel biyolog Jonas Lescroart, mevcut bilgilerin yalnızca iki birey ve az sayıdaki fotokapan kaydıyla sınırlı olduğunu belirtiyor. Bu nedenle türün nüfusu, üreme davranışları, yaşam alanı ve ekosistemdeki rolü gibi konuların aydınlatılması için daha fazla araştırma gerekiyor.

Genetik ayrışma 1,4 milyon yıl öncesine uzanıyor

Genetik analizler, Leopardus tilcayo soyunun diğer kaplan kedilerinden yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrıştığını gösterdi. Bilim insanlarına göre bu kadar uzun bir genetik ayrışma, kedigillerde ayrı bir tür tanımı yapılmasını destekleyen güçlü bir bulgu niteliğinde.

Current Biology dergisinde yayımlanan çalışma, kaplan kedilerinin sanılandan daha karmaşık bir çeşitliliğe sahip olabileceğine de işaret ediyor. Araştırmacılar, bu grubun üç yerine beş farklı türden oluşabileceğini değerlendiriyor. Yeni sınıflandırmalar kesinleşirse, evcil kedilerden aslan, kaplan ve leopar gibi büyük yırtıcılara kadar uzanan Felidae ailesinin bilinen 41 resmi türü için yapılan toplam da 44 veya daha yüksek bir sayıya çıkabilir.

Keşfin yapıldığı Yungas bölgesi ise türün geleceği açısından kaygı verici baskılarla karşı karşıya. Yoğun ormanlardan oluşan bu habitat; ormansızlaşma, tarım alanlarının genişlemesi, insan kaynaklı yangınlar ve madencilik faaliyetleri nedeniyle tehdit altında. Bilim insanlarının türü yeni tanımlaması, bu kedinin yaşadığı ekosistemin korunmasına yönelik çalışmalar için de daha güçlü bir bilimsel zemin oluşturuyor.