Kaliforniya’da siyasi reklamı gizleyen influencerlara yaptırım

Kaliforniya’da siyasi içerik üreten influencerlar için uygulanan şeffaflık kuralları daha bağlayıcı hâle geliyor. Vali Gavin Newsom’un imzaladığı AB 1130 adlı yasa, siyasi paylaşımlar karşılığında ödeme alan ancak bu ilişkiyi takipçilerine açıklamayan influencerlara para cezası verilmesine izin veriyor. Düzenleme, daha önce var olan açıklama zorunluluğunun yaptırım eksikliğini gidermeyi amaçlıyor.

Kaliforniya’da influencerların eyalet veya yerel seçimlerle ilgili ücretli paylaşımları açıklaması zaten gerekiyordu. Ancak bu kurala uymayan kişiler için doğrudan para cezası ya da cezai yaptırım uygulanmasını sağlayan net bir mekanizma bulunmuyordu. AB 1130 ile birlikte düzenleyici kurumlar, her ihlal için 5.000 dolara kadar ceza kesebilecek.

Her ihlal için 5.000 dolara kadar ceza

Yeni yasa yalnızca idari para cezasıyla sınırlı kalmıyor. Yetkililer, gerekli açıklamayı yapmayan influencerları olası kabahat soruşturması için kolluk kuvvetlerine de sevk edebilecek. Böylece siyasi reklamların organik bir kullanıcı görüşü gibi sunulması durumunda, paylaşımı yapan kişi açısından daha ciddi bir hukuki süreç başlayabilecek.

Yaptırımın her ihlal üzerinden uygulanabilmesi, ücretli siyasi içeriklerin paylaşım biçimini de etkileyebilir. Bir influencerın farklı gönderilerde ya da farklı içeriklerde ödeme aldığı bilgisi saklanırsa, her paylaşım ayrı bir ihlal olarak değerlendirilebilecek. Yasanın amacı, siyasi iletişimde ödeme alan taraf ile içeriği gören kullanıcı arasındaki ilişkinin açık biçimde anlaşılmasını sağlamak.

Düzenlemenin arkasındaki gerekçelerden biri de mevcut kuralların nasıl uygulanacağı konusunda oluşan belirsizlik. Yasa teklifini sunan Demokrat Partili Meclis Üyesi Marc Berman, mevcut düzenlemenin ve uygulama yönteminin yeterince açık olmadığını fark ettikten sonra çalışmayı hazırladığını belirtti. AB 1130, açıklama zorunluluğunu pratikte uygulanabilir bir cezai çerçeveyle destekliyor.

Yasa, kampanya ödemelerini yeniden gündeme taşıdı

Kaliforniya’daki siyasi kampanyalarda influencer kullanımı, düzenlemenin hazırlanmasında etkili olan örneklerden biriyle yeniden tartışma konusu oldu. Daha önce Kaliforniya valiliği için Demokrat Parti adaylığı yarışına katılan milyarder Tom Steyer’ın kampanyası, internet üzerinden paylaşım yapmaları için onlarca influencera ödeme yaptı. Bu kişilerin önemli bir bölümü, aldıkları ödemeyi ilk paylaşımlarında açıklamadı.

Bu örnek, sosyal medya kullanıcılarının bir içeriği bağımsız bir siyasi değerlendirme olarak mı yoksa ücretli kampanya mesajı olarak mı görmesi gerektiği sorusunu gündeme getirdi. Geleneksel siyasi reklamlar genellikle kampanya veya sponsor bilgisiyle yayımlanırken, influencer paylaşımları kişisel tavsiye ya da gündelik içerik formatında sunulabiliyor. Yeni düzenleme, aradaki bu farkın kullanıcılar açısından daha az belirsiz olmasını hedefliyor.

Vali Newsom, AB 1130’u seçim güvenliğiyle ilgili daha geniş bir yasa paketi kapsamında imzaladı. Valilik, paketin Başkan Donald Trump’tan gelebilecek olası seçim müdahalelerine karşı koruma sağlamayı amaçladığını açıkladı. Influencerlara ilişkin düzenleme ise seçim dönemlerinde dijital içeriklerin kim tarafından ve hangi finansmanla üretildiğinin izlenebilmesi açısından paketin parçalarından biri olarak öne çıkıyor.

Benzer kurallar başka eyaletlerde de tartışılıyor

Kaliforniya, ücretli siyasi içeriklerin açıklanmasını zorunlu tutan tek eyalet değil. Teksas’ta da siyasi içerik karşılığında ödeme alan kişiler için açıklama kuralları uygulanıyor. Diğer bazı eyaletlerde ise benzer düzenlemeler değerlendiriliyor. Ancak kuralların kapsamı, hangi içeriklerin siyasi reklam sayılacağı ve ihlallerin nasıl cezalandırılacağı eyaletten eyalete değişebiliyor.

AB 1130’un yürürlüğe girmesiyle influencerların yalnızca kampanya ekiplerinden gelen ödemeleri değil, bu ödemeyle bağlantılı paylaşım yükümlülüklerini de daha açık biçimde takip etmesi gerekecek. Düzenleme, sosyal medya platformlarının genel reklam politikalarından bağımsız olarak, Kaliforniya’daki seçim ve kampanya iletişimine ilişkin hukuki sorumluluğu doğrudan paylaşımı yapan kişiye de yöneltiyor.

Bu nedenle siyasi içerik üreten influencerların, bir paylaşımın ücretli olup olmadığını ve gerekli açıklamanın nasıl yapılacağını daha dikkatli değerlendirmesi bekleniyor. Kaliforniya’nın attığı adım, sosyal medyada kişisel içerik ile siyasi reklam arasındaki sınırın daha net çizilmesi yönündeki düzenleme arayışlarını da güçlendirebilir.