Batarya stratejileri emisyonları 2050’ye kadar azaltabilir

Elektrikli araçların yaygınlaşması, lityum iyon bataryalara yönelik talebi de artırıyor. Ancak bataryaların çevresel etkisi yalnızca araçların kullanım sırasında fosil yakıt yakmamasıyla sınırlı değil. Ham madde çıkarımından üretime, kullanım süresinden geri dönüşüme kadar uzanan tedarik zincirindeki emisyonlar da iklim hesabının önemli bir parçası.

Melbourne Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü yeni bir çalışma, bu etkinin azaltılmasında üretim yöntemlerinin yanı sıra bataryaların nasıl tasarlandığı ve kullanıldığına da odaklanıyor. Araştırmacıların modeline göre, temiz enerjiyle üretim, verimlilik artışı, düşük karbonlu batarya kimyaları ve geri dönüşüm birlikte ele alındığında tek bir bataryanın karbon ayak izi 2050’ye kadar yaklaşık yüzde 34 küçülebilir.

Emisyonu azaltmak için üretim zinciri tek başına yeterli değil

Çalışma, bataryanın yaşam döngüsünü ham madde çıkarımından geri dönüşüme kadar değerlendiriyor. Modelde Uluslararası Enerji Ajansı’nın senaryolarından yararlanılırken, farklı bölgelerde elektrik üretiminin değişen karbon yoğunluğu da hesaba katılıyor. Bu ayrım önemli; çünkü aynı batarya, üretildiği yerdeki enerji kaynaklarına bağlı olarak farklı miktarda sera gazı salımına yol açabiliyor.

Üretimde yenilenebilir ve düşük karbonlu elektriğin kullanılması, üretim verimliliğinin artırılması ve daha düşük karbon etkisine sahip kimyalara yönelmek emisyonları düşürme yolları arasında gösteriliyor. Batarya malzemelerinin geri kazanılması da yeni ham madde çıkarımına duyulan ihtiyacı azaltabilecek seçeneklerden biri. Araştırmanın yüzde 34’lük tahmini, bu tür üretim ve döngüsellik önlemlerinin etkisini ortaya koyuyor.

Ancak araştırmacılara göre, batarya talebini yönetmek de en az üretim sürecini iyileştirmek kadar etkili olabilir. Buradaki amaç elektrikli araçlara geçişi yavaşlatmak değil; daha az bataryayla aynı ulaşım ihtiyacını karşılamanın yollarını değerlendirmek.

Daha uzun ömür ve daha küçük paketler talebi düşürebilir

Modelde öne çıkan seçeneklerden biri, araç bataryalarının otomobilin kullanım süresine daha yakın bir ömre sahip olması. Batarya, araçtan önce değiştirilmek zorunda kalmadığında yeni batarya ihtiyacı azalabiliyor. Çalışmanın tahminine göre batarya ömrünün bu şekilde uzatılması, batarya talebini yüzde 29’a kadar düşürebilir.

Bir diğer alan, araçlardaki batarya paketlerinin kapasitesinin sürekli büyümesini önlemek. Ortalama paket boyutlarının artışını sınırlamak, modelde talepte yüzde 23’lük azalmayla ilişkilendiriliyor. Daha büyük bataryalar daha fazla malzeme gerektirdiği için, kapasite tercihleri yalnızca menzili değil üretim kaynaklı çevresel etkiyi de belirliyor.

Araştırmada ulaşımın paylaşılması ve bataryaların araçtaki görevleri bittikten sonra yeniden değerlendirilmesi de inceleniyor. Araç paylaşım hizmetlerinin yaygınlaşması batarya talebini yaklaşık yüzde 10 azaltabilir. Kullanım ömrünü tamamlayan araç bataryalarının sabit enerji depolama sistemlerinde ikinci kez kullanılması ise talepte yüzde 8’lik düşüş sağlayabilir.

Önlemler birlikte uygulandığında etki büyüyor

Bu seçeneklerin her biri farklı bir noktaya müdahale ediyor: Daha uzun kullanım ömrü bataryaların daha seyrek değiştirilmesini, daha küçük paketler araç başına daha az malzeme kullanılmasını, paylaşım ise mevcut araçların daha verimli değerlendirilmesini hedefliyor. İkinci hayat uygulamaları da bataryanın araçtan çıktıktan sonra tamamen atılmasının önüne geçebiliyor.

Çalışmanın toplam değerlendirmesine göre, bu talep azaltıcı stratejilerin birlikte uygulanması 2024 ile 2050 arasında 6 ila 7,2 milyar metrik ton karbondioksit salımını önleyebilir. Bu sonuç, bataryaların çevresel etkisini azaltmanın yalnızca fabrikaları temiz enerjiyle çalıştırmaya bağlı olmadığını gösteriyor. Üretim, ürün ömrü, araç tercihleri ve yeniden kullanım aynı planın parçaları olarak ele alındığında, elektrikli ulaşımın iklim üzerindeki toplam etkisi de daha fazla düşürülebilir.